Page 17 - ไม้สะเดา2562

16

2. องค์ประกอบทางเคมี

ุ
การวิเคราะห์องค์ประกอบทางเคมีของเนื้อไม้ เปลือกไม้ และใบของตนสะเดาอาย 16
้
ปี พบว่าสะเดามีค่าความชื้น 6-10% โดยค่าการละลายในนารอนและค่าการละลายใน
้
้
แอลกอฮอล์-เบนซีนของใบมีค่า 15.66% และ 12.69% ซึ่งมากกว่าเปลือกไม้ (8.20-8.50%,
8.48-10.19%) และเนื้อไม้ (2.36-2.50%, 6.25-6.72%) ดังนั้น ใบสะเดาจึงมีปริมาณสารแทรก

มากสุด และเปลือกมีปริมาณสารแทรกมากกว่าเนื้อไม้ หากต้องการน าสารแทรกมาใชประโยชน ์
้
ควรเลือกจากใบสะเดา อย่างไรก็ตาม ใบจะเสื่อมสลายได้เร็วมากกว่าและให้ผลผลิตน้อยกว่าเนื้อ

่
ไม้ เนื้อไม้มีความทนทานตอเชื้อเห็ดรามากสุด ปรมาณลิกนนในใบสะเดามีค่าสูง (38.92%)
ิ
ิ
ิ
้
ส าหรับในเปลือกและเนื้อไม้สะเดามีค่าใกลเคียงกัน (30-32%) ลิกนนจะท าหน้าที่เชื่อมสารต่างๆ
ั
ิ่
ในไม้ เพมความหนาแนนและความทนทานของไม้ สะเดาจึงมีความแข็งแรงสูง เนื้อไม้จะใชรบ
้
่
ิ
้
นาหนกได้ดี เนื้อไม้สะเดามีปรมาณเซลลูโลสสูงมาก (64-66%) จึงมีปรมาณเส้นใยมาก ใชท า
้
ิ
ั
กระดาษได้ดีเพราะให้ผลผลิตเยื่อสูง
ในเนื้อไม้ เปลือกไม้ และใบของสะเดา ตรวจพบกลุ่มสารฟลาโวนอยด์ กลัยโคไซด์
(flavonoid glycosides) คูมาริน กลัยโคไซด แบบไม่ระเหย (coumarin glycosides) และโพลีฟนอล
ี
์
(polyphenol) พบเป็นชนด condensed tannin แสดงว่าสะเดามีกลุ่มสารออกฤทธิ์ทางเภสัช
ิ
ั
์
ั
ุ
สามารถใชเป็นยารกษาโรคได้ (สดารตน และคณะ, 2557) โดยกลุ่มสารฟลาโวนอยด์ กลัยโค
้
ไซด ใช้รักษาโรค เช่น เส้นเลือดฝอยเปราะ เป็นยาขับปัสสาวะ ยาฆ่าแมลง ต้านเชื้อรา แก้อักเสบ
์
้
ต้านเซลมะเรง เป็นตน ส าหรับคูมาริน กลัยโคไซด์ ใชแต่งกลิ่น เป็นยาเบื่อปลา สารป้องกันการ
็
้
ั
ั
ี
ั
แข็งตวของเลือด รบประทานป้องกันแสงแดดไหม้เกรยมผิวหนง ส าหรบแทนนนสามารถยบยง
ั
ั
ั้
ิ
การเจริญของจุลินทรีย์ได้
ั
การสกดสารอาซาดิแรคติน (Azadirachtin) จากใบและเมล็ดสะเดา สามารถน าไปใช้ใน
การป้องกันและก าจัดศตรพช (ขวัญชย, 2540) เมล็ดสะเดามีสารประกอบ azadirachtin,
ู
ั
ั
ื
salannim, nimbin แ ละ 6-desacetylnimbin ซึ่ งมี
ั
่
ฤทธิ์ฆาแมลงศตรูพืช สารสกัดจากเปลือกต้นมีฤทธิ์
ั้
ั
ยบยงการหลั่งกรดและป้องกันการเกิดแผลใน
กระเพาะอาหาร สารสกัดจากใบมีฤทธิ์ตอตานเชื้อ
้
่
็
ั
ิ
รา ป้องกันการเกิดพษที่ตบ ป้องกันการเกิดมะเรง
ั
ฆ่าตัวอสุจิ (นนทวัน และ อรนุช, 2542) นอกจากนมี
ี้
รายงานการพบสาร Beta-sitosterol, 24-Methylenelophenol และ Nimatone ในแก่นของไม้
ิ
ี้
ื
สะเดา สารเหล่านมีคุณสมบัตในการก าจัดแมลง นอกเหนอจากสารในกลุ่ม Limonoids เชน
่
่
Azadirachtin, Meliantrol และ Nimocinolide ที่พบในเมล็ดและใบของสะเดา ซึ่งตางก็มี
้
ประสิทธิภาพในการตานทานแมลงและเชื้อรา (Adebowale and Adedire, 2006; Eaton and