Page 100 - หนังสือการเลี้ยงโคเนื้อ
P. 100
การเลียงโคเนือ 95
้
้
การผสมพันธุ์แบบใช้ฤดูผสมควรตรวจท้องแม่โคหลังจากฤดูผสมพันธุ์ 8 ถึง 10 สัปดาห์ หากใช้
่
การผสมเทียมหรือจูงผสมควรตรวจเมื่อคาดว่าแม่โคตั้งท้องได้ 2 ถึง 3 เดือน แม่โคทีไม่ท้องควรคัดออก
่
แล้วเอาโคสาวทีผสมติดเร็วแทน
็
ประมาณร้อยละ 95 ของแม่โคทีตั้งท้องจะไม่กลับเปนสัดอีกจนถึงหลังคลอดลูกตัวใหม่ แต่ถ้าตัว
่
็
็
อ่อนในท้องตายภายใน 2 สัปดาห์จะถูกดูดซึมเข้าไปในร่างกายและแม่โคจะกลับเปนสัดในวงรอบการเปน
สัดปกติ ถ้าตัวอ่อนตายหลังจาก 2 สัปดาห์มันจะถูกดูดซึมแต่วงรอบการเปนสัดจะช้าลง
็
่
ประมาณร้อยละ 10 ของแม่โคทีตั้งท้องแล้วอาจแสดงอาการเปนสัดอีกครั้งหนึงหรือมากกว่าก็ได้
็
่
็
่
่
แต่ช่วงระยะการเปนสัดแต่ละครั้งแตกต่างจากตอนทีไมตั้งท้อง และระยะของแต่ละช่วงก็ไม่เท่ากัน ถ้าแม ่
้
่
้
โคเหล่านีได้รับการผสม ไม่ว่าจะโดยใช้พ่อพันธุ์หรือการผสมเทียมทีใช้หลอดนาเชือสอดเข้าไปในมดลูก ก็
้
อาจท าให้แม่โคแท้งหรือลูกในท้องตายได้
ปญหาการผสมติดเพราะขาดอาหารอาจเนืองจาก
ั
่
1) จ านวนแม่โคต่อแปลงหญ้ามากเกินไปหรือจ านวนหญ้าไม่พอโดยไม่ได้ให้หญ้าแห้งหรือ
อาหารข้นเสริม
่
2) ให้ปุยแปลงหญ้าไม่พอหรือหญ้าทีให้ปล่อยแทะเล็มมีคุณภาพต า คุณค่าทางอาหารจึงไม ่
่
๋
เพียงพอต่อความต้องการของแม่โค
่
3) การให้อาหารมากเกินไปท าให้แม่โคอ้วนเกินไป มีผลท าให้การผสมติดต า
้
4) บางพืนทีดินอาจขาดแร่ธาตุ
่
5) ปญหาจากโรคและพยาธิ
ั
การเลียงแมโคระยะตั้งท้อง 4 ถึง 6 เดือน
้
่
เปนระยะทีลูกโคโตแล้วและเตรียมตัวหย่านม หากลูกโคกินหญ้าและอาหารได้เก่งแล้วแม่โคก็
็
่
ต้องการอาหารเพียงเพือบ ารุงรางกายเท่านั้น
่
่
้
้
่
ระยะนความต้องการอาหารเพือเลียงลูกในท้องยังนอยอยู แม่โคจึงต้องการอาหารนอยกว่าระยะ
่
้
้
ี
่
่
้
อื่น สามารถประหยัดค่าใช้จายในการเลียงโดยให้อาหารคุณภาพต าได้ ถ้าให้อาหารคุณภาพดีอาจท าให้
แม่โคอ้วนเกินไป แต่ก็ควรระวังอย่าให้แม่โคผอม ควรมีไขมันสะสมอยู่บ้าง
ตัวอย่างการให้อาหารแม่โคอุ้มท้องตามตารางที 24 โดยในฤดูฝนให้หญ้าสดเปนหลัก ให้อาหาร
็
่
ข้นเสริมบ้างตามสภาพของแม่โค ฤดูแล้งให้หญ้าหมักเปนหลักเสริมด้วยอาหารข้นตัวละประมาณ 2 กก.
็
นอกจากมีหญ้าหมักไม่เพียงพอก็ใช้ฟางข้าวเสริมด้วยร าหยาบและอาหารข้น อาหารข้นทีเสริมอาจปรับ
่
ใช้ตามวัตถุดิบทีมีอยู่ในท้องถิ่นและให้มีราคาถูกทีสุดเพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย โดยค านวณให้มีโภชนะหรือ
่
่
คุณค่าทางอาหารให้ได้ตามความต้องการของแม่โค
กลุ่มวิจัยและพัฒนาโคเนือ กองบ ารุงพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์
้
