Page 98 - หนังสือการเลี้ยงโคเนื้อ

การเลียงโคเนือ 93
้
้

วธการผสมพันธุ
ี
ิ
์
การผสมพันธุ์โคมีอยู 3 วิธีคือ
่
1. การปล่อยใหพ่อพันธุ์คุมฝูง เปนการปล่อยพ่อพันธุ์ให้คุมฝูงแม่โคและให้มีการผสมพันธุ์ตาม
้
็
่
่
ธรรมชาติ ซึงมีข้อดีคือผู้เลี้ยงไมต้องคอยสังเกตการเปนสัดของแมพันธุ์ พ่อพันธุ์จะทราบและผสมกับแม ่
่
็
็
พันธุ์เอง แต่มีข้อเสียคือถ้าแมพันธุ์เปนสัดพ่อพันธุ์
่
จะคอยไล่ตามจนไมสนใจกินหญ้ากินอาหาร ถ้ามี
่
แมพันธุ์เปนสัดหลายตัวในเวลาใกล้เคียงกันจะท า
็
่
ให้พ่อพันธุ์มีร่างกายทรุดโทรม วิธีแก้ไขโดยขังพ่อ
่
่
้
พันธุ์ไว้เมือปล่อยแมพันธุ์ออกไปเลียงในแปลง

หญ้า แล้วนาพ่อพันธุ์เข้าผสมเมือฝูงแมพันธุ์กลับ
่
่
เข้าคอก
ในพ่อโคอายุ 3 ปขึนไป ควรใช้คุมฝูงแม่โคประมาณ 20 ถึง 30 แม่ต่อพ่อโค 1 ตัว แต่ในพ่อโค
ี
้
ี
อายุ 2 ปถึง 2 ปครึง ควรใช้คุมฝูงแม่โคประมาณ 12 ถึง 25 ตัวต่อพ่อโค 1 ตัว
ี
่
่
ในทุกๆวันทีปล่อยแม่โคออกไปเลียงในทุ่งหญ้า ควรจะขังพ่อโคไว้ในคอกพร้อมทั้งมีหญ้าและนา

้
้
่
็
สะอาดอย่างเพียงพอ มีร่มเงาให้พ่อโค พ่อโคจะมีเวลาอยู่กับแม่โคและผสมกับแม่โคทีเปนสัดในช่วงเช้า
้
เย็น และกลางคืน แต่ทั้งนีจะต้องไม่มีพ่อโคตัวอื่นอยู่ในทุ่งหญ้านั้นด้วย มิฉะนั้นจะถูกแอบผสมก่อน การ
ขังพ่อโคไว้ดังกล่าวเพือให้พ่อโคมีสุขภาพสมบูรณแข็งแรงซึงจะช่วยให้ประสิทธิภาพการผสมพันธุ์สูงขึน
์
่
้
่
่
้
พร้อมทีจะผสมกับแม่โคได้เสมอ และอายุการใช้งานของพ่อโคจะยาวนานขึน
2. การจูงผสม เปนการผสมโดยจูงพ่อพันธุ์
็
่
มาผสมกับแมพันธุ์หรือจูงแม่พันธุ์มาผสมกับพ่อพันธุ์
้
้
การผสมโดยวิธีนีควรแยกพ่อพันธุ์ออกเลียงต่างหาก
เพราะจะท าให้พ่อพันธุ์มีสุขภาพสมบูรณดี และพ่อ
์
พันธุ์สามารถผสมกับแม่พันธุ์ได้จ านวนมากกว่าการใช้
้
็
คุมฝูง แต่มีข้อเสียคือผู้เลียงต้องคอยสังเกตการเปน
สัดเอง ปกติพ่อโคสามารถใช้ผสมได้สัปดาห์ละ 5 ครั้ง
่
หากมีการเลียงดูทีดี
้
่
เกษตรกรรายย่อยเลี้ยงแมโครายละประมาณ 5
่
่
้
ถึง 10 แม การทีจะเลียงพ่อพันธุ์ไว้ใช้คุมฝูงเองอาจไม ่
คุ้มกับการลงทุน เพราะพ่อโค 1 ตัวสามารถใช้คุมฝูงได้
25 ถึง 50 ตัวดังทีกล่าวมาแล้ว หากอยูนอกเขตบริการ
่
่
้
็
ผสมเทียมจึงควรรวมตัวกันเปนกลุ่มแล้วจัดซือหรือ
จัดหาพ่อพันธุ์มาประจ ากลุ่ม เมือแมโคเปนสัดจึงนาแม ่
่
่
็

ซองชวยผสมแบบจูงผสม โคมารับการผสมจากพ่อโค เจ้าของแมโคอาจต้องเสีย
่
่

้
กลุ่มวิจัยและพัฒนาโคเนือ กองบ ารุงพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์