Page 134 - หนังสือการเลี้ยงโคเนื้อ

การเลียงโคเนือ 129
้ ้

การเตรียมการกอนการผสมเทียม
่
่

่
ิ
่
่
แมโคควรอยูในคอกหรือในแปลงทีมีประตูเปดในต าแหนงที่สะดวกต่อการนาโคมาเข้าคอกผสม
่
เทียม แม่โคควรถูกแยกไปผสมเทียมต่อเมือแสดงอาการยืนนิ่งเมือถูกขึนทับแล้วเท่านั้น หากปล่อยให้อยู ่
่
้
่
่
้
่
่
ในฝูงนานเกินไปจะถูกตัวอืนขึนทับมากอาจท าให้แมโคบาดเจ็บหรือเหนือยอ่อน มีผลท าให้ผสมติดต า
หลักการก็คือแยกแมโคออกจากฝูงอย่างนอย 3 ชั่วโมงก่อนผสม อาการแมโคเปนสัดในระยะต่างๆตาม
้
่
็
่
หัวข้อ “ภาพประกอบการตรวจจับสัด”
ในระหว่างผสมควรท าให้แม่โคมีอาการสงบ ไม่ตื่นกลัว การแยกแม่เข้าคอกผสมก่อน 3 ชั่วโมงจะ
้
ช่วยให้แมโคสงบ บริเวณผสมควรมีหลังคาและมีนาดืมอย่างเพียงพอ ถ้ามีลูกติดให้ลูกมาอยูด้วยจะท าให้
่
่
่

้
แม่โคสงบขึน การให้โคได้กินหญ้าหรือให้อาหารตามปกติภายในคอกผสมจะช่วยให้แม่โคสงบได้เร็วขึน
้
ควรแยกโคในช่วงเช้าหรือเย็นเพราะอากาศไมร้อนจัด การแยกอาจนาโคในฝูงมาหลายๆตัวแล้ว
่

็
่
ึ
่
แยกตัวทีเปนสัดออกซึงจะง่ายกว่าการต้อนเฉพาะโคเพียงหนึงหรือสองตัวมา หากเปนไปได้ควรฝกโคให้
็
่
คุ้นกับซองผสมโดยให้โคเดินผ่านซองทุกวันโดยใช้อาหารล่อ ควรฝกก่อนฤดูผสม 3 ถึง 4 สัปดาห์
ึ
็
โคที่แสดงอาการเปนสัดไม่ชัดเจนอาจจัดกลุ่มใหมให้อยูกับโคฝูงอืน การแยกแมโคออกเร็วจะท า
่
่
่
่
่
ให้โคทีใช้ตรวจจับการเปนสัดท างานนอยลง การตรวจการเปนสัดควรอยูในทีสูงกว่าโคจึงจะเห็นได้ชัด
้
็
็
่
่
้
เช่น บนราวคอก ควรตรวจการเปนสัดอย่างนอยวันละ 2 ครั้ง การตรวจยิ่งบ่อยครั้งก็ยิ่งดีแต่จะเสีย
็
่
แรงงานมากขึนหรือท าให้มีเวลาท างานอืนนอยลง ไมควรตรวจเวลาทีโคกินอาหาร และระหว่างการตรวจ
่
่
้
้
ไม่ควรมีการรบกวนโค

ระยะเวลาในการผสม
้
หากต้องใช้บริการผสมเทียมจากเจ้าหนาที่รัฐหรือเอกชนนอกฟาร์มควรใช้หลักเกณฑ์คือ “เห็น
็
็
การเปนสัดเช้าให้ผสมในช่วงบ่าย 3 ถึง 4 โมง เห็นการเปนสัดบ่ายควรผสมในช่วงเช้า 7 ถึง 8 โมง และ
็
็
เห็นการเปนสัดตอนเย็นควรผสมก่อนเที่ยงวัน” แต่หากเห็นการเปนสัดช่วงประมาณเทียงคืนถึงตี 4 ควร
่
ผสมในเช้าวันนั้น หากไม่แนใจก็ควรผสมช่วงเช้าไปก่อนดีกว่าจะไปรอผสมในตอนเย็นหรือเช้าวันรุ่งขึน
้
่

ี่
่
ตารางท 36 เวลาเหมาะสมทีสุดในการผสมเทียม
่
เวลาระหว่างทีเห็นการเปนสัดกับเมื่อเห็น เวลา(ชม.)ทีควรผสมหลังจากเห็นแม่โคยืนนิ่ง(standing heat)
็
่
่
แม่โคยืนนิ่งให้ทับ(ชม) ระหว่าง เวลาทีเหมาะทีสุด
่
3 9-17 12
6 9-14 10.5
9 9-11 10
12 8-9 8.5
15 7 7
18 5-6 5.5

้
กลุ่มวิจัยและพัฒนาโคเนือ กองบ ารุงพันธุ์สัตว์ กรมปศุสัตว์