Page 48 - ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับซากดึกดำบรรพ์
P. 48
หน้า 43 ความรู้เบื ้ องต้นเกี ่ ยวกับซากดึกดำาบรรพ ์
4. แบรคิโอพอด (Brachiopods)
อนุกรมวิธาน : อาณาจักรสัตว์ (Kingdom Animalia)
ไฟลัม แบรคิโอโพดา (Phylum Brachiopoda)
ลักษณะทั่วไป : มีเปลือกแข็งหุ้มสองฝา แต่ละฝาจะมีลักษณะสมมาตรในแนวซ้ายและขวาของ
ฝาเดียวกัน ซึ่งต่างจากหอยกาบคู่หรือหอยสองฝา (Bivalves) ตรงที่มีสมมาตรระหว่างฝา มีอวัยวะ
ที่มีลักษณะเป็นกล้ามเนื้อ เรียกว่า pedicle ยื่นออกไปจากด้านท้ายของฝาหนึ่งที่เรียกว่า pedicle
valve แต่หอยกาบคู่ส่วนใหญ่จะเคลื่อนที่ไปอย่างอิสระด้วยกล้ามเนื้อที่ยื่นออกไปจากด้านหน้า
ของเปลือกที่ทำาหน้าที่คล้ายเท้า นอกจากนี้ยังมีอวัยวะที่เรียกว่า lophophore ใช้สำาหรับดักจับ
อาหารเหมือนกับไบรโอซัวอีกด้วย
ช่วงเวลาที่ปรากฎบนโลก : ยุคแคมเบรียน (ประมาณ 535 ล้านปีก่อน)
สถานะปัจจุบัน : ยังดำารงเผ่าพันธุ์อยู่ (จำานวนกว่า 13,000 สปีชีส์ ทั้งที่มีชีวิตและสูญพันธุ์ไปแล้ว)
แหล่งที่อยู่อาศัย : ตามพื้นทะเล
หินที่พบบ่อย : หินปูน หินดินดาน หินโคลน
ลักษณะซากดึกดำาบรรพ์ : พบเฉพาะโครงร่างแข็ง ซึ่งเป็นเปลือกคล้ายหอยกาบคู่ แต่ต่างกัน
ตรงที่ในฝาเดียวกันจะมีสมมาตรด้านซ้ายและขวา หากสังเกตด้านท้ายของเปลือกจะพบรูสำาหรับ
เป็นที่ยื่นออกมาของกล้ามเนื้อ
แหล่งซากดึกดำาบรรพ์แบรคิโอพอดสามารถพบได้ทั่วไปตามภูเขาหินปูน และหินดินดาน
เช่น บริเวณจังหวัดลำาปาง เชียงใหม่ เชียงราย ตาก เพชรบูรณ์ ลพบุรี สระบุรี เลย อุดรธานี ขอนแก่น
นครราชสีมา นครสวรรค์ กาญจนบุรี ราชบุรี เพชรบุรี ชุมพร พังงา ตรัง สตูล พัทลุง กระบี่
โครงสร้างของแบรคิโอพอด (ภาพจาก Jain et al., 2017)
