Page 28 - วิหารล้านนา มรดกภูมิปัญญา พุทธสถาปัตยกรรม
P. 28
ู
ี
้
�
ั
่
วิวิัฒนาการต่อมาสถปัภูายในหายไปั เสนาสนะนนๆ หรอมการสรางอาคารยาวิ
ิ
์
่
ี
กล้ับเหล้อแต่เพุียงพุระพุุทธรปัอย่างเดียวิ ครอบคล้มตวิองคเจัดยขนาดเล้ก กเปันวิหาร
ุ
ู
ั
็
็
็
์
ิ
ั
ี
่
�
็
ั
ั
�
�
ิ
ิ
่
็
ึ
ี
�
ึ
่
ี
�
ซึ่งเปันแบบอยางทพุบโดยทวิไปัในวิด ล้กษณะหนงทเรยกวิา เจัตยวิหาร ซึ่งกคอ
ึ
�
ี
พุทธศาสนา แตจัะมการตกแตงเพุมเตมตาม อาคารที�มทังเจัดยแล้ะวิิหารผู้นวิกรวิมกน
�
์
ี
ิ
�
ิ
ั
่
่
ี
ุ
�
่
้
ควิามนยมในแตล้ะทองถน ในล้านนายงเหล้อ
ิ
้
ิ
ั
่
ี
่
ู
ี
ิ
ั
ี
ี
ิ
ึ
แบบแผู้นทมการแยกสถปัซึ่งเดมอยในเจัตย วิหาร จังเปันอาคารท�มพุฒนาการ
ู
ึ
็
�
�
ิ
้
ั
้
้
้
ุ
�
วิหารออกไวิดานหล้งหองอาคารสาหรบ ไปัตามยคสมยแตยงคงไวิซึ่งบทบาทหนาท � ี
ั
่
ั
้
ั
ำ
ึ
ิ
ั
ปัระกอบพุธกรรม ซึ่งตอมาเรยกวิา วิหาร แล้ะฐ์านนดรศกดแหงสถาปัตยกรรม นนคอ
่
�
ึ
ั
ิ
่
ี
�
�
่
ิ
ั
ั
่
ิ
ี
ี
�
่
่
�
ู
ำ
�
ี
่
ั
ั
ั
็
้
โดยยงมหองกระสนเชีอมอย ดงปัรากฏท ี � การเปันพุนทกระทาสงฆ์กรรมของสงฆ์ โดยม ี
ั
์
ำ
็
วิิหารล้ายคา วิดพุระสงหวิรมหาวิิหาร จัังหวิด พุระพุทธองคทรงเปันปัระธาน บางแหงมขนาด
์
่
ี
์
ุ
ิ
ั
ั
ี
ี
ิ
็
ี
ี
ี
�
�
่
่
ู
ี
เชียงใหม แล้ะสถปัทตอมานยมเรยกวิา เจัดย ์ เล้ก บางแห่งมขนาดใหญ่ทฆ์ราวิาสสามารถเขา
่
้
่
้
่
็
กไดแยกขาดตอนออกไปัอยดานหล้งวิหาร รวิมกระทาพุธกรรมดวิยได บางแหงใหควิาม
้
้
ำ
ิ
ี
ิ
้
้
ั
ู
่
ั
�
ึ
์
ิ
ทาใหสถปัหรอเจัดย แล้ะวิหารแยกจัากกน สาคญกบองคเจัดยซึ่งปัระดษฐ์านพุระบรม-
้
ี
ั
ำ
ำ
์
ู
ั
่
์
ิ
ี
แล้ะมพุฒนาการของตนเองไปัตามยุคสมย สารรกธาต โดยอาจัไมปัระดษฐ์านพุระพุทธรปั
่
ุ
ู
ี
ั
ิ
ุ
ิ
ี
ั
19
ี
ั
ิ
ิ
กมพุฒนาการในรูปัแบบเจัตยวิหาร แต่โดย
็
ั
่
ิ
ุ
ุ
็
่
�
้
กล้าวิโดยสรปั คอ วิหาร เปันหนงใน สวินใหญ่แล้วิมกจัะปัระดิษฐ์านพุระพุทธรูปัไวิ ้
่
ึ
�
็
เสนาสนะทพุระพุุทธเจั้าทรงปัระทานอนุญาต เปันปัระธานแห่งอาคารน�น โดยอาจัมีอาคาร
ี
ั
ุ
ุ
่
ิ
้
่
ิ
ั
ใหภูกษสงฆ์พุานกได โดยวิหารในสมยพุทธกาล้ ปัระดษฐ์านพุระพุทธรปัตอทาย เชีน มณฑปั
ั
้
้
์
ุ
ู
ำ
ิ
ี
�
้
้
�
ำ
ิ
เปั็นเพุียงอาคารทมีหล้ังคากันแดดกันฝนใน ทายวิหาร หองคหาทายวิหาร ซึ่ึงทาหนาท � ี
ู
้
้
ิ
ี
ุ
ั
ี
ล้กษณะจัวิ หรอหล้งคาทมปักหล้งคาล้าดล้งไปั เสมอนดังกฏิของพุระพุุทธเจั้า โดยมากวิหารมัก
�
ี
ั
ิ
ั
่
�
ั
่
ั
ิ
้
่
่
ั
2 ขาง เปันล้กษณะโถงแล้ะเชีอมตอกบกฏของ ตงอยูดานหนาของพุระเจัดยแล้ะแยกออก
ั
�
่
้
ี
ุ
้
์
็
�
ี
�
ั
ี
้
้
้
พุระพุทธเจัา มหนาทเปันศาล้าตอนรบไวิ ้ จัากกนตามแนวิแกน
็
ุ
ั
เพุอกระทาพุธกรรมทางศาสนารวิมกนระหวิาง
่
ิ
ี
่
�
ั
่
ำ
ุ
พุระภูกษสงฆ์ กบฆ์ราวิาส โดยมพุระพุทธเจัา
ุ
ั
์
้
ิ
ี
ี
ทรงเปั็นปัระธาน การใชี้สอยพุ�นท�เสนาสนะ
่
ู
ั
่
ู
ล้กษณะดงกล้าวิยงพุบในรปัแบบของคหาวิหาร
ิ
ั
ั
่
หรอวิหารถา ทมการใชีโถงในถำาเปันตวิวิหาร
�
ี
�
ิ
ั
ี
้
ำ
�
็
ิ
ิ
ุ
ี
ู
่
่
�
แล้ะปัล้ายสดมการกอสถปัเพุอปัระดษฐ์าน
ี
ิ
่
ุ
ู
ุ
ั
พุระพุทธรปั หรอพุระบรมสารรกธาตเปันดง
็
ั
ุ
ตวิแทนของพุระพุทธเจัานงเปันปัระธานใน
็
�
้
ั
23
