Page 33 - วิหารล้านนา มรดกภูมิปัญญา พุทธสถาปัตยกรรม
P. 33
ิ
ี
้
้
ี
จัารตในล้านนานอกจัากการสรางวิหาร “...ศ้กราชได้้ 856 ต่้ว ในปเม่งไส เด้่อัน 2
้
้
้
ุ
�
ำ
้
้
้
�
่
ี
้
่
เสนาสนะถวิายแดพุระศาสนาแล้วิ ยังมจัารีต อัอัก 11 ค์า วนพธไทั้ วด้กด้เหมา เจ้าหมนลอั
ี
้
ี
ี
�
่
ของการถวิายทนา ปัาหมาก ขาพุระไวิอปัฏฐ์าก เทั้พศรจุ้ฬา มีใจ้ศร้ทั้ธาในพระศรร้ต่นต่รย มาสร้างว้ด้
ั
ุ
้
้
็
็
่
ุ
�
่
�
อารามตางๆ ทีเรยกวิา “การกล้ปันา” ซึ่งเปัน ปาใหม เอัาบูญ่ทั้้งมวลนีเม่อัถวายเปนว้ด้พระเปนเจ้้า
ั
่
็
�
ี
่
�
ึ
้
ี
�
่
่
�
ทั้งสอังพระอังค์ พระมหาเทั้วเจ้าหอัเงนมาถวาย 500
์
้
ั
ี
์
ิ
ึ
รปัแบบหน�งของการอุปัถมภูศาสนาท�มแนวิคด เงน พระเปนเจ้าเทั้ศนาแกเจ้าหมนสามนาโหราธบูด้ ี
ี
ู
่
�
้
่
้
่
่
็
ิ
ุ
�
ิ
ิ
ี
�
เกยวิกบการอทศสงของทดน แล้ะแรงงานคน จ้งหอัค์นมาเถงเจ้าพนศร มงค์ลหนงสอัต่างเมอัง
ั
�
ี
ึ
่
่
้
่
้
่
่
�
ี
้
�
ิ
ี
ใหกบศาสนา โดยมจัดเรมตนมาจัากธรรมเนียม เจ้้าพ้นเพกพวกนา เจ้้าพ้นโค์ต่รพวกขัน ห่�อัแต่่งนาก้บู
้
ุ
ั
้
้
ำ
ี
ุ
้
์
ี
�
การปัฏบตของพุราหมณทมการถวิายขาคน ค์นไวก้บูว้ด้น� นาส่บูแสนเบู�ยไว้เป็นขั้าวพระพทั้ธเจ้้า
ิ
ี
ิ
้
ั
ี
้
้
ี
้
็
�
ี
้
้
�
่
ั
ำ
่
ู
�
ั
่
สาหรบดแล้เทวิสถาน หรอเทวิาล้ยตางๆ ซึ่งตอ สอังแสนเบูยไวเปนจ้งหนชาวเจ้าบูงอัารามนสอังแสน
ึ
้
ี
้
ุ
ั
่
ุ
ุ
มาพุทธศาสนาฝ่ายมหายานได้รบเอาแนวิคิดน ี � เบู�ย ค์นสามส่บูค์รวไวก้บูอัปฏิฐากพระพทั้ธเจ้้าในวหาร
ั
้
�
ิ
ี
�
ุ
้
้
้
ิ
็
่
ิ
มาปัฏบต แล้ะพุระสงฆ์ฝายเถรวิาทกไดสบทอด นี ย�ส่บูค์ร้วไวก้บูอัโบูสถ ไวก้บูหอัปฎกหาค์ร้ว ไวทั้ีหน
ั
้
่
์
ำ
�
่
้
ั
วนอัอักฝงนาเปนแด้น หนภิายใต่ค์อัเวยงเปนแด้น มหา
้
็
ี
�
็
ิ
แนวิคดนี�มา สามีเจ้้าป่านอัย มหาเถรเจ้าป่าหลวง มหาเถรเจ้า
26
้
้
ู
�
ู
้
้
่
้
ึ
ศรเกด้เจ้ากูสงฆัระรปากยงหนงสอัผ่หนง หมนเปลา
้
่
้
ี
�
่
่
อยางไรกตาม ในดินแดนล้านนา ผู่หนึ�ง เถ้าเม่อังโสมผู่หนึ�ง แสนเจ้้าศ่ลาแสน เจ้้าร้ด้พ้น
้
็
้
้
ั
ั
ุ
ั
่
ุ
ุ
ำ
ปัจัจับนยังไมปัรากฏหล้ักฐ์านของคำาวิา กล้ปันา หน้งส่อัสวรรณ พ้นสม พฒลาพ้น...
่
่
ในศล้าจัารกหร่อเอกสารตานานตางๆ หากพุบ
ึ
ิ
ำ
้
่
�
ุ
้
ำ
้
์
็
แตพุฤตการณของการกล้ปันาซึ่งเปันปัระเพุณ ี ไวจ้าเจ้รญ่บูญ่พระเป็นเจ้าทั้งสอังพระอังค์ ์
ั
ิ
�
ึ
่
่
ี
�
ุ
้
ี
้
้
�
่
ู
ิ
�
้
ุ
ิ
ั
้
�
การอทศผู้คน สงของ พุชีพุรรณทดนใหกบ ห่อัมอัายได้้รอัยซื่าว (120) ป ก้บูเจ้้าหมนลอัผู่ร้งสราง
ิ
ี
่
้
ี
�
�
้
้
้
้
ุ
ู
วิดนนๆ โดยมกพุบคาทแสดงถงการกล้ปันา อัารามน กบูนกบูญ่ทั้งหลายผ่ต่อัเทั้าพระศาสนา
�
ี
ำ
ั
ั
�
ั
ึ
ั
28
พระพทั้ธเจ้้า 5,000 พรรษาเทั้อัญ่...”
ุ
่
�
่
ไดแก ห่อ เชีน ห่อคน ห่อนา ห่อทาน คนทาน
�
้
�
�
้
่
้
หอดแล้พุระเจัาไวิ เชีน ไวิเงน ไวิคน ไวินา จัากควิามเชีอดงกล้าวิขางตนสะทอน
้
ู
ิ
่
�
้
้
้
ั
้
่
�
้
่
ไวิเพุอน ไวิขา สรางไวิ ไวิเปันขาพุระ ไถไวิ ้ ใหเหนถงควิามคดควิามเชีอเรองอานสงคการ
่
็
้
่
้
้
้
�
้
้
้
�
่
์
ิ
้
็
ึ
�
ิ
่
ิ
้
ทานไวิ, แปัล้ง เชีน แปัล้งพุระเจัา แปัล้งพุหาร, สรางวิหารซึ่งเปันสงทหล้อหล้อมใหสงคมล้าน
่
้
�
ึ
�
่
ี
็
้
�
ิ
ั
้
ิ
้
ำ
หยาดนา เชี่น หยาดนาห�อพุระราชีทาน นาเกดการสร้างแล้ะปัฏิสงขรณ์วิหารกันอย่าง
�
่
�
ำ
ิ
ิ
ั
ำ
�
ำ
ิ
หยาดนาทาน หยาดนาตกแผู้นดน หยาดนา ตอเนองแมวิาปัจัจับนจัะไมมการถวิายขาพุระ
�
่
�
ำ
่
้
ี
ั
่
ั
ุ
่
่
้
�
ถวิาย แล้ะให สราง โอยทาน มาฐ์าปันา ไวิกบวิดหรอการถวิายทนาดงอดต แต่ควิามเชีอ
้
้
ั
่
ี
ี
ั
้
�
ั
่
�
็
เปันตน 27 เรองอานสงคนนไดหย�งรากล้กในสงคมล้านนา
้
้
ั
่
ั
ิ
�
้
ึ
์
�
ั
มาแตโบราณ อนสบเนองมาจัากคำาสงสอนใน
�
่
�
ั
่
่
ั
ั
ั
ปัรากฏตวิอยางเรองการกล้ปันา พุทธศาสนาเรองเสนาสนะทาน ดงทองคพุระ
่
่
�
�
�
์
ี
่
ุ
ั
้
้
ั
ึ
�
่
ใน ล้านนา เชีน จัากรกหมนล้อสรางวิดเทพุใหม ่ สมมาสมพุทธเจัาไดทรงตรสเรองการถวิาย
่
้
ุ
ั
้
ั
�
ั
่
ุ
ั
�
�
ทเวิยงล้อ อาเภูอจัน จังหวิดพุะเยา เมอปั ี วิิหารทีเปันเสนาสนะวิา
่
ั
ี
ี
ำ
�
็
่
่
พุ.ศ.2040 วิา
28
