Page 230 - 7.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited
P. 230

FİİLLER (EYLEMLER)
           27.Bölüm
                        Basit, Türemiş ve Birleşik Fiiller


                                         Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar


              Kılavuz Bilgi

              Fiiller yapısına göre üç grupta incelenir:

              1. Basit Fiiller
              Yapım eki almamış, kök durumundaki ya da sadece çekim eki almış fiillere “basit fiil” denir.
              Not: Fiillerin alabileceği çekim ekleri; kip ekleri, şahıs ekleri ve olumsuzluk ekidir.
              Örnekler:   yaz               gez                       yaz      -        dı        -        m                gez     -     di     -     m

                                     kök               kök                                        kip eki         şahıs eki                    kip eki    şahıs eki


                                      BASİT FİİLLER                                                                        BASİT FİİLLER

             Alıştırma–1
             Aşağıdaki arı kovanında bulunan mastarları, uygun peteklerdeki kip ve kişi ekleriyle çekimleyerek basit yapılı
             fiiller oluşturup sıralı nokta ile gösterilen yerlere yazınız.



                                                                                      -di      -meli     -yor
                Kazmak       ……………………………………………

                Yıkamak      ……………………………………………
                                                                                      -se       -ız      -lar
                Yolmak       ……………………………………………

                Yırtmak      ……………………………………………
                                                                                     -siniz     -k       -sin


              Kılavuz Bilgi

              2. Türemiş Fiiller

              İsim veya fiil kök ya da gövdelerinden yapım eki alarak türeyen fiillere, “türemiş fiil” denir.
              Not: İsim ya da fiil kökleri, yapım eki alarak yeni anlamlar kazanır.
              Örnekler:    göz      -       le       -       di                        yıka        -         n        -         dı

                                 isim kök   yapım eki   çekim eki         fiil kök        yapım eki     çekim eki
              Not: Türkçede fiilden fiil ve isimden fiil yapan yapım ekleri vardır.
              Örnekler:  gez -  dir - di                                     fiilden fiil yapan yapım eki
                                    Gör -  üş -  tü -  k                             fiilden fiil yapan yapım eki
                                    Kan -  a  -  mış                                  isimden fiil yapan yapım eki
                                    Şaka -  laş -  ı  -  yor                        isimden fiil yapan yapım eki
              Not: Fiil türetirken en çok kullanılan ekler “-le,-al,-ar,-dir,-l,-n,-ş” dir.

           230
   225   226   227   228   229   230   231   232   233   234   235