Page 166 - 6.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

YAZIM KURALLARI
22.Bölüm
Ses Bilgisine Dayalı Yazım Yanlışları

Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar

Kılavuz Bilgi

Benzeşme (Ünsüz Sertleşmesi)
Sert ünsüzlerden (f, s, t, k, ç, ş, h, p) biriyle biten bir sözcüğe “c, d, g” ünsüzleri ile başlayan bir ek geldiğinde ekin
başındaki ünsüz sertleşip “ç, k, t”ye dönüşür.
Örnekler: ağaç- da → ağaçta
çiçek-ci → çiçekçi
bit-gi → bitki

Yumuşama (Ünsüz Değişimi)
Süreksiz sert ünsüzlerden “k, t, ç, p” ile biten bir sözcüğe, ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde sondaki sert ünsüz yu-
muşayarak “b, c, d, g, ğ” ünsüzlerine dönüşür.
Örnekler: kitap- a kitaba kilit-i kilidi
araç-a araca patik-i patiği

! UYARI

Bazı sözcüklerde ünsüz yumuşaması görülmez.
Örnekler: ahlak + ı ahlakı yanıt + ı yanıtı
ip + i ipi aç + ık açık

Ünsüz Türemesi
Yabancı kökenli kimi sözcükler ünlü ile başlayan bir ek aldığında veya başka bir sözcükle birleştiğinde ünsüz türemesi
gerçekleşir.
Örnekler: his+etmek hissetmek af+etmek affetmek

Ünsüz Düşmesi
“k” ünsüzü ile biten bazı kelimelere “-cik, -cek” ekleri getirildiğinde kelimenin sonundaki “k” ünsüzü düşebilir.
Örnekler: ufak+cık ufacık

Yardımcı Ünsüzler (Kaynaştırma Harfleri)
Türkçe bir sözcük ek alırken iki ünlü yan yana gelmez. Geldiği durumlarda ekle kelime arasına “y, ş, s, n” yardımcı
ünsüzlerinden biri girer.
Örnekler: masa+ın masanın su+u suyu

166