Page 191 - 6.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

NOKTALAMA İŞARETLERİ
25.Bölüm
Kısa Çizgi, Uzun Çizgi, Eğik Çizgi, Tırnak İşareti, Yay Ayraç, Köşeli Ayraç, Kesme İşareti

Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar

Kılavuz Bilgi

Kısa Çizgi ( - )
1. Satıra sığmayan kelimeler bölünürken satır sonuna konur.
Örnek: Soğuktan mı titriyordum yoksa heyecandan, üzüntüden mi bil-
mem.
2. Cümle içinde ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için ara sözlerin veya ara cümlelerin başına ve sonuna konur, bitişik
yazılır.
Örnek: Küçük bir sürü -dört inekle birkaç koyun- köye giren geniş yolun ağzında durmuştu.
3. Kelimelerin kökleri, gövdeleri ve eklerini birbirinden ayırmak için kullanılır.
Örnekler: al-ış, dur-ak, gör-gü-süz-lük vb.
4. Fiil kök ve gövdelerini göstermek için kullanılır.
Örnekler: al-, dur-, gör-, ver- başar-, kana-, okut-, taşla-
5. İsim yapma eklerinin başına, fiil yapma eklerinin başına ve sonuna konur.
Örnekler: -ak, -den, -ış, -lık,-la-, -tır-

6. Heceleri göstermek için kullanılır.
Örnekler: a-raş-tır-ma, bi-le-zik, du-ruş-ma, ku-yum-cu-luk
7. Arasında, ve, ile, ila, ...-den ...-e anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılır.
Örnekler: Aydın-İzmir yolu, Türk-Alman ilişkileri, Ural-Altay dil grubu

! UYARI

Cümle içinde sayı adlarının yinelenmesinde araya kısa çizgi konmaz.
Örnekler: On on beş yıl. Üç beş kişi geldi.

8. Matematikte çıkarma işareti olarak kullanılır.
Örnek: 50-20=30

9. Sıfırdan küçük değerleri göstermek için kullanılır.
Örnek: -2 °C

Alıştırma - 1
Aşağıdaki cümlelerin hangilerinde kısa çizgi yanlış kullanılmıştır, işaretleyiniz.

1. Bu sabah yalnız uyandım-Sensiz olmaz, sensiz olmaz.
2. Bu sözcüğü İngilizce-Türkçe sözlükten bulabilirsiniz.
3. Sözcüğü ba-şöğ-ret-men şeklinde hecelemeliydin.

4. “kitap-, bardak- ağaç-“ kelimelerinde ünsüz yumuşaması olur.
5. Konserdeki grup –yıllardır takip ettiği– geceyi en sevdiği şarkıyla bitirdi.

191