Page 46 - 6.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited
P. 46
CÜMLEDE ANLAM
6.Bölüm
Eşitlik, Endişe, Yakınma, Sitem Cümleleri, Uyarı, Şaşırma, Beğeni, Pişmanlık, Aşamalı Durum,
Küçümseme, Azımsama Cümleleri
Sınıf İçi Alıştırma ve Uygulamalar
Kılavuz Bilgi
Eşitlik Cümlesi
En az iki şeyin birbirine eşit olduğunu bildiren cümlelere “eşitlik cümlesi” denir.
Örnek: Kardeşimle bayramda topladığımız şekerleri onar onar bölüştük.
Endişe (Kaygı) Cümlesi
Olumsuz bir durumun gerçekleşme olasılığından dolayı duyulan kaygıyı anlatan cümlelere “endişe cümlesi” denir.
Örnek: Tarif edilen yeri bir an önce bulamazsak başımız derde girecek.
Yakınma (Şikâyet) Cümlesi
Bir durumdan duyulan rahatsızlığı ifade eden cümlelere “yakınma cümlesi” denir.
Örnek: Bu yaşına geldi, hâlâ yemek yapmayı öğrenemedi.
Sitem Cümlesi
Bir kimsenin yaptığı bir hareketten dolayı duyulan üzüntünün, kırgınlığın dile getirildiği cümlelere “sitem cümlesi” denir.
Örnek: Herkese selam verdin ama beni görmezden geldin.
Uyarı Cümlesi
Kişi ya da kişileri yanlış davranışlardan uzak tutmak için bir konu, sorun ya da olumsuz bir durum ile ilgili ikaz ve hatır-
latmaları içeren cümlelere “uyarı cümlesi” denir.
Örnek: İnşaatta çalışma var, lütfen başka bir yol kullanınız.
Şaşırma Cümlesi
Beklenmeyen bir durum karşısında ne yapacağını, nasıl davranacağını bilememe, hayrete düşme anlamı taşıyan cüm-
lelere “şaşırma cümlesi” denir.
Örnek: Karşıma aniden çıkınca elim ayağım dolaştı.
Alıştırma - 1
Aşağıdaki cümlelerde bulunan anlam özelliklerini (eşitlik, endişe, yakınma, sitem, uyarı, şaşırma) boş bırakılan
yerlere yazınız.
1. Onu birden karşımızda görünce ne yapacağımızı bilemedik.
2. Buraya kadar gelip de beni görmeden gitmiş.
3. Seni bir daha onun yanında görmeyeyim!
4. Her seferinde ödevlerine benim yardım etmemi bekliyor.
5. Büyükannemden tüm torunlarına birer inci kolye kalmıştı.
6. Yarın da gelmezse biz ne yapacağız?
46

