Page 58 - 10 แนวทางพัฒนาเพื่อท้องถิ่นพี่งพาตนเอง (ใหม่)วุฒิสภา
P. 58
หน้าที่ 57
เกร็ดเล็กๆ น้อยๆด้านท้ายเล่ม
ฝายแกนซอยซีเมนต์ เป็นฝายที่มี “แกนเป็นร่องลึก” มีคุณสมบัติสามารถ
กักเก็บและสะสมน้ าในชั้นใต้ดินเพื่อให้ได้ปริมาณน้ าที่มากกว่า ฝายแบบทั่วไปที่ “ไม่มีแกน”
ภายใน “แกนซอยซีเมนต์” จะประกอบด้วยเม็ดดินใหญ่น้อยเป็นจ านวนมาก ที่ยึดเหนี่ยว
กันอย่างแน่นหนา โดยมีคุณลักษณะพิเศษเฉพาะตัวที่แตกต่างไปจากดินธรรมชาติทั่ว ๆ ไป ด้วยการก่อตัวที่มี
ลักษณะเป็นผลึก พื้นผิวรอบรูปจะมีลักษณะเป็นเส้นหยักเสมือนรากของต้นไม้ ที่แทรกเข้าไปในเนื้อดิน
เมื่อการก่อสร้างฝายแกนซอยซีเมนต์เสร็จสิ้นลง น้ าฝนที่ตกลงมาจะไหลผ่านผิวดิน หรือซึม
ผ่านลงสู่ชั้นดิน แล้วไหลลงสู่แม่น้ าหรือล าน้ า เมื่อน้ าเดินทางมาถึงหน้าฝายแกนซอยซีเมนต์ น้ าก็จะถูกกักและ
ถูกยืดทางเดินให้มีระยะทางที่ยาวขึ้นมีความคดเคี้ยว จนน้ าไม่สามารถผ่านร่องแกนไปได้ง่ายนัก ขณะที่น้ าบน
ผิวดินที่ไหลด้วยแรงโน้มถ่วงก็จะถูกเก็บกักไว้ที่ระดับสันฝาย ก่อนที่จะไหลล้นผ่านสันฝายลงสู่ล าน้ าตอนล่าง
เป็นล าดับต่อไป
น้ าที่อยู่ในระดับใต้สันฝาย จะถูกร่องแกนกักเก็บสะสมเอาไว้เป็นปริมาณที่มาก จากนั้น
ก็จะถูกดูดซับให้ซึมผ่านเข้าสู่ชั้นใต้ดินและลาดตลิ่งทั้งด้านข้าง เกิดการสะสมปริมาณที่มากขึ้นเรื่อย ๆ ตาม
ระยะเวลา จนท าให้ผืนดินบริเวณนั้นมีความชุ่มชื้นแผ่กระจายเป็นพื้นที่ที่มีอาณาเขตความชุ่มน้ ามากขึ้น
เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้ง ปริมาณน้ าที่เก็บกักไว้ภายในตัวฝาย ซึ่งถูกใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ แต ่
ปริมาณน้ าที่ถูกดูดซับไปเก็บกักไว้ภายในชั้นดินก่อนหน้านี้ ก็จะซึมผ่านออกมา แล้วเติมลงไปในล าน้ า ท าให้
ระดับน้ าในล าน้ าค่อนข้าง จะมีความคงที่เป็นระยะเวลานาน เสมือนการใช้ผืนดินช่วยในการดูดซับเก็บกักและ
ถ่ายเทกลับคืน เพื่อให้น้ าคงอยู่บนผืนดินให้นานที่สุด หากมีฝายแกนซอยซีเมนต์เกิดขึ้นหลาย ๆ แห่งในล าน้ า
และล าน้ าสาขา
ดังนั้น หากท า “แกนซอยซีเมนต์” เพิ่มขึ้นอีกนับพันนับหมื่นแห่ง ก็จะท าหน้าที่เปรียบ
เสมือนปราการที่กักเก็บน้ า หรือแม้แต่การช่วยยืดทางเดินของน้ า เพื่อให้น้ าคงอยู่บนผืนแผ่นดินไทยด้วย
ระยะเวลาที่ยาวนานที่สุด และสะสมเป็นปริมาณที่เพิ่มมากขึ้นทุก ๆ ปี อย่างไม่เคยมีมาก่อน
หรือเราควรจะปล่อยให้น้ าฝนจากธรรมชาติที่มีปริมาณมหาศาลเหล่านี้ ไหลจากต้นน้ าล าธาร
ล าห้วย ล าน้ า แม่น้ า ลงสู่ท้องทะเลมหาสมุทรอย่างไร้ซึ่งประโยชน์อีกต่อไป
