Page 24 - คู่มือการนิเทศ การขับเคลื่อนโรงเรียนคุณภาพประจำตำบล

23

(7) เทคนิคการสังเกตการสอน
เนื่องจากการสังเกตการสอนเป็นเครื่องมือส าคัญในการนิเทศการสอน ผลจากการสังเกต
การสอนช่วยในการวิเคราะห์การสอนของครู ดังนั้นการสังเกตการสอนจะต้องสังเกตและบันทึกข้อมูล
ตรงตามความจริงและให้ตรงตามจุดมุ่งหมายมากที่สุด

Acheson et al. (1997 : 23) ได้ให้ข้อเสนอแนะในการนิเทศการสอน
ซึ่งประกอบด้วย เทคนิควิธีการ การก าหนดวัตถุประสงค์ และการวางแผนการสังเกตการสอน เทคนิค
วิธีการสังเกตการสอนในชั้นเรียน เทคนิคการบันทึกการสังเกตการสอนโดยใช้เครื่องมือแบบต่างๆ
ื่
ื่
เทคนิคการประชุมเพอให้ข้อมูลย้อนกลับ และเทคนิคการนิเทศชี้แนะ แนะน าเพอช่วยเหลือครู
ั
ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงและพฒนา เทคนิคการสังเกตการสอนนั้นประกอบด้วย วิธีการสังเกตและ
การบันทึกโดยเลือกใช้เครื่องมือที่เหมาะสม (ผู้สังเกตและครูร่วมกันเลือก) เพราะก่อนมีการสังเกต
การสอนทุกครั้งจะต้องมีการตกลงร่วมกันก่อนระหว่างครูกับผู้นิเทศหรือผู้สังเกต และหลังจาก
การสังเกตการสอนอาจจะร่วมกันวิเคราะห์ข้อมูลจากการสังเกตการสอนก่อนที่จะให้ข้อมูลย้อนกลับ

ื่
ิ
ั
แก่ครู เพอร่วมกันในการพจารณาหาแนวทางในการปรับปรุงหรือพฒนาการเรียนการสอนต่อไป
ดังนั้น ผู้นิเทศ ผู้ท าหน้าที่นิเทศ หรือผู้ที่ท าหน้าที่นิเทศการสอนจะต้องมีความรู้ มีความเข้าใจ
พอสมควรเกี่ยวกับวิธีการสังเกตการสอน เทคนิควิธีการสังเกตการสอน และการบันทึกเครื่องมือ
สังเกตการสอน การสร้างและการประยุกต์ใช้เครื่องมือสังเกตการสอนจึงจะช่วยให้การนิเทศการสอน
ประสบผลส าเร็จตามเปูาหมาย
การสังเกตการสอนและการบันทึกการสอนจ าแนกได้หลายลักษณะ เช่น Oliva,
Peer F. and Pawlas, George E. (1997 : 26-28) ได้จ าแนกการสังเกตเป็น 2 ประเภท
1. การสังเกตแบบกว้าง ๆ ทั่วไป (Global Observation) เป็นการสังเกตในภาพรวม

ไม่เฉพาะเจาะจงในพฤติกรรมประเภทใดประเภทหนึ่ง โดยปกติจะเป็นการสังเกตหรือวิธีการสังเกตที่
ผู้บริหารหรือผู้นิเทศนิยมใช้ เมื่อต้องการสังเกตพฤติกรรมการสอนทั่ว ๆ ไป เป็นการสังเกตโดยภาพรวม
ของการปฏิบัติการสอนของครู และมักจะใช้ผลการสังเกตและการบันทึก ด้วยวิธีการดังกล่าวใน

การประเมินประสิทธิภาพการสอนของครูด้วย เช่น แบบสังเกตและบันทึกแบบตรวจสอบรายการ
(Checklist) และแบบมาตราส่วนประมาณค่า (Rating scale) เป็นต้น
2. การสังเกตแบบเฉพาะเจาะจง (Specific Observation) เป็นการสังเกตและบันทึก
เฉพาะพฤติกรรม เฉพาะเหตุการณ์ เฉพาะเรื่อง หรือเฉพาะประเด็น เช่น การสังเกตบันทึกพฤติกรรม

ปฏิสัมพันธ์ทางวาจาระหว่างครูกับนักเรียนเป็นต้น
นอกจากนี้ Glickman et al. (1995 : 36 ) ได้จ าแนกการสังเกตการสอนเป็น
2 ประเภท คือ
1. การสังเกตเชิงปริมาณ (Quantitative Observation) เป็นวิธีการวัดเหตุการณ์

และพฤติกรรมต่างๆ และสิ่งต่างๆ ในห้องเรียน ที่สามารถสังเกตเห็นได้ วัดได้ เป็นจ านวนครั้งหรือ
ความถี่ของเหตุการณ์ หรือพฤติกรรมต่างๆ ที่ท าการสังเกตและบันทึกด้วยเครื่องมือหรือวิธีการสังเกต
ด้วยปริมาณ เช่น
1.1 เครื่องมือสังเกตการสอนแบบนับจ านวนความถี่ (Categorical Frequency

Instrument)