Page 33 - นาวิกศาสตร์ ธันวาคม ๒๕๖๓
P. 33
ื
ู่
ั
�
์
ในปี พ.ศ.๒๔๗๗ นายทองอย พุฒพัฒน ผู้แทนราษฎรจังหวัดธนบุรีขณะน้น ได้เป็นผู้นาในการเสนอเร่องให้รัฐบาล
สมัยพันเอก พระยาพหลพลพยุหเสนา เป็นนายกรัฐมนตรี สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ณ กลางวงเวียนใหญ่ จังหวัดธนบุรี ซึ่งคณะรัฐบาลก็เห็นชอบด้วย โดยแต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นคณะหนึ่ง เพื่อพิจารณา
การสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ี
ื
คณะกรรมการฯ ได้ประชุมกันหลายคร้ง จนโครงการสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์น้ได้เร่มข้นเม่อปี พ.ศ.๒๔๘๐
ึ
ิ
ั
โดยหลวงวิจิตรวาทการ อธิบดีกรมศิลปากรได้มอบให้กรมศิลปากรเป็นผู้ออกแบบ และปั้นพระบรมรูปจาลองเล็ก ๆ
�
๓
ขึ้น ๗ แบบในลักษณะท่าทางต่าง ๆ กัน แล้วน�าไปตั้งแสดงในงานฉลองรัฐธรรมนูญ ปี พ.ศ.๒๔๘๐ ซึ่งกรมศิลปากร
็
ิ
�
ุ
่
ื
ได้ออกร้านเป็นประจาทกปี เพอให้ประชาชนลงมตเลอกแบบทต้องการ ผ้ใดชอบแบบใดกขอให้บรจาคโดยวธ ี
ื
ี
ู
่
ิ
ิ
หยอดสตางค์แดงลงในหีบใต้ฐานพระบรมรูปจาลองน้นคนละ ๑ เหรียญ แบบใดได้เงินมากท่สุดก็แสดงว่าแบบน้น
ี
�
ั
ั
ี
ี
ี
ึ
ได้รับคะแนนนิยมมากท่สุด นับว่าเป็นการหากระแสประชามติท่ดีท่สุดวิธีหน่ง ปรากฏว่าแบบพระบรมราชานุสาวรีย์
ท่เป็นพระบรมรูปทรงม้า สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชพระหัตถ์ขวาชูพระแสงดาบ ประดิษฐานอยู่บนแท่นฐานสูง
ี
๔
ี
ึ
ดังท่เป็นของจริงอยู่ในปัจจุบันน ได้คะแนนสูงสุดคือ ๓,๙๓๒ คะแนน ซ่งศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศร คณะบด ี
ี
้
ี
คณะจิตรกรรมและประติมากรรม มหาวิทยาลัยศิลปากร เป็นผู้ออกแบบปั้น และหล่อพระบรมรูปนี้ ได้รับเงินบริจาค
จ�านวนหนึ่ง (ต่อมารัฐบาลได้มอบเงินงบประมาณในการจัดสร้างสมทบให้ ซึ่งใช้เวลานานกว่าจะลงมือสร้างได้จริง)
นอกจากจะดาเนินการรับบริจาคทุนการสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ฯ ในงานฉลองรัฐธรรมนูญแล้วทางด้าน
�
๕
ประชาชนก็ได้จัดงานขึ้นที่วัดอินทาราม จังหวัดธนบุรี เพื่อหาทุนสมทบในการสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ฯ อีกด้วย
ึ
ั
ี
ุ
ดงนนคณะกรรมการการจดสร้างพระบรมราชานสาวรย์ฯ จงได้ให้กรมศลปากรปั้นตามแบบทได้รบคะแนน
ั
ั
ี
่
้
ิ
ั
ื
ั
สูงสุด ท้งนี้เพ่อให้เป็นไปตามมติมหาชน แต่เวลาน้นบ้านเมืองตกอยู่ในสภาวะคับขัน เน่องจากกรณีพิพาทกับ
ื
ั
�
�
็
ี
อนโดจน - ฝรงเศส และสงครามมหาเอเชยบูรพา คณะรฐมนตรกได้เปลยนแปลงไปหลายครง ทาให้การดาเนนงาน
ิ
่
ี
ั
ี
่
ิ
ั
ั
ี
้
สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ฯ ต้องหยุดชะงักลงชั่วคราว
�
ึ
ั
ึ
ื
ื
ิ
ต่อมาเม่อบ้านเมืองสงบเรียบร้อย การดาเนินงานก่อสร้างได้เร่มข้นอีกคร้งหน่งเม่อ พ.ศ.๒๔๙๑ นายทองอยู่
่
ี
้
ี
ื
ึ
้
ื
ั
้
้
ุ
ิ
ู
ิ
พฒพฒน์ และนายเพทาย โชตนชิต สมาชกสภาผ้แทนราษฎรจังหวัดธนบรในสมัยนน ได้รอฟื้นเรองนขน
ุ
ั
ุ
ื
�
่
ั
็
็
ู
่
ึ
นาเรองเสนอต่อรฐบาล จอมพล ป.พิบลสงคราม นายกรฐมนตร ซงกได้รับความเหนชอบด้วย และคณะรฐมนตร ี
ั
ั
ี
ื
ก็ได้มีมติแต่งต้งคณะกรรมการการอานวยการสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ข้นเม่อวันท ๒๒ มีนาคม พ.ศ.๒๔๙๓
ั
่
ี
�
ึ
ี
ั
�
โดยมีพระยารามราชภักด ปลัดกระทรวงมหาดไทย เป็นประธาน รัฐบาลได้ต้งงบประมาณไว้เป็นจานวนเงิน
๕๐๐,๐๐๐ บาท (ห้าแสนบาทถ้วน) พร้อมกันน้นก็ได้เปิดการเร่ยไรจากประชาชนเพ่อสมทบทุนในการสร้าง
ี
ั
ื
ี
พระบรมราชานุสาวรีย์ฯ คณะกรรมการฯ ได้มอบหมายให้กรมศิลปากร เป็นเจ้าหน้าท่ฝ่ายพระบรมรูป และ
ม้าพระที่นั่งทรง ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี เจ้าหน้าที่ของกรมศิลปากรเป็นผู้ออกแบบ และด�าเนินการปั้น
�
ในการก่อสร้าง กรมศิลปากรได้ออกแบบ และปั้นหล่อพระบรมรูป ออกแบบแท่นฐาน เรียบเรียงคาจารึก
กรมโยธาธิการตกแต่งบริเวณวงเวียนใหญ่ และบริษัทสหการก่อสร้าง จ�ากัด ก่อสร้างแท่นฐาน
๓. งานฉองรัฐธรรมนูญ
๔. ศาสตราจารย์ ศิลป์ พีระศรี
๕. วัดอินทาราม
นาวิกศาสตร์ 31
ปีที่ ๑๐๓ เล่มที่ ๑๒ ธันวาคม ๒๕๖๓
