Page 17 - พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5
P. 17
พระราชกรณียกิจ
พระราชกรณียกิจด้านเศรษฐกิจ
หอรัษฎากรพิพัฒน์
ิ
1. การปรับปรุงระบบการคลัง แยกการคลังออกจากกรมท่า ทรงตั้ง หอรัษฎากรพพัฒน์ ขึ้นเมื่อ พ.ศ.
2416 ขึ้นตรงต่อพระมหากษัตริย์เพื่อเป็น ส านักงานกลางเก็บผลประโยชน์ รายได้ภาษีอากรของแผ่นดินมา
ิ
รวมไว้ที่แห่งเดียว ต่อมาได้ยกฐานะหอรัษฎากรพพัฒน์ ขึ้นเป็น กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ เมื่อ พ.ศ. 2435
2. ตรากฎหมายกวดขันภาษีอากร โปรด ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติส าหรับ หอรัษฎากรพพัฒน์ ขึ้นเมื่อ
ิ
4 มิถุนายน 2416 โดยวางหลักเกณฑ์การเรียกเกบภาษีอากรให้ทันสมัยตามแบบสากล
็
3. การปรับปรุงระบบภาษีอากรแบบใหม่ พ.ศ. 2435 ทรงตั้งข้าหลวงคลังไปประจ าทุกมณฑล เพอท า
ื่
หน้าที่เก็บภาษีอากรจากราษฎรโดยตรง แล้วรวบรวมส่งไปยังกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ
4. ยกเลิกระบบเจ้าภาษีนายอากร เปลี่ยนให้เทศาภิบาลเก็บภาษีเองเหมือนกันหมดทุกมณฑล
5. จัดท างบประมาณแผ่นดิน ขึ้นเป็นครั้งแรก เมื่อ พ.ศ. 2439 ตั้ง พระคลังข้างที่ ขึ้นส าหรับจัดการ
ทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์ ส าหรับรายได้ภาษีอากร ของแผ่นดิน ให้พระคลังมหาสมบัติเป็นผู้ควบคุมดูแล
เงินในสมัยรัชกาลที่ 5
