Page 147 - sc 1001
P. 147
139
ื
เรองที 1 แรงและการเคลื อนที ของแรง
ิ
ี
่
ี
แรง หมายถึง อํานาจภายนอกทสามารถทําให้วัตถุเปลี ยนสถานะได้ เชน ทําให้วัตถุทอยู่น ง
ิ
ี
ี
ี
็
ี
เคลื อนทไป ทําให้วัตถุทเคลื อนทอยูแล้วเคลื อนทเรวหรอช้าลง ทําให้วัตถุมีการเปลี ยนทศตลอดจนทําให้
ื
่
ี
็
ิ
์
ื
ิ
ู
วัตถุมีการเปลี ยนขนาดหรอรปทรงไปจากเดมได้ แรงเปนปรมาณเวกเตอรทมีทั งขนาดและทศทาง การ
ิ
ื
รวมหรอหักล้างกันของแรงจงต้องเปนไปตามแบบเวกเตอร ์
็
ึ
่
ประเภทของแรง แรงมีหลายประเภท ได้แก แรงย่อย แรงลัพธ์ แรงกิริยาและแรงปฏิกิริยา แรง
ขนาน แรงคูควบ แรงตง แรงสู่ศูนย์กลาง แรงต้าน แรงเสียดทาน
่
ึ
ี
ี
ี
ิ
ื
แรงเสยดทาน หมายถึงแรงทเกดจากการเสยดสระหว่างผิววัตถุทมีการเคลื อนทหรอพยายามท ี
ี
ี
ี
็
ี
ิ
ี
ี
จะเคลื อนท แรงเสยดทานเปนแรงต้านการเคลื อนทของวัตถุ มีทศทางตรงข้ามกับทศทางการเคลื อนท ี
ิ
เสมอ แรงเสยดทานมี 2 ชนด คอ
ี
ิ
ื
ื
1. แรงเสยดทานสถิต คอ แรงเสยดทานทเกดขึ นขณะวัตถุเร มเคลื อนท
ี
ิ
ี
ี
ิ
ี
ี
ี
ี
ื
ิ
2. แรงเสยดทานจลน์ คอ แรงเสยดทานทเกดขึ นขณะทวัตถุเคลื อนท ี
ี
ปจจัยที มีผลตอแรงเสยดทาน
่
ี
ั
ื
ี
1. นํ าหนักของวัตถุ คอ วัตถุทมีนํ าหนักกดทับลงบนพื นผิวมากจะมีแรงเสยดทานมากกว่าวัตถุท ี
ี
มีนํ าหนักกดทับลงบนพื นผิวน้อย
ี
ี
ี
ิ
ี
ุ
2. พื นผิวสัมผัส ผิวสัมผัสทเรยบจะเกดแรงเสยดทานน้อยกว่าผิวสัมผัสทขรขระ
์
ประโยชนของแรงเสยดทาน
ี
้
1. ปองกันการเกดอุบัตเหตทางรถยนต์
ิ
ิ
ุ
2. ปองกันการหกล้มจากรองเท้า
้
โทษของแรงเสยดทาน
ี
ื
ี
ึ
ถ้าล้อรถยนต์กับพื นถนนมีแรงเสยดทานมากรถยนต์จะแล่นช้า ต้องใช้นํ ามันเช อเพลิงมากข น
ี
ี
เพื อให้รถยนต์มีพลังงานมากพอทจะเอาชนะแรงเสยดทาน การเคลื อนตู้ขนาดใหญ ถ้าใช้วิธผลักตู้
่
ี
ิ
ึ
ปรากฏว่าตู้เคลื อนทยากเพราะเกดแรงเสยดทานจะต้องออกแรงผลักมากข นหรอลดแรงเสยดทาน โดย
ี
ี
ี
ื
็
ึ
ใช้ผ้ารองขาตู้ทด้วยความเรวคงท แรงดงดูดของโลก หรอแรงดงดูดโน้มถ่วง (Gravitational force) ของ
ื
ี
ึ
ี
็
ุ
โลก เปนพลังงานทเกดจากมวลสาร ซงประกอบข นมาเปนโลก เปนแรงทจะเกดข นเสมอกับสสารทก
็
ิ
็
ี
ิ
ึ
ึ
ี
ึ
ื
ิ
ิ
ื
ุ
่
ี
ชนด ไม่ว่าจะเล็กจิ วถึงระดับอะตอม หรอใหญระดับโลก ระดับกาแล็กซ นั นคือ สสารทกชนดหรอมวล
ี
ึ
ิ
สารทกชนดจะมีแรงดงดูดซงกันและกันเสมอ ดังเชนแรงดงดูดของโลกทกระทําตอมนษย์บนโลก
ุ
ึ
ึ
่
่
ุ
ิ
ื
่
แรงลอยตัว คอแรงลัพธ์ทของไหลกระทําตอผิวของวัตถุทจมบางสวนหรอจมทั งช นวัตถุ ซง
ื
ี
ี
ึ
่
เปนแรงปฏิกรยาโต้ตอบในทศทางข นเพื อให้เกดความสมดลกับการทวัตถุมีนํ าหนักพยายามจมลงอัน
ิ
็
ิ
ิ
ุ
ึ
ิ
ี
่
เนองมาจากแรงโน้มถ่วงของโลก ขนาดของแรงลอยตัวมีคาเทากับนํ าหนักของของไหลทมีปรมาตร
่
ิ
ื
ี
ี
่
่
ี
ู
ึ
เทากับวัตถุสวนทจม ซงสามารถพิสจน์ได้โดยพิจารณาวัตถุทจมในของไหล
