Page 171 - sc 1001
P. 171
163
ิ
ี
ิ
ี
ิ
ปฏิทนทอาศัยดวงจันทรเรยกว่าปฏิทนจันทรคติ ปฏิทนจันทรคตของไทย กําหนดให้ 1 ปมี 12
์
ี
ิ
ื
ื
่
ื
ิ
ื
่
ื
เดอน ได้แกเดอนเลขคี และเดอนเลขคู เดอนคคอเดอนขาดมี 29 วัน โดยเร มต้นจากวันข น 1 คําถึง แรม
ี
ื
ึ
ี
ื
ื
ื
ื
่
่
ื
็
ื
ื
ื
ื
ื
14 คํา เดอนเหล่าน คอเดอนอ้าย เดอน 3 เดอน 5 เดอน 7 เปนต้น เดอนคูคอเดอนเต็มมี 30 วัน ได้แกเดอน
ื
ื
ื
ี
ึ
ึ
็
็
ิ
ื
ื
ยี เดอน 4 เดอน 6 ฯลฯ เดอนเหล่าน จงมีวันกลางเดอนเปนวันข น 15 คําและวันส นเดอนเปนวันแรม 15
คํา
์
ึ
ื
การเกดข้างข น - ข้างแรม หมายถึง การมองเหนดวงจันทรมืดหรอสว่างอันเนองมาจากดวง
็
ื
ิ
่
ี
ี
ึ
่
จันทรโคจรรอบโลก โดยสวนสว่างทหันมาทางโลก เปลี ยนแปลงตลอดเวลา ทั งน ข นอยู่กับตําแหนง
์
์
ของดวงจันทรบนทางโคจรรอบโลก
ิ
. การเกิดสุรยุปราคาและจันทรุปราคา
ี
์
ิ
ิ
ื
ิ
สุรยุปราคา หรอ สุรยคราส เปนปรากฏการณ์ทเกดขึ นเมื อดวงอาทตย์ ดวงจันทร และโลก โคจร
็
ิ
มาอยูในแนวเส้นตรงเดยวกัน โดยมีดวงจันทรอยูตรงกลาง เงาของดวงจันทรจะทอดมายังโลก ทําให้คน
์
์
่
่
ี
ื
ิ
็
่
์
็
บนโลก (บรเวณเขตใต้เงามืดของดวงจันทร) มองเหนดวงอาทตย์เว้าแหว่ง หรอบางแหงเหนดวงอาทตย์
ิ
ิ
ื
ี
ุ
่
ิ
ี
มืดหมดทั งดวง ชวงเวลาทเกดสรยุปราคาจะกินเวลาไม่นานนัก เชน เมื อวันท 24 เดอนตลาคม พ.ศ. 2538
ุ
ิ
่
ุ
่
์
็
ิ
ประเทศไทยสามารถมองเหนสรยุปราคาเต็มดวงได้นาน 3 ชั วโมง นับตั งแตดวงจันทรเร มเคลื อนเข้าจน
ิ
เคลื อนออก
่
สรยุปราคาจะเกิดขึ นเฉพาะในเวลากลางวันและตรงกับวันแรม 15 คํา หรอวันข น 1 คํา เทานั น
ุ
ึ
ื
ิ
ิ
่
็
ี
์
ตําแหนงบนพื นโลกทอยูในเขตใต้เงามืดของดวงจันทรจะมองเหนดวงอาทตย์มืดมิดทั งดวงเรยกว่า
่
ี
่
ี
่
สรยุปราคาเต็มดวง ท้องฟาจะมืดไปชั วขณะ ในขณะทตําแหนงบนพื นโลกทอยูภายใต้เขตเงามัวจะ
ี
้
ิ
ุ
ิ
มองเหนดวงอาทตย์ถูกบังไปบางสวน เรยกว่า สรยุปราคาบางสวน สําหรบการเกดสรยุปราคาในชวงท ี
่
ี
็
่
ิ
ุ
ั
ิ
ุ
ิ
่
่
่
่
ิ
่
ดวงจันทรอยูหางจากโลกมากกว่าปกต ทําให้เงามืดของดวงจันทรทอดตัวไปไม่ถึงพื นโลก แตถ้าตอขอบ
์
์
ของเงามืดออกไปจนสัมผัสกับพื นผิวโลกจะเกดเปนเขตเงามัวข น ตําแหนงทอยู่ภายใต้เขตเงามัวน จะ
ี
ี
่
ิ
็
ึ
