Page 174 - sc 1001
P. 174

166


                                                                                      ่
                                                                                                 ิ
                                   ์
                                                                          ี
                          ดวงจันทรโคจรรอบโลกใช้เวลาประมาณ 27.3 วัน เมื อเทยบกับตําแหนงการโคจรเดม เรยกว่า
                                                                                                     ี
                                                                  ี
                                 ่
                     ื
                   เดอนดาราคต แตโลกก็โคจรรอบดวงอาทตย์ในทศทางเดยวกัน ทําให้ระยะเวลาจากจันทรเพ็ญถึงจันทร    ์
                                                            ิ
                                                      ิ
                                                                                              ์
                              ิ
                   เพ็ญอีกครั งหนงกนเวลานานกว่านั น คอ ประมาณ 29.6 วัน เรยกว่า เดอนจันทรคติ
                                                                      ี
                                                   ื
                                  ิ
                                                                             ื
                               ึ

                                                         ุ
                                                                                        ์
                                      ี
                                               ์
                          การนับเวลาทดวงจันทรโคจรผ่านจดตัดระหว่างวงโคจรของดวงจันทรและโลก (node) โดย
                          ี
                                      ิ
                                                      ื
                                            ึ

                                                                                           ี
                                                                                              ึ
                   เคลื อนทจากใต้เส้นสรยะวิถีข นไปทางเหนอ ครบหนงรอบนั นก็เปนการนับเดอนอีกวิธหนงเชนกัน โดย
                                                                                                 ่

                                                               ึ
                                     ุ
                                                                                    ื
                                                                          ็
                             ี
                                                                                 ์
                     ื
                   เดอนแบบน จะสั นกว่าแบบแรกเล็กน้อย เนองจากวงโคจรของดวงจันทรเอียงไปมาจากแรงดงดูดของ
                                                                                                  ึ
                                                       ื
                                                                               ิ
                                                 ี
                                                   ี
                                                       ื
                                                                ี
                                                                              ิ
                                                                    ื
                   ดวงอาทตย์ ครบรอบในเวลา 18.5 ป เรยกเดอนแบบน ว่า เดอนดราโคนตก
                          ิ
                                                                            ุ
                                                 ื
                                                                   ์
                                                          ี

                                                                                         ุ
                                                                                             ี
                                              ึ
                                                                                       ี
                                                                               ี
                          การนับเดอนอีกแบบหนงคอ นับจากทดวงจันทรโคจรจากจดทใกล้โลกทสด (เรยกว่า perigee)
                                  ื
                   ถึงจดน อีกคร ง การนับแบบน จะมีคาไม่เทากับการนับแบบดาราคต เนองจากวงโคจรของดวงจันทรมี
                                                      ่
                      ุ
                              ั
                                                                                                        ์
                                            ี
                                                                            ิ
                                                                               ื
                                                 ่
                         ี

                                                                               ี
                                                                                      ื
                        ่
                                            ึ
                                                                             ี
                                                                     ื

                   การสายโดยรอบซงจะครบหนงรอบใช้เวลาประมาณ 9 ป เดอนแบบน เรยกว่า เดอนอะนอมัลลิสตก
                                                                  ี
                                  ึ
                                                                                                    ิ

                   ความถี ในการเกิดสุรยุปราคา
                                    ิ
                                                                ึ

                                                                   ่
                                                             ุ
                                                     ิ
                          วงโคจรของดวงจันทรตัดกับสรยะวิถี 2 จด ซงหางกัน 180 องศา ดังนั น ดวงจันทรในวันจันทร ์
                                             ์
                                                    ุ
                                                                                               ์
                                 ุ
                                                                               ่
                             ิ
                                                                         ุ
                                             ั
                          ่
                                                                            ี
                                                                 ิ
                                                                ุ
                                         ่
                                       ี
                   ดับจะอยูบรเวณจดน  2 ปตอคร ง ซงโดยทั วไปจะเกิดสรยุปราคาทกป แตในบางป ดวงจันทรอาจโคจรอยู  ่

                                    ี
                                                                                               ์
                                                                                      ี
                                               ึ
                                                              ิ
                                                                             ี
                                                          ื
                         ่
                                                                                      ิ
                                                ุ
                   ตําแหนงวันจันทรดับใกล้ ๆ กับสรยะวิถี 2 เดอนตดกัน ทําให้บางปอาจเกดสรยุปราคามากถึง 5 คร  ัง
                                   ์
                                                 ิ
                                                                                     ุ
                                                                                   ิ
                                                                          ื
                   อย่างไรก็ตาม เงามืดของดวงจันทรมักจะทอดออกไปทางเหนอหรอใต้ของโลก โดยเงามัวจะทอดลงมา
                                                ์
                                                                      ื
                                    ิ
                                                                    ื
                                                                       ่
                                   ุ
                                 ิ
                                                    ี
                                                ่
                                                      ิ
                   บนโลก ทําให้เกดสรยุปราคาบางสวนทบรเวณขั วโลกเหนอเทานั น

                                      ิ
                   ระยะเวลาในการเกิดสุรยุปราคา
                                                                                                 ็
                                                                           ์
                                                             ื
                            ิ
                          สรยุปราคาเต็มดวงจะเกิดในเวลาสั น ๆ เนองจากดวงจันทรโคจรรอบโลกอย่างรวดเรว ในขณะ
                           ุ
                                                                      ี
                   ทโลกก็โคจรไปรอบดวงอาทตย์ด้วยเชนกัน  ทําให้เงามืดทตกบรเวณโลกเคลื อนทอย่างรวดเรวจาก
                                                     ่
                                                                            ิ
                    ี
                                            ิ
                                                                                           ี
                                                                                                     ็
                   ตะวันตกไปตะวันออกในระยะเวลาสั น ๆ
                                                         ์
                                         ิ
                          หากสรยุปราคาเกดขึ นเมื อดวงจันทรโคจรอยูใกล้ตําแหนง perigee มาก ๆ จะทําให้สรยุปราคา
                                ิ
                                                                                                  ิ
                                                                ่
                                                                          ่
                                                                                                 ุ
                               ุ
                                              ิ
                                                                                              ิ
                                                                      ิ
                   เต็มดวงสามารถสังเกตได้ในบรเวณกว้าง ประมาณ 250  กโลเมตร  และเวลาในการเกดนั นอาจนาน
                   ประมาณ 7 นาท  ี

                           ุ
                                                                                              ิ
                             ิ
                                         ่
                                              ึ
                                                                        ์
                                                                                     ิ
                                                 ิ
                          สรยุปราคาบางสวน  ซงเกดจากเงามัวของดวงจันทรนั นสามารถเกดได้ในบรเวณกว้างกว่า
                    ุ
                     ิ
                   สรยุปราคาเต็มดวงมาก

                   ประโยชนของการสงเกตสุรยุปราคา
                                    ั
                           ์
                                          ิ
                                                  ิ
                                                 ุ
                          นักดาราศาสตรใช้การเกิดสรยุปราคาเต็มดวงในการสังเกตชั นบรรยากาศชั นโคโรนาของดวง
                                       ์
                       ิ
                                                                                                    ิ
                   อาทตย์ ซงตามปกตจะไม่สามารถมองเหนได้ เนองจากบรรยากาศชั นโฟโตสเฟยรของดวงอาทตย์นั น
                                                     ็
                                                                                         ์
                                                                                      ี

                                                            ื
                                   ิ
                           ึ
                   สว่างกว่ามาก
   169   170   171   172   173   174   175   176   177   178   179