Page 13 - 6. thai 21001
P. 13
4
2. วิเคราะหเรื่อง จะตองพิจารณาวาเปนเรื่องประเภทใด เปนขาว บทความ เรื่องสั้น นิทานนิยาย
บทสนทนา สารคดี ละคร และเปนรอยแกวหรือรอยกรอง เปนเรื่องจริงหรือแตงขึ้น ตองวิเคราะหลักษณะ
ของตัวละคร และกลวิธีในการเสนอสารของผูสงสารใหเขาใจ
ิ
3. วินจฉัยเรื่อง คือ การพิจารณาเรื่องที่ฟงวาเปนขอเท็จจริง ความรูสึกความคิดเห็นและผูสง
สารหรือผูพูดผูแสดงมีเจตนาอยางไรในการพูดการแสดง อาจจะมีเจตนาที่จะโนมนาวใจหรือแสดงความคิดเห็น
เปนเรื่องที่มีเหตุมีผล มีหลักฐานนาเชื่อถือหรือไมและมีคุณคา มีประโยชนเพียงใด
สารที่ใหความรู
สารที่ใหความรูบางครั้งก็เขาใจงาย แตบางครั้งที่เปนเรื่องสลับซับซอนก็จะเขาใจยาก ตองใช
การพินิจพิเคราะหอยางลึกซึ้ง ทั้งนี้ยอมขึ้นกับเรื่องที่เขาใจงายหรือเขาใจยาก ผูรับมีพื้นฐานในเรื่องที่
ฟงเพียงใด ถาเปนขาวหรือบทความเกี่ยวกับเกษตรกรผูมีอาชีพเกษตรยอมเขาใจงาย ถาเปนเรื่องเกี่ยวกับ
ธุรกิจนักธุรกิจก็จะไดเขาใจงายกวาผูมีอาชีพเกษตร และผูพูดหรือผูสงสารก็มีสวนสําคัญ ถามีความรูในเรื่อง
นั้นเปนอยางดีรูวิธีพูดนําเสนอผูฟงก็จะเขาใจไดงาย
ขอแนะนําในการฟงและดูที่ใหความรูโดยใชวิจารณญาณ มีดังนี้
1. เมื่อไดรับสารที่ใหความรูเรื่องใดตองพิจารณาวาเรื่องนั้นมีคุณคาหรือมีประโยชน ควรแกการใช
วิจารณญาณมากนอยเพียงใด
2. ถาเรื่องที่ตองใชวิจารณญาณไมวาจะเปนขาว บทความ สารคดีขาว หรือความรูเรื่องใดก็ตาม
ตองฟงดวยความตั้งใจจับประเด็นสําคัญใหได ตองตีความหรือพินิจพิจารณาวา ผูสงสารตองการสงสารถึง
ผูรับคืออะไร และตรวจสอบหรือเปรียบเทียบกับเพื่อน ๆ ที่ฟงรวมกันมาวาพิจารณาไดตรงกันหรือไมอยางไร
หากเห็นวาการฟงและดูของเราตางจากเพื่อน ดอยกวาเพื่อน จะไดปรับปรุงแกไขใหการฟงพัฒนาขึ้น
มีประสิทธิภาพตอไป
3. ฝกการแยกแยะขอเท็จจริง ขอคิดเห็น เจตคติของผูพูดหรือแสดงที่มีตอเรื่องที่พูดหรือแสดง
และฝกพิจารณาตัดสินใจวาสารที่ฟงและดูนั้นเชื่อถือไดหรือไม และเชื่อถือไดมากนอยเพียงใด
4. ขณะที่ฟงควรบันทึกสาระสําคัญของเรื่อง ตลอดทั้งประเด็นการอภิปรายไวเพื่อนําไปใช
5. ประเมินสารที่ใหความรูวา มีความสําคัญมีคุณคาและประโยชนมากนอยเพียงใด มีแงคิด
อะไรบาง และผูสงสารมีกลวิธีในการถายทอดที่ดีนาสนใจอยางไร
6. นําขอคิด ความรูและกลวิธีตาง ๆ ที่ไดจากการฟงไปใช ในการดําเนินชีวิตประจําวัน
การประกอบอาชีพและพัฒนาคุณภาพชีวิต พัฒนาชุมชนและสังคมไดอยางเหมาะสม
สารที่โนมนาวใจ
สารที่โนมนาวใจเปนสารที่เราพบเห็นประจําจากสื่อมวลชน จากการบอกเลาจากปากหนึ่งไปสู
ปากหนึ่ง ซึ่งผูสงสารอาจจะมีจุดมุงหมายหลายอยางทั้งที่ดี และไมดี มีประโยชนหรือใหโทษ จุดมุงหมาย

