Page 50 - 6. thai 21001
P. 50
41
ขั้นตอนของวิจารณญาณในการอาน มีดังน ี้
1. อานใหเขาใจตลอดเรื่อง เปนการอานสารดวยความตั้งใจใหเขาใจรายละเอียดตลอดเรื่อง
2. วิเคราะหเรื่อง เมื่ออานและเขาใจเรื่องแลวจะตองนํามาวิเคราะหสาระสําคัญใหรูเรื่องที่อาน
เปนเรื่องประเภทใด อะไรเปนขอเท็จจริง อะไรเปนขอคิดเห็น และอะไรเปนประโยชน ลักษณะของตัว
ละครเปนอยางไร เปนเรื่องประเภทรอยแกว รอยกรอง บทความ ขาว หรือละคร ฯลฯ ผูเขียนมีเจตนา
อยางไร ในการเขียนเรื่องนี้ ใชกลวิธีในการนําเสนออยางไร ซึ่งผูอานตองพิจารณาแยกแยะใหได
3. ประเมินคาของเรื่อง เมื่ออานและวิเคราะหแยกแยะเรื่องแลวนํามาประเมินคาวาสิ่งใดเท็จ
สิ่งใดจริง สิ่งใดมีคาไมมีคา มีประโยชนในดานใด นําไปใชกับใครเมื่อไรและอยางไร
4. นําเรื่องที่อานไปใช หลังจากผานขั้นตอนของการอาน ทําความเขาใจ วิเคราะหและประเมินคา
แลวตองนําไปใชไดทั้งในการถายทอดใหผูอื่น และนําไปใชในการดําเนินชีวิตไดอยางเหมาะสมกับกาลเทศะ
และบุคคล
หลักการอานอยางใชวิจารณญาณ
1. พิจารณาความถูกตองของภาษาที่อาน เชน ดานความหมาย การวางตําแหนงคํา การเวน
วรรคตอน ความผิดพลาดดังกลาวจะทําใหการสื่อความหมายผิดไป
ั
2. พิจารณาความตอเนื่องของประโยความีเหตุผลรับกันดีหรือไม โดยอาศยความรูดานตรรกวิทยา
เขาชวย ขอความจากประโยคจะตองไมขัดแยงกัน หรือเรียงลําดับไมสับสนวนวายจนอานไมรูเรื่องหรือ
ุ
อานเสียเวลาเปลา
3. พิจารณาดูความตอเนื่องของเรื่องราวระหวางเรื่องที่เปนแกนหลักหรือแกนนํากับแกนรองและ
สวนประกอบอื่น ๆ กลมกลืนกันดีหรือเปลา
4. รูจักแยกแยะขอเท็จจริงออกจากเรื่องการแสดงความรูและขอคิดเห็นของผูแตง เพื่อจะไดนํามา
พิจารณาภายหลังไดถูกตองใกลเคียงความเปนจริงยิ่งขึ้น
5. พิจารณาความรู เนื้อหา ตัวอยางที่ได วามีสวนสัมพันธกันอยางเหมาะสมหรือไมเพียงใด
เปนความรูความคิด ตัวอยางที่แปลกใหมหรืออางอิงมาจากไหน นาสนใจเพียงใด จากนั้นควรทํา
การประเมินผลโดยทั่วไปวาผลจากการอานจะทําใหเกิดความรูความคิดมากนอยเพียงใด โดยเฉพาะ
อยางยิ่งความคิดสรางสรรคที่ผูอานประสงคหรือปรารถนาจะไดจากการอานนั้น ๆ อยูเสมอ

