Page 258 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1
P. 258
253
้
ให้เกิดเงินหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจของประเทศอีกหลายแสนลานบาท (สานักงานคณะกรรมการอ้อย
และน้ าตาลทราย, 2563)
์
ิ
ุ
ี
ื้
้
ุ
โรคใบขาวอ้อยมีสาเหตมาจากเชอไฟโตพลาสมา (phytoplasma) เป็นจลนทรีย์เซลลเดยวคลาย
แบคทีเรียแต่ไม่มีผนังเซลล์ (cell wall) ท าให้มีรูปร่างไม่แน่นอน สามารถท าให้ผลผลิตอ้อยลดลง สร้างความ
เสยหายอย่างมากโดยเฉพาะอ้อยตอ อาจทาให้ผลผลตเสยหายถึง 100 เปอร์เซ็นต พบครั้งแรกในประเทศ
ิ
ี
ี
์
ไทยในปี 2495 ท อ าเภอเกาะคา จงหวัดลาปาง ในอ้อยพันธุ์ Co 421 และพบครั้งแรกในภาค
ี่
ั
ตะวันออกเฉียงเหนือทจงหวัดอุดรธานี เมื่อปี 2532 (พรทพย์, 2542) โรคใบขาวอ้อยสามารถพบไดตงแต ่
ั้
้
ิ
ั
ี่
อ้อยเริ่มงอกจนถึงระยะเก็บเกี่ยว อ้อยทงอกจะแสดงอาการใบขาว มีใบเรียวเลก และมีหน่อมากกว่าปกต ิ
ี่
็
ิ
็
้
หากมีอาการรุนแรงตนจะแห้งตาย เนื่องจากคลอโรฟิลล์ถูกทาลาย หากเจริญเตบโตตอไปไดลาจะเลก ข้อ
้
่
ิ
ื้
้
้
ปลองสนกว่าตนปกต ตาข้างงอกออกมาแสดงอาการใบขาว ในอ้อยบางตนไม่แสดงอาการใบขาวแตมีเชอ
่
้
ั้
สาเหตุโรคแอบแฝงอยู่ เมื่อใช้เป็นท่อนพันธุ์ไปปลูกก็สามารถแสดงอาการของโรคได ้
เชื้อไฟโตพลาสมาสาเหตุโรคสามารถถายทอดได้ 2 วิธี คือ วิธีที่หนึ่ง การถ่ายทอดผ่านทางท่อนพันธุ์
่
ู
่
ี่
ื้
อ้อย เมื่อน าทอนพันธุ์ทมีเชอโรคจากแหลงหนึ่งไปปลก ทาให้เกิดการระบาดของโรคเพิ่มขึ้น วิธีทสอง การ
่
ี่
ี้
ี
ุ
ั่
ถ่ายทอดโดยแมลงพาหะคอ เพลยจกจนปีกลายจดสน้ าตาล (Matsumuratettix hiroglyphicus
ั
ื
ี้
ั
ั
ั่
(Matsumura)) (Matsumoto et al., 1969; Chen, 1979) และเพลยจกจนหลงขาว (Yamatotettix
ั
flavovittatus Matsumura) (Hanboonsong et al., 2006) โดยแมลงพาหะทงตวอ่อนและตวเตมวัยใช ้
ั้
็
ั
ู
้
ี่
สวนปากทมีลกษณะเป็นท่อ (Stylet) เจาะและดดกินน้ าเลยงจากทออาหาร (phloem) ของตนอ้อยทมีเชื้อ
ี่
่
ี้
ั
่
ั
ื้
ั
ื้
้
โรค เมื่อแมลงรับเชอเข้าไปเชอสามารถอาศยและเพิ่มปริมาณภายในลาตว และสามารถถ่ายทอดไปยังตน
อ้อยอื่น ๆ ได้โดยการดูดกินของแมลง นอกจากนั้นเชื้อโรคสามารถถ่ายทอดจากแมลงรุ่นสู่รุ่น โดยผ่านทางไข ่
ี่
ุ
เรียกว่า transovarial transmission (Hanboonsong et al., 2002) ในปัจจบันยังไม่มีวิธีใดทมี
่
ั
ประสิทธิภาพในการป้องกันก าจดโรคใบขาว ดังนั้นการคัดเลอกพันธุ์ที่มีแนวโน้มทนทานตอแมลงพาหะและ
ื
ี่
โรคใบขาว จึงเป็นหนึ่งแนวทางในการลดการระบาดของโรค อีกทั้งยังเป็นข้อมูลทส าคัญในการปรับปรุงพันธุ์
อ้อย
วิธีด าเนินการ
ปีงบประมาน 2562
1. การเก็บตัวอย่างและการเลี้ยงเพิ่มปริมาณแมลง
เลยงเพิ่มจานวนแมลงพาหะ โดยจบเพลยจกจน Matsumuratettix hiroglyphicus จากพื้นท ี่
ั่
ั
ี้
ี้
ั
้
ั
่
ิ
ี่
้
ระบาดโดยใชกับดกแสงไฟ (Black light blue trap) และปลอยลงในหลอดพลาสตก ทครอบตนอ้อยพันธุ์
ขอนแก่น 3 เลยงเพิ่มปริมาณแมลงในโรงเลยงแมลงทมีหลงคาโปร่งแสง อุณหภูมิ ความชนตามสภาพ
ั
ื้
ี่
ี้
ี้
ธรรมชาติ น าแมลงตัวเต็มวัยที่เพาะเลี้ยงได้ในรุ่นลูก (F1) มาท าการศึกษาต่อไป
2. ทดสอบปฏิกิริยาของพันธุ์อ้อยต่อโรคใบขาว
