Page 236 - เคมีสำหรับครู 2
P. 236
212 เชื้อเพลิงและผลกระทบการใช้สารเคมีต่อสิ่งแวดล้อม
และแก้ไขปัญหามลพิษดังกล่าวทั้งระยะสั้นและระยะยาว โดยในระยะยาวให้มีการติดตั้งระบบกำจัด
ก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ ที่เรียกว่า Flue Gas Desulfurization หรือ FGD ในหน่วยผลิตกระแสไฟฟ้า
ที่ 4-13 และงานติดตั้งทั้งหมดแล้วเสร็จในเดือนกุมภาพันธ์ 2543 ส่วนการแก้ไขปัญหาระยะสั้นในช่วง
ที่อยู่ระหว่างการติดตั้ง FGD นั้นได้กำหนดให้โรงไฟฟ้าแม่เมาะใช้ถ่านลิกไนต์ที่มีกำมะถันต่ำและลด
กำลังการผลิตกระแสไฟฟ้าลง เพื่อลดปริมาณการปล่อยก๊าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์ให้ต่ำลง
6.5.3 การลดลงของโอโซน (Ozone Depletion)
โอโซน (O3) เป็นแก๊สซึ่งประกอบด้วยอะตอมของออกซิเจนจำนวน 3 อะตอม โดยปกติ
โอโซนจะอยู่ในชั้นบรรยากาศ มีคุณสมบัติช่วยดูดกลืนรังสีอินฟราเรด ทำให้บรรยากาศมีอุณหภูมิสูง
และดูดกลืนความเข้มของรังสีอัลตราไวโอเล็ต (UV) เสมือนช่วยกรองความเข้มของแสง UV จากดวง
อาทิตย์ออกไปถึง 99% ที่ส่งมายังโลก หากร่างกายมนุษย์ได้รับรังสี UV นี้มากเกินไปจะทำให้เกิด
มะเร็งผิวหนังได้ โดยปกติเมื่อโอโซนดูดกลืนรังสีอัลตราไวโอเล็ตแล้วจะแตกตัวเป็นออกซิเจนอะตอม
เดี่ยว (O) และแก๊สอออกซิเจน ดังแสดงในสมการที่ 6.1
โอโซนในบรรยากาศสามารถเกิดได้จาก ปฏิกิริยาของออกซิเจนอะตอมเดี่ยวรวมตัวกับโมเลกุลของ
แก๊สออกซิเจน ทำให้เกิดโอโซนวนกลับมา ดังแสดงในสมการที่ 6.2
นี่คือปฏิกิริยาของกลไกธรรมชาติที่สร้างและสลายโอโซน แต่ถ้าหากมีการใช้สารเคมีที่ไปช่วยทำลายตัว
โอโซนนี้ จะทำให้เกิด การลดลงของโอโซน (Ozone Depletion) ซึ่งเป็น ภาวะการสูญเสียหรือการ
ลดลงของปริมาณก๊าซโอโซน (Ozone) ในชั้นบรรยากาศโลกที่ระดับความสูงราว 20 ถึง 40 กิโลเมตร
เหนือพื้นดินขึ้นไป จากปฏิกิริยาเคมีระหว่างก๊าซโอโซนกับสารเคมีที่มนุษย์สังเคราะห์ขึ้น ซึ่งก่อให้เกิด
ปรากฏการณ์ “หลุมโอโซน” (Ozone Hole) จนส่งผลให้รังสีที่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตจากดวง
อาทิตย์สามารถส่องลงมายังพื้นผิวโลกได้โดยตรง (แสดงในภาพที่ 6.8)
ในปี ค.ศ.1970 มนุษย์มีการใช้สารทำความเย็น chlorofluorocarbons (CFCs) ใน
เครื่องปรับอากาศ ตู้เย็น แทนสารที่มีความเป็นพิษมากกว่าคือ SO2 และ NH3 สาร CFCs จะระเหย
ลอยขึ้นไปสู้ชั้นบรรยากาศที่มีโอโซนอยู่ สาร CFC นี้ เมื่อเจอความเข้มของแสง UV สูงๆ ในชั้น
บรรยากาศ จะสลายตัวให้ Cl อะตอม ทำให้ในชั้นบรรยากาศนั้นมี Cl อะตอมปรากฏขึ้น ดังสมการ
การสลาตัวของสาร CFC
ให้ Cl อะตอม
