Page 223 - Occupational health and safety

195

2.4 ทฤษฎีมูลเหตุเชิงซ้อน (Multiple Causation Theory) (Petersen, 1971)
เป็นทฤษฎีที่ใช้องค์ความรู้ต่อยอดมากจากทฤษฎีโดมิโนของเฮนริช (Heinrich) เนื่องจากในการ
ใช้ทฤษฎีโดมิโนที่ระบุว่าอบัติเหตุสามารถควบคุมได้จากการก าจัดการกระท าที่ไม่ปลอดภัย และ
ุ
ุ
สภาพการณ์ที่ไม่ปลอดภัยนั้น ยังไม่สามารถควบคุมการเกิดอบัติเหตุให้เป็นศูนย์ได้ ดังนั้น ปีเตอร์สัน
(1971) จึงมีการเสนอทฤษฎีมูลเหตุเชิงซ้อนของ จากหนังสือเรียนเทคนิคของการจัดการความ

ปลอดภัย (Technique of safety Management) ซึ่งเชื่อว่ามีมากกว่าหนึ่งสาเหตุที่ก่อให้เกิดหรือ
ุ
น าไปสู่ทั้งการกระท าที่ไม่ปลอดภัย, สภาพที่ไม่ปลอดภัย อบัติเหตุย่อมเกิดขึ้นได้จากเหตุต่าง ๆ หลาย
อย่างซึ่งอยู่เบื้องหลัง และสาเหตุต่าง ๆ เหล่านั้นรวมกันมากเข้าย่อมท าให้เกิดอุบัติเหตุได้ นอกจากนั้น
ยังได้เสนอว่าไม่ควรแก้ไขสภาพและการกระท าที่ไม่ปลอดภัยเท่านั้น

จะต้องคิดแก้ไขเบื้องหลังของสิ่งเหล่านั้นด้วย นอกจากนั้นยังเสนอว่า สาเหตุที่แท้จริงที่ท าให้เกิด
อุบัติเหตุ คือ การบริหารและการจัดการ โดยสรุปทฤษฎีมูลเหตุเชิงซ้อนนี้เน้นการป้องกันอุบัติเหตุโดย
การบริหารจัดการโดยจัดให้มีองค์กรความปลอดภัย

ภาพที่ 8.3 แสดงทฤษฎีมูลเหตุเชิงซ้อน (Multiple Causation Theory)

ที่มา: จาก Human Factors and Behavioural Safety (น.37), โดย Stranks J. W., 2007,
Oxford: Butterworth-Heinemann, Elsevier.

ั
ุ
จากทฤษฎีการเกิดอบัติเหตุและอนตรายจะเห็นว่าสาเหตุหลักที่ก่อให้เกิดอบัติเหตุและ
ุ
ั
อนตรายนั้นมีสาเหตุมาจาก การกระท าที่ไม่ปลอดภัย (Unsafe act) และ/หรือ สภาพการณ์ที่ไม่
ปลอดภัย (Unsafe condition) เป็นปัจจัยขั้นต้นก่อน ซึ่งหากวิเคราะห์แล้วมีองค์ประกอบที่เข้าไป
ื่
เกี่ยวข้องคือ ผู้ปฏิบัติงาน และสิ่งแวดล้อมในการท างาน ที่ต้องถูกน าไปพิจารณาเพอหาแนวทางในการ
ควบคุมอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการท างานต่อไป