Page 31 - Occupational health and safety
P. 31
3
บทที่ 1
ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอาชีวอนามัยและความปลอดภัย
ั
เนื่องจากการพฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมในประเทศไทยมีการพฒนาอย่างรวดเร็วก่อเกิด
ั
รูปแบบการประกอบอาชีพที่หลากหลาย ปัจจุบันนโยบายของประเทศได้ประกาศการก้าวเข้าสู่
ุ
อตสาหกรรม 4.0 มีการเปลี่ยนแปลงลักษณะการท างานจากการใช้แรงงานมาเป็นการใช้เครื่องมือ
เครื่องจักร อปกรณ์ และเทคโนโลยีที่ทันสมัยมากขึ้น ซึ่งอาจก่อให้เกิดปัญหามลพษจากสิ่งแวดล้อมใน
ิ
ุ
ิ
การท างาน ทั้งฝุ่นละออง เขม่า ควัน กลิ่น แก๊สพษ ความร้อน แสง เสียงดัง และเชื้อโรคต่าง ๆ สิ่ง
เหล่านี้เป็นผลท าให้เกิดโรคและอบัติเหตุจากการท างานสร้างความเสียหายทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อ
ุ
ื่
้
ผู้ปฏิบัติงานทั้งการบาดเจ็บ พิการ และเสียชีวิต การด าเนินการเพอการแกไขปัญหาจึงต้องใช้หลักการ
ื่
ทางด้านอาชีวอนามัยและความปลอดภัย ที่มีแนวทางการด าเนินงานหรือให้บริการเพอดูแลสุขภาพ
อนามัยของผู้ประกอบอาชีพทุกอาชีพทั้งด้านเกษตรกรรม อุตสาหกรรม พาณิชยกรรม เหมืองแร่ ป่าไม้
ื่
ประมง ก่อสร้าง หรืออาชีพอนใดก็ตาม ให้มีสุขภาพอนามัยที่ดี ทั้งทางร่างกาย จิตใจ สังคม และ
จิตวิญญาณ ตลอดจนการใช้ชีวิตในสถานที่ปฏิบัติงานอย่างมีความสุขได้
1. ความหมายของอาชีวอนามัยและความปลอดภัย
อาชีวอนามัย (Occupational Health) เป็นค าที่บัญญัติใช้ในประเทศแถบสหภาพยุโรป
มีรากฐานมาจากค าว่า “อาชีวะ” กับค าว่า “อนามัย” โดยค าว่า “อาชีวะ” นั่นแปลว่า การประกอบ
อาชีพ และค าว่า “อนามัย” นั่นหมายถึง ความไม่มีโรค สภาวะที่สมบูรณ์ดีทั้งทางร่างกาย ทางจิตใจ
ทางสังคม และทางจิตวิญญาณ (WHO, 1946)
นอกนี้ยังมีค าว่า สุขศาสตร์อตสาหกรรม ที่มีความหมายใกล้เคียงได้กับค าว่า อาชีวอนามัย
ุ
โดยค าว่า สุขศาสตร์อตสาหกรรม (Industrial hygiene) เป็นค าที่บัญญัติใช้ในประเทศอเมริกา เป็น
ุ
ั
ศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับการคาดคะเน (Anticipation) การตระหนักถึงอนตราย (Recognition) การ
ประเมินอนตราย (Evaluation) และการควบคุม (Control) อนตรายที่จะเกิดขึ้นจากสิ่งแวดล้อมใน
ั
ั
การปฏิบัติงาน ซึ่งอาจเป็นสาเหตุของการบาดเจ็บ การเจ็บป่วย บั่นทอนสุขภาพอนามัยของผู้ประกอบ
อาชีพ หรือประชาชนในชุมชน (OSHA, 2003; พรพิมล กองทิพย์, 2560)
ส าหรับค าว่า “ความปลอดภัย” (Safety) แปลว่า สภาวะที่ปราศจากสิ่งคุกคามจากการท างาน
(Hazard), อันตราย (Danger), การบาดเจ็บ (Injury), ความเสี่ยง (Risk) และความสูญเสียใด ๆ (Loss)
ั
(วิทยา อยู่สุข, 2555) ซึ่งในทางปฏิบัตินั้นอาจจะไม่สามารถควบคุมอนตรายหรือความเสี่ยงในการ
ท างานที่มีผลต่อสุขภาพ การบาดเจ็บ การพิการ และการตายได้ทั้งหมด แต่ต้องมีการด าเนินงานมีการ
ก าหนดกิจกรรมด้านความปลอดภัยเพื่อให้เกิดอันตรายหรือความเสี่ยงน้อยสุดเท่าที่จะท าได้
จึงสรุปได้ว่า อาชีวอนามัยและความปลอดภัย หมายถึง การส่งเสริมสุขภาพอนามัยของ
ุ
ผู้ประกอบอาชีพ ป้องกันอนตรายจากการสัมผัสสิ่งคุกคามจาการท างาน (Hazard), อบัติเหตุจากการ
ั
