Page 32 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

24

บทที่ 2

ั
การเลือก และการกําหนดปญหาการวิจยดานสาธารณสุขชุมชน

ความสัมพันธระหวางพฤติกรรมในชีวิตประจําวัน การพฒนาทางเศรษฐกจและสังคม
ั
ิ
่
้
ั
ิ
ี
สิงแวดลอม กฎหมาย วัฒนธรรม และวิถชีวิตของมนุษย กอเกดปญหาสุขภาพทงระยะสั้นและการ

ทพพลภาพ พการในระยะยาว การวิจัยดานการสาธารณสุขซ่งเปนวิทยาศาสตร และศิลปะแหงการ

ิ
ุ
ึ
ุ
ปองกันโรคจึงเปนกระบวนการในการแสวงหาคําตอบของปญหาสุขภาพท่งมงเนนโดยใหมนุษยท่อยู 
ึ
ี
ั
ี

ี่
ี่
รวมกนในแตละพนทมสภาพรางกาย จิตใจท่แข็งแรง สมบูรณและดํารงชีพอยูในสังคมทดี ดังนั้นการ
ี
ื้
่
เลือกประเด็นปญหาดานสาธารณสุขจึงมีความสําคัญอยางยิ่งตอผลลัพธทมงหวังจากการวิจัยทมผลตอ
ี

ี
ุ
่
ี
สุขภาพใหมีความถกตอง เหมาะสม มีความสมบูรณ ครอบคลุม ครบถวนโดยมีการสงเสริมให

ู

ี
ประชาชน ชุมชน และภาคีเครือขายสุขภาพเขามามสวนรวมในการเสนอประเดนปญหาทสอดคลอง
ี
่
็
กับความตองการที่แทจริงของตนเอง

ปจจัยกําหนดสุขภาพชมชน
ุ

ุ
ุ
ุ
ื
ี
่
่
ความพรังพรอมทางวัตถยึดถอวัตถมากกวาจิตใจหรือคณคาของความเปนคนทมิไดทาใหคน

ํ
ในสังคมมีวิถีชีวิตที่เปนสุข กลับนําไปสูการบั่นทอนสุขภาพทั้งทางกาย จิต สังคมและจิตวิญญาณอยาง
ี
ุ
ุ
มาก มงแสวงหาความสนุกสนานทางวัตถและความสะดวกสบาย อกท้งเมอโครงสรางทางสังคม
ั
่
ื
ื
เปลียนไปทาใหวิถชีวิตของคนเปลียน เชน การทามาหากนทจําเปนตองด้นรนตอสูกบความฝดเคอง
ิ
ิ

ํ
่
ํ

ี
ั
ี
่
่
ทางเศรษฐกจ ตลอดจนการแกงแยงกันในอาชีพการงานและรายไดทําใหเกดความเครียด ปญหาสุรา
ิ
ิ
ิ
ั
้
ั
่

ยาเสพตด อาชญากรรม ฆาตวตาย การเอารัดเอาเปรียบ รวมทงอทธิพลทางลบของสือมวลชนและ
ิ

การรับวัฒนธรรมตางชาติเขามาโดยขาดการเลือกสรรคัดกรอง เหลานี้ลวนมีผลกระทบตอสุขภาพ
ตามมา ภาวะความเปนเมืองหรือภาวะความทันสมัยไมไดมีผลตอประชากรในดานเศรษฐกิจเทานั้น
่

ี
แตยังมผลตอรูปแบบทางสังคมอ่นๆ ดวย ไดแก การเปลียนแปลงวิถชีวิต ในดานคานิยม รูปแบบการ

ี
ื



่
ประกอบอาชีพและพฤตกรรมการบริโภคทเปลียนแปลงไปในทางลบ ความเรงรีบ ความเครียดจาก
ี
่
ิ
ี
่
ํ
ิ

่
ี
การทางาน คานิยมตะวันตก และลักษณะอาชีพทไมตองใชแรงตางเปนปจจัยสําคัญททาใหเกดปญหา
ํ
็
ิ

ู

สุขภาพ การดดซบวัฒนธรรม (Cultural assimilation) กไมอาจปฏิเสธไดวามอทธิพลกอใหเกิดการ
ั
ี
เปลี่ยนแปลงทศทางการดําเนินชีวิตได (คณะพยาบาลศาสตร, 2543) ทงนี้มีปจจัยกําหนดสุขภาพ
ั้
ิ

ชุมชน เชน
ั
ั
ี
1. พฤติกรรมสุขภาพของประชาชนในชุมชน พฤตกรรมสุขภาพอันเปนแนวคดเกยวกบท้ง
่
ิ
ิ
ิ
ิ
พฤตกรรมภายนอก (Overt behavior) และพฤตกรรมภายใน (Covert behavior) ซงพฤติกรรม
ึ่
ภายนอก ไดแก การปฏิบัติที่สามารถสังเกตและมองเห็นได สวนพฤติกรรมภายใน ไดแก องคประกอบ


ทางจิตวิทยา (Psychological factors) ซงมีความคดความเชือ การรับรู แรงจูงใจ คานิยม ทศนคต ิ
ิ
ั
ึ
่

่

และความคาดหวัง โดยในทางพฤติกรรมศาสตรเชื่อวา องคประกอบเหลานีมีอิทธิพลตอพฤติกรรม
้
ั
ั
ิ
สุขภาพของบุคคล ดงนั้นพฤตกรรมสุขภาพจึงเปนการแสดงออกของบุคคลท้งภายในและภายนอกที ่