Page 133 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 133
125
. มวลอากาศ (Air mass)
มวลอากาศ หมายถงึ ลกั ษณะของมวลอากาศทีมีลกั ษณะอากาศภายในกลุ่มกอ้ นขนาดใหญ่มาก
มคี วามชืนคลา้ ยคลงึ กนั ตลอดจนส่วนต่าง ๆ ของอากาศเท่ากนั มวลอากาศจะเกิดขึนได้ ต่อเมืออากาศ
ส่วนนนั อยกู่ บั ที และมกี ารสมั ผสั กบั พนื ผวิ โลก ซึงจะเป็นพืนดินหรือพนื นาํ ก็ได้โดยสมั ผสั อยเู่ ป็นระยะ
เวลานาน ๆ จนมีคุณสมบตั ิคลา้ ยคลึงกบั พืนผิวโลกในส่วนนนั ๆ เราเรียกบริเวณพืนผิวโลกนันว่า
"แหลง่ กาํ เนิด" เมอื เกิดมวลอากาศขึนแลว้ มวลอากาศนันจะเคลือนทีออกไปยงั บริเวณอืน ๆ มีผลทาํ ให้
ลกั ษณะของลมฟ้ าอากาศบริเวณนัน ๆ เปลียนแปลงไป เนืองจากมีสภาพแวดลอ้ มใหม่ มวลอากาศจะ
สามารถเคลือนทีไดใ้ นระยะทางไกล ๆ และยงั คงรักษาคุณสมบตั ิส่วนใหญ่เอาไวไ้ ด้ การจาํ แนกมวล
อากาศแยกพิจารณาไดเ้ ป็ น 2 แบบ โดยใชค้ ุณสมบตั ิของอุณหภูมิเป็ นเกณฑ์ และการใชล้ กั ษณะของ
แหลง่ กาํ เนิดเป็นเกณฑใ์ นการพจิ ารณา ดงั นี
1. การจาํ แนกมวลอากาศโดยใช้อณุ หภูมเิ ป็ นเกณฑ์
1.1. มวลอากาศอ่นุ (Warm Air mass) เป็นมวลอากาศทีมีอุณหภูมิสูงกว่าอุณหภูมิของอากาศ
ผวิ พืนทีมวลอากาศเคลือนทีผา่ น มกั มีแนวทางการเคลอื นทีจากละติจดู ตาํ ไปยงั บริเวณละติจูดสูงขึนไป
ใชส้ ญั ลกั ษณ์แทนดว้ ยตวั อกั ษร " W "
1.2 มวลอากาศเยน็ (Cold Air mass) เป็ นมวลอากาศทีมีอุณหภูมิตาํ กว่าอุณหภูมิผิวพืนทีมวล
อากาศเคลอื นทีผา่ น เป็นมวลอากาศทีเคลือนทีจากบริเวณละติจดู สูงมายงั บริเวณละติจดู ตาํ ใชส้ ญั ลกั ษณ์
แทนดว้ ยอกั ษรตวั " K " มาจากภาษาเยอรมนั คือ " Kalt " แปลวา่ เยน็
2. การจาํ แนกมวลอากาศโดยใช้แหล่งกาํ เนิดเป็ นเกณฑ์
2.1 มวลอากาศขวั โลก (Polar Air-mass)
2.1.1 มวลอากาศขวั โลกภาคพนื สมุทร (Marine Polar Air mass)
มีแหล่งกาํ เนิดจากมหาสมุทร เมือมวลอากาศชนิดนีเคลือนตวั ลงมายงั ละติจูดตาํ จะเป็ น
ลกั ษณะของมวลอากาศทีให้ความเยน็ และชุ่มชืน แหล่งกาํ เนิดของมวลอากาศชนิดนีอยู่บริเวณ
มหาสมุทรแปซิฟิ กตอนเหนือ ใกลช้ ่องแคบแบริง และเคลือนทีเขา้ ปะทะชายฝังทะเลของประเทศ
สหรัฐอเมริกา ทาํ ใหอ้ ากาศหนาวเยน็ และมีฝนตก ในทางกลบั กนั ถา้ มวลอากาศนีเคลือนทีไปยงั บริเวณ
ละติจูดสูง จะกลายเป็นมวลอากาศอนุ่ เรียกว่า "มวลอากาศอุ่นขวั โลกภาคพืนสมุทร" มีลกั ษณะอากาศ
อบอนุ่ และชุ่มชืน
2.1.2 มวลอากาศขวั โลกภาคพนื ทวปี (Continental Polar Air mass)
มีแหล่งกาํ เนิดอยบู่ นภาคพนื ทวีปในเขตละติจูดตาํ มีลกั ษณะเป็ นมวลอากาศเยน็ และแหง้
เมอื มวลอากาศเคลือนทีผา่ นบริเวณใดจะทาํ ให้มีอากาศเยน็ และแห้ง ยกตวั อย่าง เช่น สาํ หรับประเทศ
ไทยจะได้รับอิทธิพลจากมวลอากาศชนิดนีซึงมีแหล่งกาํ เนิดอย่แู ถบไซบีเรีย เมือเคลือนทีลงมายงั
ละติจูดตาํ กว่าลงมายงั ประเทศไทยในช่วงเดือนพฤศจิกายน ถึง เดือนมกราคม ทาํ ให้ประเทศไทย
มีอุณหภมู ิตาํ ลง ลกั ษณะอากาศเยน็ และแหง้ ในฤดหู นาว
