Page 136 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 136
128
4.1 พายุหมนุ นอกเขตร้อน
พายหุ มนุ นอกเขตร้อน หมายถงึ พายหุ มนุ ทีเกิดขึนในเขตละติจูดกลางและเขตละติจูดสูง ซึงใน
เขตละติจดู ดงั กล่าวจะมีแนวมวลอากาศเยน็ จากขวั โลกหรือมหาสมทุ รอาร์กติก เคลือนตวั มาพบกบั มวล
อากาศอุ่นจากเขตกึงโซนร้อน มวลอากาศดงั กล่าวมีคุณสมบตั ิต่างกนั แนวอากาศจะเกิดการเปลียน
โดยเริมมลี กั ษณะโคง้ เป็นรูปคลืน อากาศอนุ่ จะลอยตวั สูงขึนเหนืออากาศเยน็ ซึงเช่นเดียวกบั แนวอากาศ
เยน็ ซึงจะเคลือนทีเขา้ แทนทีแนวอากาศอุ่น ทาํ ให้มวลอากาศอุ่นลอยตวั สูงขึน และจากคุณสมบตั ิการ
เคลือนทีของมวลอากาศเยน็ ทีเคลือนตวั ไดเ้ ร็วกว่า แนวอากาศเยน็ จึงเคลอื นไปทนั แนวอากาศอุ่น ทาํ ให้
เกิดลกั ษณะแนวอากาศรวมขึนและเกิดหยาดนาํ ฟ้ า เมืออากาศอุ่นทีถกู บงั คบั ใหล้ อยตวั ขึนหมดไปพายุ
หมนุ ก็สลายตวั ไป อยา่ งไรก็ตามเวลาทีเกิดพายหุ มุนนนั จะเกิดลกั ษณะของศนู ยก์ ลางความกดอากาศขึน
ซึงก็คือ ศนู ยก์ ลางความกดอากาศตาํ ลมจะพดั เขา้ หาศูนยก์ ลาง (ความกดอากาศสูงเคลือนทีเขา้ หา
ศูนยก์ ลางความกดอากาศตาํ ) ซึงลมพดั เขา้ หาศูนยก์ ลางดงั กล่าวในซีกโลกเหนือ มีทิศทางการพดั วน
ทวนเขม็ นาฬกิ า ส่วนในซีกโลกใตม้ ีทิศทางตามเขม็ นาฬกิ า ซึงเป็นผลมาจากการหมนุ ของโลกนนั เอง
4.2 พายุทอร์นาโด (Tornado)
พายทุ อร์นาโด เป็นพายขุ นาดเลก็ แต่มีความรุนแรงมากทีสุด มกั เกิดในประเทศสหรัฐอเมริกา
และนอกนนั เกิดทีแถบประเทศออสเตรเลีย พายุดงั กล่าวเกิดจากอากาศเคลือนทีเขา้ หาศนู ยก์ ลางความ
กดอากาศตําอย่างรวดเร็ว ลักษณะพายุคล้ายปล่องไฟสีดาํ ห้อยลงมาจากเมฆคิวมูโลนิมบัส
(Cumulonimbus) ในมวลพายมุ ีไอนาํ และฝ่ ุนละออง ตลอดจนวตั ถุต่าง ๆ ทีถูกลมพดั ลอยขึนไปดว้ ย
ความเร็วลมกวา่ 400 กิโลเมตร / ชวั โมง เมือพายเุ คลอื นทีไปในทิศทางใดฐานของมนั จะกวาดทุกอย่าง
บนพนื ดินขึนไปดว้ ย ก่อใหเ้ กิดความเสียหายมาก พายทุ อร์นาโดจะเกิดในช่วงฤดูใบไมผ้ ลิ และฤดูร้อน
เนืองจากมวลอากาศขวั โลกภาคพืนสมุทรมาเคลือนทีพบกบั มวลอากาศเขตร้อนภาคพืนสมุทร และถา้
เกิดขึนเหนือพนื นาํ เราเรียกว่า "นาคเล่นนาํ " (Waterspout)
4.3 พายหุ มุนเขตร้อน
พายหุ มุนเขตร้อน เป็นพายหุ มนุ ทีเกิดขึนในเขตร้อนบริเวณเสน้ ศนู ยส์ ูตรระหว่าง 8 - 12 องศา
เหนือและใต้ โดยมากมกั เกิดบริเวณพืนทะเลและมหาสมุทรทีมีอุณหภูมิของนําสูงกว่า 27 องศา
เซลเซียส พายหุ มุนเขตร้อนเป็ นลกั ษณะของบริเวณความกดอากาศตาํ ศนู ยก์ ลางพายุเป็ นบริเวณทีมี
ความกดอากาศตาํ มากทีสุด เรียกว่า "ตาพายุ" (Eye of Storm) มีลกั ษณะกลม และกลมรี มีขนาด
เสน้ ผา่ ศนู ยก์ ลางตงั แต่ 50 - 200 กิโลเมตร บริเวณตาพายจุ ะเงียบสงบ ไม่มีลม ทอ้ งฟ้ าโปร่ง ไม่มีฝนตก
ส่วนรอบ ๆ ตาพายจุ ะเป็ นบริเวณทีมีลมพดั แรงจดั มีเมฆครึม มีฝนตกพายรุ ุนแรง พายุหมุนเขตร้อน
จดั เป็นพายทุ ีมคี วามรุนแรงมาก เกิดจากศนู ยก์ ลางความกดอากาศตาํ ทีมีลมพดั เขา้ หาศนู ยก์ ลาง ในซีก
โลกเหนือทิศทางการหมุนของลมมีทิศทางทวนเข็มนาฬิกา ส่วนซีกโลกใตม้ ีทิศทางตามเข็มนาฬิกา
ความเร็วลมเขา้ สู่ศนู ยก์ ลางอยรู่ ะหว่าง 120 - 200 กิโลเมตร/ชวั โมง พายใุ นเขตนีจะมีฝนตกหนัก
