Page 166 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 166
158
เรืองที 1 สมบัตขิ องสาร และเกณฑ์ในการจาํ แนกสาร
สมบตั ขิ องสาร หมายถึง ลกั ษณะเฉพาะตวั ของสาร เช่น เนือสาร สี กลนิ รส การนาํ ไฟฟ้ า
การละลายนาํ จุดเดือด จุดหลอมเหลว ความเป็นกรด - เบส เป็นตน้ สารแต่ละชนิดมีสมบตั ิเฉพาะตวั
ทีแตกต่างกนั แบ่งเป็น 2 ประเภทคือ
1. สมบตั ิทางกายภาพของสาร เป็นสมบตั ิของสารทีสามารถสังเกตไดง้ ่าย เพือบอกลกั ษณะของ
สารอย่างคร่าว ๆ ได้แก่ สถานะ ความแข็ง ความอ่อน สี กลิน ลกั ษณะผลึก ความหนาแน่นหรือ
เป็นสมบตั ิทีอาจตรวจสอบไดโ้ ดยทาํ การทดลองอยา่ งง่าย ๆ ไดแ้ ก่ การละลายนาํ การหาจุดเดือด การหา
จุดหลอมเหลว หรือจุดเยอื กแขง็ การนาํ ไฟฟ้ า การหาความถ่วงจาํ เพาะ การหาความร้อนแฝง
2. สมบตั ิทางเคมี หมายถึง สมบตั ิเฉพาะตัวของสารทีเกียวขอ้ งกับการเกิดปฏิกิริยาเคมี เช่น
การเกิดสารใหม่ การสลายตวั ใหไ้ ดส้ ารใหม่ การเผาไหม้ การระเบิด และการเกิดสนิมของโลหะ เป็นตน้
เกณฑ์ในการจาํ แนกสาร
ในการศึกษาเรื องสาร จําเป็ นต้องแบ่งสารออกเป็ นหมวดหมู่ เพือให้ง่ายต่อการจดจําสาร
โดยทวั ไปนิยมใชส้ มบตั ิทางกายภาพดา้ นใดด้านหนึงของสารเป็ นเกณฑใ์ นการจาํ แนกสาร ซึงมีหลาย
เกณฑด์ ว้ ยกนั เช่น
1. ใชส้ ถานะเป็นเกณฑ์ จะแบ่งสารออกไดเ้ ป็น 3 กลุม่ คือ
1.1 ของแข็ง (solid ) หมายถึง สารทีมีลกั ษณะรูปร่างไมเ่ ปลียนแปลง และมีรูปร่างเฉพาะตวั
เนืองจากอนุภาคในของแข็งจดั เรียงชิดติดกนั และอดั แน่นอยา่ งมรี ะเบียบไม่มีการเคลือนทีหรือเคลือนทีได้
นอ้ ยมาก ไม่สามารถทะลุผา่ นไดแ้ ละไมส่ ามารถบีบหรือทาํ ใหเ้ ลก็ ลงได้ เช่น ไม้ หิน เหลก็ ทองคาํ ดิน
ทราย พลาสติก กระดาษ เป็นตน้
1.2 ของเหลว ( liquid ) หมายถึง สารทีมีลกั ษณะไหลได้ มีรูปร่างตามภาชนะทีบรรจุ
เนืองจากอนุภาคในของเหลวอยหู่ ่างกนั มากกว่าของแข็ง อนุภาคไม่ยึดติดกนั จึงสามารถเคลือนทีไดใ้ น
ระยะใกล้ และมแี รงดึงดดู ซึงกนั และกนั มปี ริมาตรคงที สามารถทะลุผา่ นได้ เช่น นาํ แอลกอฮอล์ นาํ มนั
พชื นาํ มนั เบนซิน เป็นตน้
1.3 แกส๊ (gas) หมายถึง สารทีลกั ษณะฟ้ งุ กระจายเตม็ ภาชนะทีบรรจุ เนืองจากอนุภาคของ
แก๊สอยหู่ ่างกนั มาก มีพลงั งานในการเคลอื นทีอย่างรวดเร็วไปไดใ้ นทุกทิศทางตลอดเวลา จึงมีแรงดึงดูด
ระหวา่ งอนุภาคนอ้ ยมาก สามารถทะลผุ า่ นไดง้ ่าย และบีบอดั ใหเ้ ลก็ ลงไดง้ ่าย เช่น อากาศ แก๊สออกซิเจน
แกส๊ หุงตม้ เป็นตน้
2. ใชค้ วามเป็นโลหะเป็นเกณฑ์ แบ่งไดเ้ ป็น 3 กลมุ่ คือ
2.1 โลหะ ( metal)
2.2 อโลหะ ( non - metal )
2.3 กึงโลหะ ( metaliod )
