Page 171 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น

163

เรืองที 1 ความหมายและสมบตั ขิ องธาตกุ มั มันตรังสี

กมั มนั ตภาพรังสี (Ionizing Radioactivity)
1. กมั มนั ตภาพรังสี (Radioactivity) หมายถงึ รังสีทีแผอ่ อกมาไดเ้ องจากธาตุบางชนิด
2. ธาตุกมั มนั ตรังสี หมายถึง ธาตุทีมีในธรรมชาติทีแผร่ ังสีออกมาไดเ้ อง
3. เฮนรี เบคเคอเรล นกั ฟิ สิกส์ชาวฝรังเศส เป็นผคู้ น้ พบกมั มนั ตภาพรังสี โดยบงั เอญิ ในขณะ

ทีทาํ การวเิ คราะห์เกียวกบั รังสีเอกซ์ กมั มนั ตภาพรังสีมสี มบตั ิแตกต่างจากรังสีเอกซ์ คือ มีความเขม้ นอ้ ย
กว่ารังสีเอกซ์ การแผร่ ังสีเกิดขึนอยา่ งต่อเนืองตลอดเวลา

4. รังสี เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ บางชนิดเป็นคลนื แม่เหลก็ ไฟฟ้ า เช่น รังสีเอกซ์ รังสี
อลุ ตราไวโอเลต รังสีอินฟราเรด บางอยา่ งเป็นอนุภาค เช่น รังสีทีเกิดจากอนุภาคอเิ ลคตรอน รังสีทีได้
จากธาตุกมั มนั ตรังสีมี 3 ชนิด คือ รังสีแอลฟา รังสีเบตา และรังสีแกมมา
ชนดิ ของกมั มนั ตภาพรังสี กมั มนั ตภาพรังสีมี 3 ชนิด คือ

1. รังสีแอลฟา (alpha, a) คือ นิวเคลยี สของอะตอมธาตุฮีเลยี ม 24He มปี ระจุไฟฟ้ า +2 มีมวล
มาก ความเร็วตาํ อาํ นาจทะลุทะลวงนอ้ ย มพี ลงั งานสูงมากทาํ ใหเ้ กิดการแตกตวั เป็นออิ อนไดด้ ีทีสุด

2. รังสีเบตา้ (Beta, b) มี 2 ชนิด คือ อิเลคตรอน 0e-1 (ประจุลบ) และ โฟซิตรอน 0e+1
(ประจุบวก) มีความเร็วสูงมากใกลเ้ คียงกบั ความเร็วแสง

3. รังสีแกมมา (gamma, g) คือ รังสีทีไม่มีประจุไฟฟ้ า หมายถงึ โฟตอนหรือควอนตมั ของ
แสง มีอาํ นาจในการทะลุทะลวงไดส้ ูงมาก ไม่เบียงเบนในสนามแม่เหล็กและสนามไฟฟ้ า เป็ นคลืน
แม่เหลก็ ไฟฟ้ าทีมีความถีสูงกวา่ รังสีเอกซ์
คณุ สมบัตขิ องกมั มนั ตภาพรังสี

1. เดินทางเป็นเสน้ ตรง
2. บางชนิดเกิดการเลียวเบนเมอื ผา่ นสนามแม่เหลก็ และสนามไฟฟ้ า เช่น a, b
3. มีอาํ นาจในการทะลุสารต่าง ๆ ไดด้ ี
4. เมือผ่านสารต่างๆจะสูญเสียพลงั งานไปโดยการทาํ ให้สารนันแตกตัวเป็ นอิออน
ซึงออิ อนเหลา่ นนั จะก่อใหเ้ กิดปรากฏการณ์อนื ๆ เช่น ปฏิกิริยาเคมี เกิดรอยดาํ บนฟิ ลม์ ถา่ ยรูป
5. การเปลียนสภาพนิวเคลยี ส

5.1. การแผก่ มั มนั ตภาพรังสี เป็ นผลมาจากการเปลียนแปลงนิวเคลียส เมือนิวเคลียส
ปลดปลอ่ ยรังสีออกมานิวเคลียสเองจะเปลียนสภาพเป็นนิวเคลียสของธาตุใหม่

5.2. การแผร่ ังสีแอลฟา a นิวเคลยี สของธาตุเดิมจะเปลียนไปโดยทีมวล และนิวเคลียส
เดิมลดลงเท่ากบั มวลของอนุภาคแอลฟา

5.3. การแผร่ ังสีเบตา b ประจุไฟฟ้ าของนิวเคลยี สใหมจ่ ะเพิมหรือลดลง 1 e หน่วย