Page 64 - ประวัติศาสตร์ชาติไทย สค12024 ประถมศึกษา
P. 64
55
จากหลักฐานด้านจารึกให้ข้อมูลทางประวัติศาสตร์ว่าเมืองสาคัญในแคว้นสุโขทัย
มีท้ังหมด 5 เมือง คือ เมืองศรีสัชนาลัย เมืองสร ลวง สองแควหรือพิษณุโลก เมืองสุโขทัย
เมืองชากังราว (กาแพงเพชร) และเมืองพิชัย โดยมีเมืองสุโขทัยเป็นเมืองของผู้นาท่ีจะเข้ามา
ปกครองดนิ แดนเหลา่ นี้
ศลิ ปะสโุ ขทยั เริ่มตัง้ แต่เม่อื แคว้นสุโขทยั รับพระพทุ ธศาสนาเถรวาทจากลังกา ต้ังแต่
สมัยพ่อขุนรามคาแหงเมื่อพุทธศตวรรษท่ี 19 ศิลปะสุโขทัยจัดได้ว่าเป็นศิลปะไทยที่งดงามที่สุด
และมลี กั ษณะเฉพาะของตัวเอง โดยเฉพาะพระพทุ ธรปู สโุ ขทัยซงึ่ มีลักษณะเด่นคือ พระรัศมีเป็น
เปลวเพลิง ขมวดพระเกศาเป็นก้นหอย พระพักตร์รูปไข่ พระขนงโก่ง พระนาสิกงุ้ม พระโอษฐ์
อมยมิ้ เล็กนอ้ ย พระอังสาใหญ่ บั้นพระองค์เล็ก ครองจีวรยาวลงมาจรดพระนาภี ปลายจีวรเป็น
ลายเข้ียวตะขาบ นอกจากนี้ในสมัยสุโขทัยยังนิยมทาพระพุทธรูปตามอิริยาบทท้ังสี่คือ ยืน เดิน
น่ัง และนอน ศิลปะสุโขทัยไม่เพียงแต่ทากันในแคว้นสุโขทัยเท่าน้ันแต่ได้ส่งอิทธิพลให้แก่ศิลปะ
อยุธยา แมว้ า่ จะถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจกั รอยุธยาแล้วกต็ าม
สุโขทัยนอกจากจะมีพระพุทธรูปท่ีมีลักษณะเฉพาะของตัวเองแล้ว ยังมี
สถาปัตยกรรมที่มีลักษณะเฉพาะตัวเองอีกด้วยคือ เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ หรือเจดีย์ทรง
ดอกบัวตมู ซง่ึ เปน็ สัญลกั ษณข์ องพุทธศาสนา เจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์พบโดยทั่วไปในเมืองสาคัญ
สมัยสุโขทัย เช่น ที่จังหวัดสุโขทัย พิษณุโลก ตาก เพชรบูรณ์ นอกจากนี้ยังพบท่ีวัดสวนดอก
จังหวัดเชียงใหม่ ซ่ึงขึ้นไปพร้อมกับพุทธศาสนานิกายเถรวาทท่ีพระมหาธรรมราชาลิไทส่ง
พระสมุ นเถระข้นึ ไปเผยแผ่ศาสนา
1) เจดีย์สมัยสโุ ขทยั
เจดีย์สมัยสุโขทัย ได้รับอิทธิพลแบบอย่างมาจากแหล่งต่าง ๆ กัน เช่น อินเดีย
ลังกา ขอม มอญ และช่างจากสกุลช่างทางใต้ คือเมืองนครศรีธรรมราช และไชยา ช่างสุโขทัย
ได้พยายามดัดแปลงรูปแบบ ให้มีลักษณะแบบอย่างผสมกลมกลืนเป็นของตนเอง คือถือหลัก
ร้จู กั รับและปรบั ปรุง จงึ เป็นผลให้ศิลปกรรมสุโขทัยมีเอกลักษณ์เฉพาะตัวเป็นที่รู้จักของชาวโลก
ทั่วไป ซึ่งบ่งบอกถึงศรัทธาอันแรงกล้าท่ีมีต่อพระพุทธศาสนา และแนวความคิดสร้างสรรค์
ในทางสถาปัตยกรรมทไี่ ม่ซา้ แบบกบั ของชนชาตใิ ด
เจดีย์สุโขทัย จาแนกได้ตามลักษณะของรูปทรงดังท่ี มะลิ โคกสันเทียะ
ไดจ้ าแนกไว้ ดังน้ี
1. เจดียท์ รงดอกบัวตมู
2. เจดยี ท์ รงกลมแบบลงั กา
