Page 65 - ประวัติศาสตร์ชาติไทย สค12024 ประถมศึกษา
P. 65
56
3. เจดยี ์ผสมแบบลังกาและศรวี ชิ ยั
4. เจดีย์แบบลงั กาผสมปรางค์
5. เจดีย์ทรงมณฑปภายในตง้ั พระพุทธรูปองคเ์ ดียว และพระพุทธรปู 4 อริ ิยาบท
6. เจดียแ์ บบเบ็ดเตลด็
ในบรรดาเจดีย์ท้ังหมดเจดีย์ทรงดอกบัวตูมเป็นเจดีย์ที่มีปรากฏในสมัยสุโขทัย
เป็นจานวนมาก เป็นเจดยี ์ทีเ่ ปน็ เอกลักษณ์เฉพาะของสโุ ขทยั
เจดียท์ รงดอกบวั ตูม
เ จ ดี ย์ ท ร ง ด อ ก บั ว ตู ม มี รู ป ท ร ง เ ด่ น ส ง่ า ง า ม
ฐานช้ันล่างส่ีเหล่ียมจัตุรัสซ้อน ลดหล่ันกัน 3 หรือ 4 ชั้น ถัดข้ึน
ไปเป็นฐานแว่นฟ้าซ้อนกันค่อนข้างสูง รองรับเรือนธาตุ
โดยเฉพาะพระเจดีย์ประธานวัดมหาธาตุ สุโขทัย มีฐานสูงใหญ่
การจัดแผนผังพิเศษผิดกับเจดีย์องค์อ่ืน ๆ และวัดเจดีย์เจ็ดแถว
เมืองศรีสัชนาลัย ส่วนยอดของดอกบัวตูม บางแห่งยังมีร่องรอย
ของกลีบบัวป้ัน 8 กลีบ เหลืออยู่ เช่น เจดีย์วัดตระพังเงิน
เจดีย์วัดช้างล้อม และเจดีย์รายที่วัดเจดีย์เจ็ดแถว ศรีสัชนาลัย
ลวดลายประดับตรงส่วนฐานของดอกบัวทั้ง 4 ทิศ ของพระเจดีย์
บางองค์ลายหน้าราหู หรือหน้ากาล หรือเกียรติมุขปรากฏอยู่ (ท่ีมาภาพ : https://www.bloggang.com/
ทาเป็นซุ้มเล็ก ๆ ประดิษฐานพระพุทธรูปทั้ง 4 ทิศ เช่น เจดีย์ mainblog.php?id=chubbylawyer&mon
รายวัดมหาธาตุ สุโขทัย สว่ นทางดอกบวั ตมู องคป์ ระธานใน th=29-06-2016&group=44&gblog=6)
วัดเจดีย์เจ็ดแถวนั้น ตรงมุขของดอกบัวตูมมีกลีบบัวมุมละ 3 กลีบ เรียงอยู่ระหว่างหน้าราหู
ท่ีกลีบบัวมีรูปครุฑปั้นปูนประดับอยู่ทุกกลีบและยังอยู่ในสภาพชัดเจนดี แสดงให้เห็นว่ารูปครุฑ
พาหนะของพระนารายณ์ซึ่งเคยพบเห็นประดับเป็นครุฑแบกอยู่ตามมุมพระปรางค์สุโขทัยนั้น
ไดน้ ามาใชป้ ระดบั ยอดเจดยี ท์ รงดอกบัวตมู มุมละ 3 ตัว รวม 12 ตวั
นักโบราณคดี และนักประวัติศาสตร์ยกย่องว่า เจดีย์ทรงดอกบัวตูม
เป็นสถาปัตยกรรมแบบสุโขทัยแท้ (Pure Sukhothai Style) ท่ีศิลปินสุโขทัยคิดแบบอย่าง
ของตนข้ึน เจดีย์แบบนี้นิยมสร้างไว้ตามเมืองต่าง ๆ ในสุโขทัยเท่านั้น ไม่มีการสร้างต่อในสมัย
กรงุ ศรอี ยธุ ยา แสดงว่าศิลปะแบบนี้ไดส้ น้ิ สุดลงพร้อมกับการสิน้ อานาจของอาณาจักรสโุ ขทยั
