Page 18 - Focus SPM KSSM Tg 4.5 - Sejarah
P. 18
Sejarah SPM Bab 2 Kebangkitan Nasionalisme
2.5 Kesedaran Nasionalisme di 5. Perjuangan mengkritik penjajah dan
menyedarkan masyarakat tetap diteruskan
Negara Kita
walaupun menghadapi kekangan kewangan,
1. Kesedaran nasionalisme di negara halangan undang-undang dan pengawasan
kita berlaku sejak zaman Kesultanan ketat daripada pemerintah.
Melayu Melaka dan berkembang semasa
menghadapi ancaman Siam dan British Praktis Formatif 5
yang dilakukan oleh pejuang tempatan.
(a) Sultan Mahmud Shah berusaha 1. Apakah tindakan Sultan Mahmud Shah untuk
mendapatkan Melaka dengan mendapatkan kembali Melaka daripada T
T
i
i
melakukan tiga kali serangan terhadap Portugis? k
n
n
g
g
Portugis, namun menemui kegagalan. 2. Senaraikan pemimpin setempat yang menentang a
k
a
t
t
(b) Sultan Kedah, iaitu Sultan Abdullah kuasa luar pada penghujung abad ke-19 dan a
a
n
n
4 Mukkaram Shah menentang Syarikat ke-20. 4
Hindia Timur Inggeris (SHTI) untuk
mendapatkan semula Pulau Pinang
yang merupakan sebahagian daripada
wilayah Kedah.
2. Pada penghujung abad ke-19 dan awal 2.6 Faktor Kemunculan Gerakan
abad ke-20, perjuangan menentang Nasionalisme
penjajah dilakukan oleh Penghulu Dol Said, 1. Peranan agama
Dato’ Maharaja Lela, Pandak Lam, Dato’ (a) Pelajar yang melanjutkan pelajaran
Bahaman, Rentap, Mat Salleh, Tok Janggut di Mesir terdedah dengan falsafah
dan Haji Abdul Rahman Limbong. perjuangan gerakan Islah pimpinan
(a) Perjuangan mereka bersifat setempat, Sayyid Jamal al-Din al-Afghani,
iaitu menuntut kebebasan daripada Sheikh Muhammad Abduh dan Rashid
ancaman luar dan mendaulatkan
wilayah masing-masing. Rida.
(b) Kesedaran awal mendapat tindak balas (b) Gerakan Islah menyeru umat Islam
keras daripada penjajah sehingga kembali kepada ajaran Islam sebenar
memaksa pejuang bergerak secara berpandukan al-Quran dan Hadis
sederhana. dan menentang imperialisme Barat di
negara Islam.
3. Kesedaran nasionalisme sejak awal abad
ke-20 melalui gerakan Islah dipelopori oleh 2. Penulisan kreatif
tokoh agama seperti Sheikh Muhammad (a) Karya sastera seperti novel, cerpen
Tahir Jalaluddin, Haji Abbas Mohd Taha dan dan puisi menjadi wadah mengungkap
Syed Sheikh al-Hadi. keperitan hidup dan penderitaan
(a) Diteruskan melalui penulisan kreatif rakyat yang dijajah.
dan akhbar. (b) Membangkitkan semangat rakyat
(b) Digerakkan oleh tokoh seperti Zainal untuk memahami realiti kehidupan
Abidin Ahmad (Za’ba), Muhammad yang dijajah.
Rakawi Yusuf, Abdul Rahim Kajai, (c) Contohnya, novel Melor Kuala Lumpur
Hajah Zainon Munshi Sulaiman (Ibu oleh Harun Aminurrashid dan cerpen
Zain) dan Fatimah Yaakob. Cerita Awang Putat oleh Abdul Rahim
4. Terdapat juga pertubuhan sosioekonomi Kajai.
yang diperjuangkan oleh golongan (d) Karya Pak Sako, iaitu Putera Gunung
berpendidikan Inggeris dan Melayu seperti Tahan dan Anak Mat Lela Gila
Ibrahim Haji Yaakob, Ishak Haji Muhammad, menyindir penjajah dan menyedarkan
Ahmad Boestamam dan Burhanuddin al- anak bangsa akan kepentingan
Helmi. menikmati kebebasan.
21
02 Fokus Sejarah Ting 4.indd 21 19/02/2021 4:15 PM
