Page 15 - Focus PT3 2022 - Sejarah

Sejarah PT3 Bab 5 Kesultanan Melayu Melaka
Pengurusan Perdagangan

1. Kesultanan Melayu Melaka mencapai kegemilangan sebagai pusat perdagangan dan pelabuhan
entrepot yang unggul di Alam Melayu.
2. Kegiatan perdagangan di Melaka berjalan dengan lancar dan teratur atas beberapa sebab, iaitu:
(a) Pengurusan perdagangan yang cekap oleh syahbandar.
(b) Cukai perdagangan yang rendah.
(c) Penggunaan sistem tukar barang dan mata wang.
(d) Peranan Orang Laut.
Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved.
(e) Terdapat kemudahan di pelabuhan.
3. Kejayaan Kesultanan Melayu Melaka menguasai perdagangan di Selat Melaka membolehkan
Melaka muncul sebagai pusat perdagangan yang unggul.
Syahbandar Cukai perdagangan
Peranan syahbandar yang dinyatakan dalam Hukum Pengurusan cukai barangan yang cekap dan sistematik
Kanun Melaka adalah berikut: juga menarik minat para pedagang.
• Pelabuhan diuruskan dengan teratur dan cekap • Pedagang tertarik berdagang di Melaka kerana
oleh pegawai yang mahir dan berpengalaman. terdapat pengurusan cukai pelabuhan yang rendah.
• Tugas syahbandar ialah mengurus pasar dan • Cukai dan bayaran surat kebenaran berniaga di
gedung, menjaga kebajikan serta keselamatan pelabuhan Melaka menjadi sumber pendapatan
pedagang. Kesultananan Melayu Melaka.
• Urusan perdagangan dikendalikan oleh syahbandar • Terdapat dua jenis cukai yang dikenakan, iaitu
memainkan peranan penting dalam menjadikan cukai rasmi dan cukai tidak rasmi.
Melaka sebagai pelabuhan entrepot. • Cukai rasmi adalah cukai import sebagai panduan.
• Syahbandar juga bertanggungjawab memeriksa Kadarnya berbeza-beza mengikut tempat asal
alat timbang sukat dan mata wang, menjadi pedagang.
hakim di pelabuhan, mengurus cukai dan • Cukai tidak rasmi pula adalah dalam bentuk
menguatkuasakan peraturan keluar masuk kapal. hadiah. Pedagang China dan Jepun hanya
Tingkatan
2 dikehendaki memberikan hadiah yang nilainya
sama dengan cukai lima peratus.
Mata wang Orang Laut
Terdapat dua bentuk urusan jual beli dijalankan, iaitu Orang Laut memberikan taat setia kepada raja.
pertukaran barangan dan menggunakan mata wang. Mereka juga berperanan penting dalam mengekalkan
• Perdagangan tukar barang berlaku antara kestabilan kerajaan terutamanya dalam memastikan
barangan dari China dan Alam Melayu dengan urusan perdagangan dapat dijalankan tanpa
barangan dari Barat dan India. gangguan.
• Penggunaan mata wang telah melancarkan lagi • Orang Laut merupakan pelayar dan penunjuk arah
urusan jual beli. Para peringkat awal, tukaran yang cekap kepada pedagang yang berdagang di
nilaian seperti jongkong timah, serbuk emas dan Melaka.
kulit siput (cowrie) telah digunakan. • Mereka juga bertanggungjawab sebagai tentera
• Mata wang timah yang digunakan dikenali sebagai untuk menjamin keselamatan pedagang di perairan
Calains. Nama Sultan Melaka yang memerintah Melaka.
terpahat pada kepingan timah ini.
• Terdapat juga mata wang emas dan perak.
• Mata wang dari Pasai, Hormaz dan Cambay juga
digunakan.
Kemudahan pelabuhan
Pelabuhan di Melaka yang terdiri daripada pelbagai kemudahan yang lengkap telah menarik minat pedagang.
Antara kemudahan yang disediakan adalah:
• Gudang tempat menyimpan barang. • Kemudahan pengangkutan.
• Kemudahan bekalan makanan dan minuman. • Khidmat membaiki kapal.
• Tempat penginapan. • Kemudahan tempat beribadat.
• Syahbandar yang menjaga kebajikan pedagang.

152

05.2 FOC PT3 SEJ.indd 152 18/10/2019 6:08 PM