Page 33 - Focus SPM 2022 Tingkatan 4&5 - Sains

Sains SPM Bab 7 Cahaya dan Optik

7.2 Peralatan Optik

Pembentukan Imej Akhir oleh Teleskop dan Mikroskop
Teleskop
Kanta • Teleskop ialah alatan optik yang digunakan untuk melihat objek jauh.
objek • Alat ini terdiri daripada dua kanta cembung, iaitu kanta objek yang mempunyai panjang
Kanta
mata fokus yang panjang (f ) dan kanta mata yang mempunyai panjang fokus yang pendek (f ).
o
e
• Kanta objek berfungsi untuk membentuk imej pertama, l yang nyata, songsang, mengecil
1 Penerbitan Pelangi Sdn Bhd. All Rights Reserved
1
dan berada pada titik fokus kanta objek.
• Kanta mata berfungsi sebagai kanta pembesar dan dilaraskan supaya imej akhir, l 2
yang maya berada di infiniti terbentuk.
Kanta objek: Kanta mata:
f o f e
Sinar cahaya selari
Rajah 7.10 Teleskop daripada objek yang jauh
F o
F e F e
• Imej akhir yang dibentuk oleh F o
kanta mata adalah maya, Sinar cahaya selari I
songsang dan berada di infiniti. dengan paksi
• Jarak di antara kanta objek dan
kanta mata dalam pelarasan
normal ialah (f + f ).
o e Sinar cahaya selari yang masuk
ke dalam mata seolah-olah
berasal daripada imej terakhir di infiniti
Rajah 7.11 Gambar rajah sinar bagi pembentukan imej dalam teleskop

Mikroskop

Kanta mata Mikroskop merupakan alat optik yang digunakan untuk melihat objek yang seni.
Mikroskop terdiri daripada dua kanta cembung berkuasa tinggi yang mempunyai
Pelaras kasar panjang fokus yang pendek.

Pelaras
halus • Kanta dengan panjang fokus yang paling pendek (f ) digunakan
Kanta objek o
Klip sebagai kanta objek.
Pentas • Kanta dengan panjang fokus lebih panjang (f ) digunakan T
e
sebagai kanta mata.
Diafragma • Objek seni yang hendak dikaji diletakkan di antara F dan 2F i
Cermin kanta objek. o o g
n
Tapak k
a
Rajah 7.12 Mikroskop Kanta t
a
Kanta mata
n
• Fungsi kanta objek ialah untuk menghasilkan imej objek 5
pertama, l yang nyata, songsang dan lebih besar. Objek f f
• Kanta mata digunakan sebagai kanta pembesar untuk o m
memperbesar imej yang dibentuk oleh kanta objek (I ).
1
• Imej terakhir (I ) yang dibentuk oleh kanta mata adalah I I 1
2
maya, songsang dan lebih besar. 2
• Pembesaran oleh mikroskop ialah hasil darab
pembesaran kanta objek dan pembesaran kanta mata.
Imej
Pembesaran, M = m × m e
o
Rajah 7.13 Gambar rajah sinar bagi pembentukan
m = pembesaran oleh kanta objek imej dalam mikroskop
o
m = pembesaran oleh kanta mata
e
347

07 TG5 FOK SAINS SPM.indd 347 05/07/2021 2:12 PM