Page 26 - Тиббиёт ва замон 4-сон

НАМАНГАН

ХИРУРГИЯСИ ТАРИХИ

ГРИГОРЬЯНЦНИНГ ЖАРРОҲЛИК МАКТАБИ

Иккинчи жаҳон уруши даври- Григорьянц фелдшер-акушер йўна-
да фронт ортида тиббий хизматга лишида мутахассис тайёрловчи На-
жалб этилган Григорьянц 1940 йил манган тиббиёт мактабига директор
ёзи ва 1941 йилнинг 20 мартидан этиб тайинланган. 1949-1960 йил-
1942 йилнинг 5 июлига қадар На- ларда Григорьянц вилоят соғлиқни
манган вилояти соғлиқни сақлаш сақлаш бошқармасининг бош жар-
бошкармаси бошлиғи вазифаларида роҳи бўлиб фаолият юритди. Шу
ҳам фаолият кўрсатган. билан бир қаторда 1981 йилга қадар
1942 йилнинг 5 январидан Иккин- вилоят шифохонасининг жарроҳлик
чи жаҳон урушининг оғир дамларида бўлимига раҳбарлик қилди. Ўн йил-
Григорий Тўрақўрғон тумани соғ- лик раҳбарлик хизматидан сўнг 1960
лиқни сақлаш бўлими бошлиғи ла- йил феврал ойида вилоят касалхона-
возимида иш бошлаган. Орадан бир сининг жарроҳлик бўлимининг бош
йил ўтиб, 1943 йилнинг февралида жарроҳи этиб тайинланди.
Григорьянц Григорий Сар- Наманган вилояти соғлиқни сақлаш Григорьянц жарроҳлик амали-
кисович 1919 йил 10 августда бошқармасига бошлиқ бўлган Григо- ётининг имкониятлари чексиз эди.
Озарбайжон Республикаси, Тоғ- рьянц раҳбарлик вазифаларидан ама- Шифокор барча турдаги операци-
ли Қорабог автоном областида лиётчи шифокор вазифасига ўтади, яларни тенг муваффақият билан
таваллуд топган. шу билан бирга 4567-сонли вилоят амалга оширар эди: гинекологик
эвакуация госпиталининг бошлиғи ва муолажалар ва очиқ юрак жарроҳ-
бош шифокори лавозимларида ҳам лигидан нейрохирургияга қадар.
Унинг туғилишига 2 ой қолгани- иш олиб боради. Григорьянц ўз муассасаларида
да отаси Саркис вафот этган. 1925 Григорий Саркисович раҳбар- амалга оширилган ҳар бир операция
йилда у онаси Егинэ (Елена Хайра- лик лавозимида ишлаш мобайнида учун шахсан жавобгарликни ҳис
петовна) ва опаси Женя билан На- Наманганнинг фаол хирургларидан қилиб, куйиш касалликларининг
манган шаҳрига, қариндошларини- бўлган, Москвадан келган машҳур тери тўқималарини муваффақиятли
кига кўчиб келганлар. хирурглар - Иван Николаневич тиклаб, пластик жарроҳлик санъати
Ёш Григорьянц - ўта зеҳнли ўқув- Мельников, Ксения Сергеевна Кисе- бўйича ҳам маҳоратини оширди.
чи бўлиб, она тили - арман тилидан левалардан хирургиянинг сир-асрор- 1960 йил июл ойида Григорьянц
ташқари рус ва ўзбек тилларини му- ларини қунт билан ўрганган. У Ик- пластик жарроҳликни ўрганиш мақ-
каммал ўзлаштирган, мактабни аъло кинчи жаҳон уруши йиллари даврида садида Марианске-Лазне ва Прагага
баҳоларга тамомлагач, Наманган- шифохонада қон қуйиш бўлими му- борди. У ерда пластик жарроҳлик
да ташкил этилган «Медрабфак»да дири, хирург вазифасини раҳбарлик бўйича биринчи халқаро симпо-
таҳсил олди. Ҳаёт ташвишлари Гри- фаолияти билан бирга олиб борган. зиумда иштирок этди. Чехослова-
горийни онасига, синглисига ёрдам 1942 йилда том маънода шоши- кия ва Россияда кузатган соғлиқни
беришга мажбур этган ва 1935-1937 линч клиник вазиятда Григорьянц сақлаш тизимидан (у ерда 1963 йил
йилларда Наманган шаҳрида “Ме- ўзининг жарроҳлик фаолиятини сентябр ойида Москвада Бутунитти-
жрайглавмясо” комбинатида статист Москвадан эвакогоспиталь тарки- фоқ травматологларининг биринчи
бўлиб ишлаган. 1937 йили Григо- бида Наманганга келган машҳур
рьянц қисқа муддатга Самарқанд тиб- жарроҳ Ксения Сергеевна Киселева
биёт институтига ўқишга борувчи, мураббийлигида бошлаган. Наман-
ўзбек тилида гапирадиган ёшларга гандаги эвакуация госпитали темир
йўлбошчилик ва таржимонлик учун йўл вокзалидан унча узоқ бўлмаган
чақирилган (у ерда ўқиш рус тили- 34-сонли мактаб ҳудудида жойлаш-
да олиб борилар эди). Самарқандда ган эди.
тиббиёт факультетининг профессо- Иккинчи жаҳон уруши мобайнида
ри унга шифокор бўлишни маслаҳат фронт ортидаги алохида матонатли
берган. Шу боис Григорий 1937 йил- хизматлари учун Григорьянц ҳуку-
да Самарқанд тиббиёт институтига мат дипломи ва “1941-1945 йилларда
ўқишга қабул қилинган. 1941 йилда Иккинчи жаҳон урушида Германия
институтни даволаш фашизми устидан ғалабаси учун” ме-
иши бўйича якунлаган. дали билан тақдирланди. 1944 йилда
26 Tibbiyot
Tibbiyot
va zamon № 4 (95) 2022-yil