Page 123 - ไม้สน2545

111

ั
ี
็
ิ
ิ
ิ
ื
ิ
่
ทําให้เกดปฏิกรยาชวเคมีเรวช้าตางกันภายในเมล็ด การพิจารณาเก็บรกษาเมล็ดไม้ควรเลอกเก็บชนด
็
ไม้ทเปน Orthodox seeds เชน ไม้ตระกูลสน
ี
่

ี
ั
้
ปจจัยที เกี ยวของกับความมีชวิตของเมล็ด
่
1. ลักษณะเมล็ด (Seed characteristics) เชน เปลือกห้มเมล็ด (Seed coat) ความแก ่
ุ
ี
อ่อนของเมล็ด การงันของเมล็ด พวกเมล็ดทมีอายุยืนนานมักมีเปลือกหนาและแข็ง หรอมี cuticle
ื
็
็
ี
ื
ี
ี
่
ี
หนาเปนเมล็ดทแกเต็มทในขณะทเก็บ และบางคร ังเปนเมล็ดพวกทมีระยะชะงักงัน เนองจากไม่มีการ
ู
ดดซมนํ าและอากาศ และยับยั งการขยายตัวของ embryo
ึ
ั
ี
่
2. การปฏิบัติตอเมล็ด (seed preceeding method) ปจจัยน เกยวข้องโดยตรงกับ
ี
่
ี
เมล็ดสน การเก็บโคนสนและคัดแยกโคนสนอย่างถูกวิธจะชวยให้เมล็ดมีความมีชวิตยืนยาวขึ น
ี
3. สภาพของการเก็บรกษา (storage condition) การเก็บรกษาเมล็ดในททมี
ั
ี
ี
ั
ความช นและอุณหภมิตําจะทําให้การหายใจของเมล็ดมีน้อยมาก และลดขบวนการ metabolism ภาย

ื
ู
ื
ี
่
์
ในเมล็ด สภาพการณตางๆ ทสําคัญ คอ
ิ
็

3.1 ความชน (moisture content) ปกตแล้วเมล็ดไม้เปนพวก hygroscopic
ื
่
ื
็
ื
ื
ื
กล่าวคอ ความช นภายในเมล็ดจะเปนสัดสวนกับความช นสัมพัทธ์ในอากาศรอบๆ คาของความช น
่
่
ู
ั
สัมพัทธ์ในอากาศนั นจะแตกตางไปตามอุณหภมิ จากการศึกษาสภาพการเก็บรกษาของเมล็ดสนสาม
ื
ใบพบว่า ความช นของเมล็ดและอัตราการงอกของเมล็ดมีความสัมพันธ์ในทางตรงกันข้าม โดยเมื อ
ื
ความช นสงข นมีผลให้อัตราการงอกของเมล็ดลดลงและเมล็ดทมีความช นมากจะทําให้เกดเช อราเข้า
ี
ื
ึ
ู
ิ
ื
ื
ทําลายเมล็ดได้งาย (อําไพ และคณะ, 2539) การเปลี ยนแปลงความช นของเมล็ดเปนอันตรายตอเมล็ด
่
่
็
ู
มากกว่าการเปลี ยนแปลงของอุณหภมิ (Baldwin และ Holmes, 1955) การลดความช นจะลดการ
ื
หายใจและยืดอายุของเมล็ด (ชะลอความแก) Harrington (1959) อ้างโดย Barner (1975) ได้กล่าวถึง
่
ื
ความสัมพันธ์ของความช นเปนขั นตอนคอ
็
ื
ิ
ความช นของเมล็ด > 45 - 60 % เมล็ดเร มงอก (Germination begins)
ื
้
(Seed moisture content %, wet weight) > 18 - 20 % เมล็ดมีความรอนเพ มข นทําให้อัตราการ
ิ
ึ
หายใจเพิ มข นอย่างรวดเรว และพลังงานถูกปล่อย
็
ึ
ออกมา
> 12 - 14 % เช อโรคเจรญเตบโตและเร มแสดงอาการ
ิ
ิ
ิ
ื
ให้เหน
็
ิ
< 8 - 9 % กจกรรมของแมลงถูกลดลง
ิ
ี
4 - 8 % เก็บในทมิดชด (sealed container) จะปลอดภัย