Page 24 - MT_Catalogue

L-Ewropa: Unità u Diversità L-Ispirtu Ewropew L-Ewropa: Unità u Diversità L-Ispirtu Ewropew

Id-Digriet tat-Twaqqif

tal-Università ta’ Nagyszombat

L-ewwel universitajiet fl-Ewropa bdew fl-aqwa snin Kattoliċi, kontra l-vjolenza li dak iż-żmien kienet xterdet
tal-Medju Evu. Fost dawk tal-bidu, kien hemm l-Università ma’ kullimkien dak iż-żmien. Kien politiku magħruf għal
ta’ Bologna, l-Università ta’ Pariġi u l-Università ta’ żmienu, irrappreżenta l-interessi tal-Ungerija anke kontra
Oxford, li ilha mis-Seklu Ħdax. il-Kurja Papali u l-Qorti ta’ Vienna. Bħala Arċisqof, Péter
Pázmány bena istituzzjonijiet biex jeduka lis-saċerdoti.
L-ewwel universitajiet li twaqqfu fir-Renju tal-Ungerija Huwa waqqaf il-Pazmaneum fi Vienna biex isaħħaħ
matul il-Medju Evu - Pécs, Esztergom ma damux wisq. l-edukazzjoni tas-saċerdoti fl-Ungerija. Dawn is-saċerdoti
L-Università ta’ Nagyszombat (illum: Trnava, Slovakkja) bdew jaħdmu għall-poplu tar-Renju tal-Ungerija u
hija l-eqdem waħda Ungeriża li għadha teżisti sa t-territorji okkupati mill-Ottomani. Din l-edukazzjoni
llum. Kienet il-prekursur tal-Università f’Budapest, dik segwiet il-metodu Ġiżwita, li kien l-aħjar metodu għal
ta’ Eötvös Loránd, l-aktar waħda għolja u ta’ preġju dak iż-żmien. (Pázmány kien Ġiżwita gradwat mill-
fl-Ungerija. Universita ta’ Graz.)

Twaqqfet fl-1635 minn Péter Pázmány, il-Kardinal Fil-bidu, l-università tipikament Ġiżwita f’Nagyszombat
Arċisqof ta’ Esztergom. Pázmány (1570–1637) imwieled kellha l-Fakultà tal-Umanitajiet u t-Teoloġija, bid-dritt
Protestant f’Oradea (bl-Ungeriż: Nagyvárad, illum belt biex tgħallem ix-xjenzi. Żdiedet il-Fakulta tal-Liġi fl-1667,
fir-Rumania), fil-Principat tat-Transilvanja. Huwa kien u wara dik tal-Mediċina fl-1769, u b’hekk saret Università
imexxi it-tiġdid Kattoliku fl-Ungerija, wieħed mill-aqwa klassika sħiħa. Wara li spiċċat ir-rabta mal-Ġiżwiti – kif
awturi barokki Ungeriżi. kien ippreveda l-fundatur – l-Università imxiet għal Buda
fl-1777, imbagħad għal Pest fl-1784, fejn għadha hemm
Id-Digriet tat-Twaqqif tal-Università ta’ Nagyszombat, 12-05-1635, Bratislava, (Ungeriż: Pozsony) Slovakkja Il-mod li bih kien jgħin lill-fidili biex jikkonvertu kien sa llum.
wieħed bil-mod, filwaqt li kien isaħħaħ l-istituzzjonijiet
Parċmina b’siġill tax-xama’; 67,2 x 40 ċm, diametru tas-siġill: 8,5 ċm
Arkivji Nazzjonali tal-Ungerija
Referenza: HU-MNL-OL – E 152 – Regestrata – Collegium Tyrnaviense – Fasc. 8. – № 26

24 25