Page 187 - สารนิพนธ์
P. 187
175
ุ
ิ
ื
กลองหรอห่นกลองยาวประมาณ 58 เซนตเมตร โดยหน้ากลองทั้งสองด้านจะตดข้าวตะโพนเพือถ่วง
่
ิ
ื
ี
เสยงให้ต าจนคล้ายเสยงของตะโพนหน้าเท่งหรอหน้าใหญ่
ี
่
่
ทั้งน้ กลองสองหน้าเปนเครองดนตรทปรบปรงขั้นมาเพือใช้แทนตะโพน ซงใช้เพียงลกเดยวต ี
ี
ี
่
ี
ุ
ึ
่
ั
ื
ู
็
ี
่
้
ี
่
ี
ื
ประกอบจังหวะในวงปพาทย์ทบรรเลงประกอบการขับเสภา หรอรองส่งอย่างสามัญ
่
่
หนวยที่ 4
ื่
เครองดนตรประเภทเครองเปา
ี
่
ื่
ุ
่
ิ
ิ
ขล่ยเปนเครองดนตรทท ามาจากวัสดหลากหลายชนดทั้งจากไม้ เช่น ไม่รวก ไม้ชงชัน ไม้พะยูง
ุ
ี
็
ื
ี
่
ิ
ี
่
งาช้าง และพลาสตก แต่ในวงดนตรไทยนยมใช้ขล่ยทท ามาจากไม้รวก เพราะให้เสยงไพเราะน่มนวล
ี
ุ
ุ
ี
ิ
ุ
ื
ุ
ู
ิ
ี
ี
ุ
่
ุ
ี
ุ
ึ
ุ
และมคณภาพดกว่า ขล่ยทั้งหมดม 5 ชนด คอ ขล่ยอ้ ขล่ยเพียงออ ขล่ยกรวด ขล่ยหลบ และขล่ยนกซง
ี
ุ
ทกชนดจะมส่วนประกอบส าคัญต่างๆ ดังต่อไปน้ ี
ี
ุ
ิ
ี
เลาขล่ย หรอตัวขล่ย มขนาดแตกต่างกันออกไปตามชนดของขล่ย และมการประดษฐ์ลวดลาย
ี
ิ
ุ
ิ
ุ
ื
ุ
ต่างๆ อย่างสวยงาม
ุ
ื
ุ
ี
่
่
ุ
ี
ดาก คอไม้อดปากขล่ยทน าไปอดในด้านทเปา ท ามาจากไม้สักทอง เหลากลมให้คับแน่นกับ
่
ุ
่
็
ี
ร่องภายในของปากขล่ยปาดไม้ด้านหนงเปนช่องวางลาดเอยงไปตลอดดาก เพื่อให้สามารถเปาลมลงไป
ึ
่
ได้
ู
ั
ื
ู
ี่
รเปา คอรทส าหรบเปาลมลงไป
่
่
ู
ั
็
ู
ี
ู
่
ุ
็
ี
่
รปากนกแก้ว เปนรทเจาะเปนร่องรบลมจากช่องปลายดากภายในขล่ย อยู่ด้านเดยวกับรเปาและ
ี
็
่
ี
่
อยู่ด้านปลายดากขล่ย เปนรปสเหลยมผืนผ้า ท าให้เกิดเสยง
ู
ี
ุ
่
ี
ี
่
่
ุ
ุ
่
ู
ั
รเยือ เปนรทอยู่ด้านข้างทางขวามอ และอยู่ต าจากปากขล่ยลงมา ส าหรบปดวัสดทท าให้เสยง
ู
ิ
็
ี
ื
ิ
ั
สั่นโดยทั่วไปมักใช้เยื้อไม่ไผ่หรอเยื้อหัวหอมปด แต่ในปจจบันสามารถน ากระดาษ เทปกาว ปลาสเตอร ์
ุ
ื
ี
หรอใช้ข้ผึ้งอดแทนได้
ุ
ื
ิ
ู
่
ื
ิ
รน้วค ้า หรอรค ้า คอรส าหรบน้วหัวแม่มอปด เพือบังคับเสยงและประคองเลาขล่ยในขณะเปา
่
ู
ี
ื
ู
้
ื
ุ
ั
ิ
ู
เปนรทอยู่ภายใต้รปากนกแก้วลงมา
ี
่
ู
็
ี
ู
ี
รบังคับเสยง เปนรทเจาะเรยงอยู่ด้านบนของเลาขล่ยมอยู่ด้วยกันทั้งหมด 7 รู
่
ี
ี
็
ู
ุ
ู
็
ุ
ุ
ี
รรอยเชอก อยู่ตรงส่วนปลายของขล่ย เปนรทเจาะตรงข้ามกัน โดยเจาะทะลบน ล่าง และทะล ุ
ื
ู
้
่
ซ้าย ขวา ให้เยื้องค่กัน เพือใช้ส าหรบรอยเชอกแขวนหรอถอ
้
ื
ื
ื
่
ู
ั
ุ
่
ี
ี
ึ
ิ
ี
่
ิ
ู
ทั้งน้เสยงขล่ยจะเกิดจากการเปาลม และใช้น้วมอทั้งสองข้างปด เปด ทรบังคับเสยง ซงวิธการ
ี
ี
่
ิ
ื
วางมอตามแบบแผนทปฏบัตสบต่อกันมาคอ “มอขวาอยู่บน” แต่ปจจบันสามารถใช้ “มอซ้ายหรอมอ
ื
ื
ื
ิ
ี
ื
ื
ุ
ั
่
ิ
ื
ื
ขวาอยู่บนก็ได้” ตามความถนัดของตัวผู้เปา
่
