Page 190 - สารนิพนธ์
P. 190
178
ี
ี
่
่
็
ุ
เปนขล่ยพิเศษทท าข้นมาเพือเลยนเสยงสัตว์ต่างๆ โดยเฉพาะนก ทั้งเสยงนกโพระดก นกดเหว่า
ี
ี
ุ
ึ
ึ
ี
ั
ั
ิ
่
นกกางแขน ใช้บรรเลงในวงดนตรเพือให้เกิดจนตนาการทดยิ่งข้นส าหรบการฟงเพลง
่
ี
ี
ุ
ื่
ป คอเครองดนตรประเภทเปาเช่นเดยวกับขล่ย มลักษณะและส่วนประกอบส าคัญต่างๆ
ี่
ี
ื
ี
่
ี
ดังต่อไปน้ ี
“เลาป” ท าด้วยไม้แก่นหรอไม้จรง เช่น ไม้ชงชันหรอไม้พะยูง น ามากลงให้เปนรปบานหัวบาน
็
ื
ิ
ึ
ู
ื
ิ
ี่
ี
็
ท้าย ช่วงกลางปองออกมาเล็กน้อย และเจาะภายในกลวงตลอดทาง หัวทใส่ล้นปท าเปนรเล็ก มแผ่นไม้
ิ
ี
่
ู
่
ี
ึ
ิ
่
ี
ึ
่
ุ
ื
หรอวัสดอนๆ เสรมอยู่ เรยกว่า “ทวนบน” ส่วนท้ายซงเปนปลายอกด้านหนง จะมปากรใหญ่กว่าและม ี
ู
ี
่
ื
ี
็
ี
่
่
่
ี
แผ่นไม้หรอแผ่นวัสดเสรมอยู่เช่นเดยวกัน เรยกว่า “ทวนลาง” ช่วงกลางของเลาปทปองออกมาจะเจาะร ู
ี
ื
ิ
ี
ุ
่
ี
ั
ี
ี
ี่
่
ี
ู
่
ี
ิ
ู
ทั้งหมด 6 ร เปนรน้วทใช้ส าหรบเปลยนเสยงเรยงหันลงมาตามข้างเลาป โดยรตอนบนเจาะเรยงลงมา 4
็
ู
ี
ู
ร แล้วเว้นระยะเล็กน้อยและเจาะรล่างอก 2 ร ซงตอนกลางของเลามักจะกลงควั่นให้เปนเกลยวค่ 14 ค่ ม ี
ี
ู
็
ู
ึ
่
ึ
ู
ู
ี
่
ี
ระยะทพองาม นอกจากน้ตอนหัวท้ายตรงคอก็ยังควั่นให้เปนเกลยวอกข้างละ 4 ค่ เพราะเกลยวควั่น
็
ู
ี
ี
ี
เหล่าน้สามารถกันลนได้ และท าให้ปมความสวยงามมากยิ่งข้น
่
ี
ึ
ี
ี
่
ื
่
ี
ู
ี
่
ั
่
ี่
ทั้งน้ รเปาของปทอยู่ทวนบนจะใส่ “ลิ้นป” ส าหรบเปา ท าด้วยใบตาลซ้อนกัน 4 ชั้น ตัด
่
ี
ู
็
ิ
ิ
เปนรปกลมผูกตกับท่อลมเล็กๆ ทเรยกว่า “ก าพวด” ซงท ามาจากโลหะชนดต่างๆ เช่น นาก เงน และ
่
ิ
่
ี
ี
ึ
ื
ิ
ิ
ี
ี
ทองเหลอง มลักษณะเรยว ยาว ประมาณ 5 เซนตเมตร วิธผูกก็คอ น าใบตาล (ล้นป) มาผูกตดกับก าพวด
ิ
ื
ี
ี
่
ด้วยเชอก
ื
ี
ี
่
ปทมอยู่ในวงดนตรไทย ประกอบด้วย ปนอก ปกลาง ปใน ปไฉน ปชวา และปมอญ ซงแต่ละ
ึ
่
ี
ี
ี
่
ี
่
่
่
ี
่
่
ี
่
ี
ี
ี
ี
ิ
ี
่
ชนดจะมรายละเอยดทแตกต่างกันไป ดังต่อไปน้ ี
ปนอก
ี่
ี
ี
ี่
ื
ิ
คอปทมขนาดเล็ก มความยาวประมาณ 31 เซนตเมตร ใช้บรรเลงประกอบการเล่นหนังใหญ่
ี่
การแสดงโขน และการแสดงละครนอกทมผู้ชายเปนผู้แสดง
ี
็
ี่
