Page 43 - 15 สมรภูมิชี้ชะตายูเรเชียโบราณ Fifteen Decisive Battles of Ancient Eurasia
P. 43
42 43
้
ั
ิ
่
่
ู
ู
ิ
(Nubia ป้จจบนอยในซดาน) ทางใต่ จากัดนแดนอหรานต่อนกัลางทาง ที�ฉวุยโอกัาสขณ์ะเกัิดควุามไม่สงบในอัสซีเรีย ทำากัารยึดอำานาจในแควุ้น
ั
ุ
ี
ต่ะวุนออกั จรดแนวุชายฝ่ังเมดเต่อเรเนยนในอนาโต่เลย (Anatolia) และ บาบีโลน โดยมีพวุกับาบีโลเนียนให้ควุามช่วุยเหลือด้วุย ซึ�งเป้็นเค้าลาง
�
ิ
ี
ั
่
์
ั
ุ
ั
ื
ำ
่
�
�
ั
ี
้
ิ
่
�
ิ
ดนแดนเลอวุานททางต่ะวุนต่กั นบไดวุานีคอมหาอานาจในยคนัน ในกัารกัอต่ังจกัรวุรรดบาบโลนใหม (Neo-Babylonian Empire) ซึ�งม ี
ั
์
ู
้
่
แต่่ทวุา หลงจากัที�พระเจาอาชรบานป้าลเสดจสวุรรคต่เมื�อ 627 ป้ เป้้าหมายคือโค่นล้มจักัรวุรรดิอัสซีเรีย ยึดนครหลวุงนิเนเวุห์ และต่ั�งศูนย์
ี
ิ
็
่
ี
กั่อนคริสต่กัาล จักัรวุรรดิที�เคยยิ�งใหญ่กั็เริ�มจะระสำ�าระสาย ดินแดนหลักั กัลางอานาจเมโสโป้เต่เมยใหมมาที�บาบโลน
ำ
ี
้
ิ
ื
ี
์
�
ี
ำ
ำ
ี
ี
ิ
ของอสซเรยเกัดสงครามกัลางเมองเป้นพกัๆ ทาใหดนแดนภัายใต่ป้กัครอง สาหรับนิเนเวุห์ ทน�ไม่ใช่แค่เมืองหลวุง ไม่ใช่เพียงศูนยกัลางอานาจ
้
ำ
ั
็
ั
้
ั
ั
็
�
่
ำ
�
่
ุ
ิ
ซึงแต่่ละแหงกัมราชวุงศทองถูิน เริมทาทาจะกัระดางกัระเดือง โดยรฐและกัลุม พระราชวุง มหาวุหาร แต่่ยงเป้นทีต่ังของหอสมดทีใหญทีสดแหงหนึ�งในยค
ั
�
้
ี
�
่
ุ
�
ุ
�
�
่
์
่
็
�
�
ำ
ั
์
่
ี
่
็
ี
ี
้
�
ี
เพือนบาน อยางแควุนมดส พวุกัเป้อรเซย (Persian) แควุนบาบโลน พวุกั โบราณ์ และยงเป้นแหลงรวุมบรรณ์ากัารจากัป้ระเทศราชทั�งหลาย ซึงทาให ้
้
้
ุ
์
่
ิ
คาลเดยน (Chaldean) พวุกัซเถูยน (Scythian) และพวุกัคมเมอเรยน ทีนี�เป้นจดยทธศาสต่รทีนาป้ลนยิงนกั
�
�
�
ี
ิ
ี
้
็
ุ
ี
ั
(Cimmerian) ต่่างเริมทาทาเป้นศต่รต่่อต่านอานาจอสซเรย พงศาวุดารอัสซีเรียจบลงกัะทันหันเมื�อ 639 ป้ีกั่อนคริสต่กัาล
ี
้
ั
ำ
ี
่
ั
็
ำ
�
ู
พวุกัอัสซีเรีย ในบันทึกัของพวุกัเขาเองกั็ยังถูือวุ่าเป้็นผู้ป้กัครอง หลงจากักัารลมสลายของนครซซา (Susa) เมองหลวุงของแควุนเอลามและ
ั
ู
่
้
ื
ั
�
ี
ุ
ุ
ิ
็
่
ั
ั
ู
ำ
ู
ี
้
้
อนแสนทารณ์ แมแต่ในมาต่รฐานของยคสมยนนกัต่าม ทาใหพวุกัเขามศต่ร กัารป้ราบกับฏบาบโลนซึงเคยถููกัป้กัครองโดยชามาชชมอคน (Shamash-
�
ั
ุ
ู
ี
ั
ั
ึ
ี
่
์
้
ิ
มากัมาย พวุกัอัสซเรยนบวุนยงออนแอลง พวุกัเขาต่้องรบศกัสามแนวุรบ shum-ukin) พระอนชาของพระเจาอาชรบานป้าล
ุ
ั
�
ิ
ั
ั
ั
ั
่
ำ
�
ี
ั
ทงกัารรกัษาอานาจในหวุเมองอยป้ต่ กัารทาสงครามกับพวุกัเอลาม (Ela- หลกัฐานชนต่นทเขยนในชวุงหลงจากันนจะถูกัเขยนโดยจกัร-
�
ั
ู
�
้
์
ั
ั
ั
ำ
ี
ี
ื
ิ
ี
�
ื
�
ิ
ั
ั
้
็
ึ
็
ิ
ั
ุ
mite) ในดนแดนอหรานป้จจบน ซึงถูงแมจะชนะแต่่กัเจบหนกัพอกััน หรอ วุรรดิบาบีโลนใหม่ต่ั�งแต่่รัชสมัยพระเจ้านาโบโป้ลาสซาร์ โดยพงศาวุดารหลักั
่
ึ
์
้
ิ
้
่
ิ
์
็
กัารป้ราบกับฏบาบีโลนในเมโสโป้เต่เมียต่อนใต่ และถูงแมวุาดนแดนแกัน หมายเลข 21901 ถููกัแป้ลโดยไซรล จอหน แกัดด (Cyril John Gadd)
�
ี
่
�
์
ี
ู่
�
ื
ิ
ุ
็
ั
่
ั
ี
ิ
ิ
ั
ั
์
้
์
ั
ั
ิ
กัลางของจกัรวุวุรดจะมควุามสงบสขเป้นสวุนใหญ แต่กัษต่รยอสซเรยกัต่อง นกัป้ระวุต่ศาสต่รชาวุอังกัฤษ เมอ ค.ศ. 1923 บดนอยทพพธภัณ์ฑ์บรต่ช
ี
ิ
ั
ิ
ิ
็
ี
่
เจอกัับอนต่รายภัายในหลายครังหลายหน ไมวุาจะเป้นอบายกัารเมองภัายใน มวุเซยม (British Museum)
ั
�
ื
ิ
ุ
็
่
่
ี
�
�
ื
ึ
ื
ั
้
ื
ื
ั
หรอกัารกับฏนอยใหญ ่ หลกัฐานอกักัลมคอเรองเลาของพวุกับาบโลนซงไดหลกักัารเลาเรอง
ี
ุ่
่
ี
่
้
�
ู
หลงจากัที�พระเจาอาชรบานป้าลเสดจสวุรรคต่ลง กัเกัดสงครามชง มาจากัเฮโรโดต่สในยคหลง เรองเลาภัาษาฮิบบร (Hebrew) ของนาฮุม
่
ั
ื
�
็
์
ิ
ั
ุ
ิ
ุ
็
ู
้
ิ
้
์
�
้
ำ
่
ิ
่
่
บลลงกัอยางดเดอดและนองเลอด ทาใหจกัรวุรรดออนแอลงต่ั�งแต่่หลงจากั (Nahum) และกัารอางถูงในพงศาวุดารอียป้ต่ ซึงแต่่ละพวุกัทีกัลาวุมานัน
ั
ิ
์
ั
�
ั
ั
ื
ื
�
ุ
ึ
ี
ี
�
ู
็
ั
�
625 ป้ีกัอนครสต่กัาลเป้็นต่นมา ทาใหอานาจเหนือต่ะวุันออกักัลาง เอเชีย ลวุนแต่เป้็นศต่รของอสซีเรยทงหมดทงสน นอกัจากันกัยงมต่านานเล่าขาน
ั
่
ำ
ั
้
ี
้
ำ
ำ
ั
ั
�
่
้
�
ิ
ิ
ิ
ี
ั
ี
ิ
่
ี
ุ
ไมเนอร (Asia Minor) คอเคซสและแนวุชายฝ่ังเมดเต่อเรเนยนต่ะวุนออกั ในกัลมชนทพดภัาษาอาราเมอิกั (Aramaic) และพวุกัอัสซเรยนบถูอครสต่ ์
�
�
ั
์
ู
ั
ื
ี
ั
้
ื
ุ
�
�
่
ื
ี
ั
ิ
เริมเจอจางลงเรือยๆ (Christian Assyrian) ในอรกัต่อนเหนอ ต่รกัต่ะวุนออกัเฉยงใต่ อิหราน
ี
ั
ี
ื
ั
ี
ั
ี
มีกัารต่ั�งพันธมิต่รระหวุ่างรัฐภัายนอกัต่่างๆ เช่นพวุกัคาลเดียน ต่ะวุนต่กัเฉยงเหนอและซเรยต่ะวุนออกัเฉยงเหนอป้จจบน
ี
ั
ื
ุ
15 DECISIVE BATTLES OF ANCIENT EURASIA ภัทรพล สมเหมาะ
