Page 44 - 15 สมรภูมิชี้ชะตายูเรเชียโบราณ Fifteen Decisive Battles of Ancient Eurasia
P. 44
42 43
ั
ิ
ุ
ั
่
ิ
้
ู
ู
่
(Nubia ป้จจบนอยในซดาน) ทางใต่ จากัดนแดนอหรานต่อนกัลางทาง ที�ฉวุยโอกัาสขณ์ะเกัิดควุามไม่สงบในอัสซีเรีย ทำากัารยึดอำานาจในแควุ้น
ี
ิ
ต่ะวุนออกั จรดแนวุชายฝ่ั�งเมดเต่อเรเนยนในอนาโต่เลย (Anatolia) และ บาบีโลน โดยมีพวุกับาบีโลเนียนให้ควุามช่วุยเหลือด้วุย ซึ�งเป้็นเค้าลาง
ั
ี
ื
ิ
์
ิ
ำ
ั
ดนแดนเลอวุานททางต่ะวุนต่กั นบไดวุานีคอมหาอานาจในยคนัน ในกัารกัอต่ังจกัรวุรรดบาบโลนใหม (Neo-Babylonian Empire) ซึ�งม ี
�
ั
้
่
�
�
่
ี
่
ั
ุ
่
์
ู
้
ิ
็
ั
แต่่ทวุา หลงจากัที�พระเจาอาชรบานป้าลเสดจสวุรรคต่เมื�อ 627 ป้ เป้้าหมายคือโค่นล้มจักัรวุรรดิอัสซีเรีย ยึดนครหลวุงนิเนเวุห์ และต่ั�งศูนย์
ี
่
ำ
กั่อนคริสต่กัาล จักัรวุรรดิที�เคยยิ�งใหญ่กั็เริ�มจะระสำ�าระสาย ดินแดนหลักั กัลางอานาจเมโสโป้เต่เมยใหมมาที�บาบโลน
ี
ี
ิ
ี
้
ั
ของอสซเรยเกัดสงครามกัลางเมองเป้นพกัๆ ทาใหดนแดนภัายใต่ป้กัครอง สาหรับนิเนเวุห์ ทน�ไม่ใช่แค่เมืองหลวุง ไม่ใช่เพียงศูนยกัลางอานาจ
็
ั
ำ
ื
้
์
ำ
ิ
ี
�
ี
ำ
ี
้
ั
์
็
้
่
�
�
�
�
ุ
ำ
�
่
ซึงแต่่ละแหงกัมราชวุงศทองถูิน เริมทาทาจะกัระดางกัระเดือง โดยรฐและกัลุม พระราชวุง มหาวุหาร แต่่ยงเป้นที�ต่ังของหอสมดทีใหญที�สดแหงหนึ�งในยค
่
็
ุ
ี
ั
�
ั
่
ุ
่
ิ
ี
็
ี
ำ
ั
้
เพือนบาน อยางแควุนมดส พวุกัเป้อรเซย (Persian) แควุนบาบโลน พวุกั โบราณ์ และยงเป้นแหลงรวุมบรรณ์ากัารจากัป้ระเทศราชทั�งหลาย ซึงทาให ้
�
่
้
ี
์
�
้
่
ี
ุ
ุ
็
�
์
ิ
่
ี
�
ั
้
�
คาลเดยน (Chaldean) พวุกัซเถูยน (Scythian) และพวุกัคมเมอเรยน ทีนี�เป้นจดยทธศาสต่รทีนาป้ลนยิงนกั
ี
ิ
ี
(Cimmerian) ต่่างเริมทาทาเป้นศต่รต่่อต่านอานาจอสซเรย พงศาวุดารอัสซีเรียจบลงกัะทันหันเมื�อ 639 ป้ีกั่อนคริสต่กัาล
ี
้
่
็
ี
ั
�
ำ
ำ
ู
ั
ื
่
พวุกัอัสซีเรีย ในบันทึกัของพวุกัเขาเองกั็ยังถูือวุ่าเป้็นผู้ป้กัครอง หลงจากักัารลมสลายของนครซซา (Susa) เมองหลวุงของแควุนเอลามและ
ู
้
ั
ิ
็
ั
่
�
ั
ั
ี
ี
้
ำ
ุ
ุ
�
้
ู
ู
ุ
อนแสนทารณ์ แมแต่ในมาต่รฐานของยคสมยนนกัต่าม ทาใหพวุกัเขามศต่ร กัารป้ราบกับฏบาบโลนซึงเคยถููกัป้กัครองโดยชามาชชมอคน (Shamash-
ั
ั
ู
ิ
ั
ิ
�
้
ึ
์
ุ
่
มากัมาย พวุกัอัสซเรยนบวุนยงออนแอลง พวุกัเขาต่้องรบศกัสามแนวุรบ shum-ukin) พระอนชาของพระเจาอาชรบานป้าล
ั
ี
ี
ิ
ี
้
ั
ำ
ั
ี
ั
ทงกัารรกัษาอานาจในหวุเมองอยป้ต่ กัารทาสงครามกับพวุกัเอลาม (Ela- หลกัฐานชนต่นทเขยนในชวุงหลงจากันนจะถูกัเขยนโดยจกัร-
ู
ั
ั
ั
ำ
�
�
ั
�
ี
ื
่
�
ี
์
ั
ั
ื
ั
ุ
ิ
็
็
้
ิ
ั
mite) ในดนแดนอหรานป้จจบน ซึ�งถูงแมจะชนะแต่่กัเจบหนกัพอกััน หรอ วุรรดิบาบีโลนใหม่ต่ั�งแต่่รัชสมัยพระเจ้านาโบโป้ลาสซาร์ โดยพงศาวุดารหลักั
ึ
ั
่
กัารป้ราบกับฏบาบีโลนในเมโสโป้เต่เมียต่อนใต่ และถูงแมวุาดนแดนแกัน หมายเลข 21901 ถููกัแป้ลโดยไซรล จอหน แกัดด (Cyril John Gadd)
ึ
่
้
์
้
ิ
์
็
ิ
ี
ื
�
ั
ิ
�
ู่
ี
ิ
ิ
�
ิ
์
ั
์
ี
ี
ิ
์
้
ั
ี
็
ั
่
็
่
่
ั
ุ
ิ
ิ
ั
กัลางของจกัรวุวุรดจะมควุามสงบสขเป้นสวุนใหญ แต่กัษต่รยอัสซเรยกัต่อง นกัป้ระวุต่ศาสต่รชาวุอังกัฤษ เมอ ค.ศ. 1923 บดนอยทพพธภัณ์ฑ์บรต่ช
ั
เจอกัับอนต่รายภัายในหลายครังหลายหน ไมวุาจะเป้นอบายกัารเมองภัายใน มวุเซยม (British Museum)
ิ
ี
ุ
็
ื
�
่
่
�
ื
่
้
ื
้
ื
�
ึ
�
ั
หรอกัารกับฏนอยใหญ ่ หลกัฐานอกักัลมคอเรองเลาของพวุกับาบโลนซงไดหลกักัารเลาเรอง
ื
ุ่
่
ี
ั
ี
็
ิ
ื
ุ
�
ู
้
ั
่
หลงจากัที�พระเจาอาชรบานป้าลเสดจสวุรรคต่ลง กัเกัดสงครามชง มาจากัเฮโรโดต่สในยคหลง เรองเลาภัาษาฮิบบร (Hebrew) ของนาฮุม
็
ิ
ู
ิ
ั
ุ
์
์
ื
ื
ุ
�
ิ
ำ
ั
ั
ึ
่
์
่
บลลงกัอยางดเดอดและนองเลอด ทาใหจกัรวุรรดออนแอลงต่ั�งแต่่หลงจากั (Nahum) และกัารอางถูงในพงศาวุดารอียป้ต่ ซึงแต่่ละพวุกัทีกัลาวุมานั�น
�
้
ั
ั
่
ิ
้
ำ
625 ป้กัอนครสต่กัาลเป้็นต่นมา ทาใหอานาจเหนือต่ะวุันออกักัลาง เอเชีย ลวุนแต่เป้็นศต่รของอสซีเรยทงหมดทงสน นอกัจากันกัยงมต่านานเล่าขาน
็
ี
ั
ี
ิ
่
�
ี
�
ั
�
ำ
ิ
�
ั
ี
้
ำ
่
้
้
ู
ั
ั
์
ื
ิ
ี
ั
ี
ั
ี
ี
ิ
ุ
์
�
ั
ไมเนอร (Asia Minor) คอเคซสและแนวุชายฝ่ังเมดเต่อเรเนยนต่ะวุนออกั ในกัลมชนทพดภัาษาอาราเมอิกั (Aramaic) และพวุกัอัสซเรยนบถูอครสต่
�
่
ู
�
เริมเจอจางลงเรือยๆ (Christian Assyrian) ในอรกัต่อนเหนอ ต่รกัต่ะวุนออกัเฉยงใต่ อิหราน
่
้
ิ
�
ื
ื
ั
ั
ี
ี
ุ
ี
ื
ี
ั
ุ
ี
มีกัารต่ั�งพันธมิต่รระหวุ่างรัฐภัายนอกัต่่างๆ เช่นพวุกัคาลเดียน ต่ะวุนต่กัเฉยงเหนอและซเรยต่ะวุนออกัเฉยงเหนอป้จจบน
ื
ั
ั
ี
ั
15 DECISIVE BATTLES OF ANCIENT EURASIA ภัทรพล สมเหมาะ
