Page 101 - วิหารล้านนา มรดกภูมิปัญญา พุทธสถาปัตยกรรม
P. 101
�
ภูาพุที 39
่
�
้
้
ั
่
้
ุ
้
่
�
ั
แสดงโครงสรางชีดขอมาทีปัรบใชีกบโครงสรางตางไหม แล้ะตางโย
ั
่
ี
ำ
ิ
ท�มาของภูาพุ : ปัรับปัรุงจัาก ธวิชีชีัย ทาทอง, มอกวิิหาร : วิธีการกาหนดระเบียบสัดสวินในการออกแบบ
ำ
ิ
วิหารในภูาคเหนอของไทย, บทควิามวิชีาการ วิารสารหน้าจัวิ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์
�
่
ิ
ั
ั
มหาวิิทยาล้ยศล้ปัากร, ฉบบที 32 มกราคม – ธนวิาคม 2560.
ั
�
ิ
ั
ั
�
ั
ระบบ “ขอมา” น สามารถรองรบชีดโครงสรางทเปันแบบ “ตางไหม”
�
ี
็
ุ
่
้
้
�
่
ี
้
้
่
็
็
ั
ั
่
หร่อ “ตางโย” กได โครงสรางแบบตางไหม จัะมล้กษณะเปันไมแนวินอนวิางรองรบ
ี
้
�
ึ
ั
ี
ไม้แนวิต�งเรียกซึ่้อนล้ดหล้�นกันไปัในสัณฐ์านสามเหล้�ยม ซึ่�งปัรากฏในโครงหน้าจัวิ
ั
ั
ึ
็
หล้ัก แล้ะสวินปัีกนกของวิิหาร แต่ในล้้านนากมีระบบโครงหล้ังคาอีกแบบหน�ง
่
ทีเรยกวิา “ตางโย” “ตังโย” “โย” หร่อ “ขาโย” ซึ่งหมายถง หมายถง องคปัระกอบ
�
์
ึ
�
�
ึ
่
่
่
ึ
ี
ี
ั
�
่
�
�
ึ
ั
ทางสถาปัตยกรรมโครงสร้างหล้งคาทวิางตวิทแยงซึ่งพุาดจัากอกไก่มายังขอ
ั
ี
้
็
ึ
ั
�
�
ตงขนเปันโครงเพุ่อวิางแปั กล้อน แล้ะไม้ระแนง หรอเปันแบบ“โครงท�ไมในแนวิทแยง
�
็
่
�
่
ั
ู
ิ
ุ
็
้
�
่
็
้
้
ั
มมจับอยบนขอ (Tied beam)” ล้กษณะเปันโครงไมสองชีนปัระกบกน เปันดานขาง
ึ
ั
้
่
ิ
ของรปัสามเหล้ยมของโครงหล้งคา ปัล้ายบนปัระกอบเขายดตดกบดง สวินปัล้ายล้าง
ี
ั
ู
�
�
ั
่
่
�
ั
�
ี
่
ู
่
้
�
วิางตงบนขอเพุอถายนาหนกจัากหล้งคาล้งสขอเชีนเดยวิกบจัวิ ล้กษณะคล้ายกบ
ั
�
ำ
่
ั
�
่
ั
ั
�
ั
ั
ั
ั
ั
ั
จันทนในภูาคกล้าง แต่แตกต่างกบจันทันในปัจัจับน เพุราะต่างโยเปั็นการยันกน
ั
ั
ุ
ั
�
�
ี
็
ี
ึ
�
็
ั
ั
ุ
่
่
ั
ระหวิางดงกบขอ ล้กษณะแรงเปันแรงดงทแตกตางจัากปัจัจับนทเปันแรงกด
ั
�
ั
่
่
่
่
ุ
�
ั
ั
ึ
ั
์
ิ
มกพุบใชีในเรอนพุกอาศย กฏสงฆ์ แตกพุบในอโบสถ แล้ะวิหารด้วิยเชีนกน ซึ่งระบบ
็
้
ั
ุ
ิ
�
ี
ั
�
ั
ั
้
�
้
่
้
้
้
้
็
่
่
ขอมาน กสามารถใชีรอบรบโครงสรางตางโยไดดวิยเชีนกน อกทงสามารถใชีการ
ี
่
้
ี
่
�
้
คานวิณโครงสรางไดแบบเดยวิกบโครงสรางขอมา-ตางไหม
้
้
ั
ำ
96
