Page 102 - วิหารล้านนา มรดกภูมิปัญญา พุทธสถาปัตยกรรม
P. 102
้
็
�
ิ
ั
�
่
ั
�
ี
ื
�
ิ
โค์รู้งสรู้างแบีบีข่�อมา-ต่างไหม นสนนษฐ์านวิาเปันโครงสรางดงเดม
�
ั
ี
่
้
่
ี
่
�
ั
มาแตสมยพุญามงราย ปัรากฏหล้กฐ์านทมการกล้าวิถง “ขอมา-ตางไหม”
ั
่
ึ
ิ
ั
ี
่
ั
ำ
�
่
ิ
่
้
ี
ำ
�
ี
ั
ี
นในตานานพุนเมองเชียงใหม ดงทพุญามงรายมดารสรางวิหารวิดกานโถม
�
ี
ในเวิยงกมกาม ควิามวิา
ุ
่
�
้
่
่
้
ี
ึ
็
่
่
่
้
“...ชางกานโถมเมอัอัยเชยงแสน แลวจ้งต่ด้เค์รอังวหาร เปนต่นวา แปอัาย
ู
้
่
่
่
ี
่
้
ี
�
้
้
่
แปย ขัอัมาต่่างไหมแต่่เชยงแสน ห่�อัเอัามาใสว่หารกานโถมอันปกเสาใสขัอัไวบูทั้้นแลว
�
้
�
่
้
เมอันน ค์อัมพอัค์ุมชอันบูค์้บูบูหลมหนแล ลวด้ปรากฏิได้้ชอัวาว้ด้กานโถม...”
่
่
ุ
้
�
่
่
่
้
�
�
96
�
้
่
จัากขอควิามขางตน จัะเหนวิา ชีางกานโถมตดเครองวิหารจัาก
้
็
ิ
่
่
�
้
้
ั
่
ี
ำ
้
�
ี
ึ
ี
่
ุ
ั
ี
ี
้
เมองเชียงแสน แล้วิจังนามาสรางไวิทเวิยงกมกามทหล้ง ล้กษณะนเรยกวิา
�
่
ั
ี
้
ิ
�
้
่
ั
่
้
็
่
่
ุ
“คม” ถ่อวิาเปันล้กษณะพุเศษของโครงสรางแบบขอมา-ตางไหม เนองจัาก
�
้
สามารถตดไมทจัะใชีปัระกอบกนใหไดขนาด ล้องปัรงวิหาร หรอการปัระกอบ
่
ั
้
ั
้
้
ิ
ุ
�
ี
่
�
้
�
ี
ึ
�
้
โครงสรางทงหมดกอนแล้วิสามารถเคล้่อนย้ายไปัสร้างในอกทหนงได ้
ี
ั
�
ี
ขอดอกปัระการของโครงสรางน คอ สามารถวิางไมกล้อนรบกระเบอง
�
่
้
�
ี
่
ั
้
้
ี
้
ำ
ั
�
่
�
่
้
้
้
ไดแนวิเสนทีออนสล้วิยทีดดไดไมจัากดควิามโคง
ั
ุ
้
่
จัะเหนไดวิาระบบ “ขอมา-ตางไหม” นนสบทอดมาจันถงปัจัจับน
่
่
ั
�
้
ั
ั
ึ
่�
็
่
ี
ั
ิ
้
ี
ั
ั
�
ู
อกทงยงพุฒนารปัแบบโครงสรางแล้ะวิหารตอไปัในอกหล้ายล้กษณะ
ั
่
่
ี
ั
�
่
ั
�
กล้าวิคอ โครงสรางแบบนนอกจัากจัะเปันตวิโครงของจัวิแตล้ะชีด
้
ุ
็
ั
ั
ั
์
่
้
ั
ุ
็
ั
ั
แล้วิควิามสมพุนธของโครงจั�วิแตล้ะชีดยงเปันตวิสรางล้กษณะเฉพุาะ
้
่
้
�
ิ
้
้
97
ของวิหารล้านนาในแตล้ะทองถนดวิย ทีอาจัเรียกได้วิ่าเปั็นล้ักษณะ
�
ิ
่
ุ
“สกล้ชีาง” นันเอง
�
�
ี
ำ
ึ
�
่
้
ั
่
ตาราวิธการ “คม” (ออกเสียงวิา กม) นน ตองขนขอปัระธาน
ุ
ุ
�
ิ
(ข�อหล้วิง) พุาดล้งบนปัล้ายเสาท�งสองข้างก่อน ร่นระยะเข้าไปั 1 ใน 3
่
ั
๊
ี
�
�
่
�
ตังตุกตา (เสาปัอก) แล้้วิพุาดขอมาย� ทาอยางเดยวิกนอกชีันหนึงเปันขอมา
�
ี
ำ
้
ี
่
้
็
ั
�
่
�
�
่
�
็
้
�
3 ชีวิง ยอดมดังเล้กๆ ตังกล้างขอมาสามนั�นอกครั�งหนึ�ง โดยข่อหล้วิงจัะ
ี
่
�
ี
98
ยาวิเกินจัากระยะเสาหล้วิงออกมาเปั็นระยะพุอสมควิรมากน้อยเท่าใด
้
ิ
ั
ี
้
�
่
ี
แล้วิแต่ล้กษณะของแต่ล้ะทองถน สวินทยาวิเกินออกมาน�จัะรองรับดวิย
้
�
ี
ึ
�
�
�
ู
่
คอกบ ซึ่งตังอยบนแปัล้ินหาน แล้ะเสาสะโก๋นอีกทีหนึ�ง เสาสะโก๋นแล้ะข่อ
�
99
�
ั
มาจัะพุาดอยบนผู้นงดานขางจัะเชีอมกบแปัหล้งมาทาหนาทรองรบขอมาย� ี
้
้
่
้
ี
ั
�
ู
่
้
ั
้
�
้
ำ
ั
่
็
ั
้
�
่
ั
ี
�
ขอมาสาม แล้ะตวิตุกตาทังหมดอนเปันโครงสรางในสวินชีายคาปักนก
้
�
่
97
