Page 205 - 6.Sınıf Dorya Türkçe Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited_edited

Kök ve Kök Çeşitleri, Ek ve Ek Çeşitleri

Kılavuz Bilgi

Hâl ekleri
İsimlere belirtme, yönelme, bulunma ve ayrılma anlamı katan eklerdir. Belirtme hâli - i, yönelme eki -e, bulunma eki
-de, ayrılma (uzaklaşma, çıkma) -den ekleridir.
Örnek:
Kitabı ver. (belirtme hâli) Yola bak. (yönelme hâli)
Sende kaldı. (bulunma hâli) Evden geliyorum. (ayrılma hâli)

a) Belirtme durumu eki (-i / -ı / -u / -ü):
Eylemdeki işten, hareketten, oluştan etkilenen varlığı belirtir.
Örnek: Masadaki kitabı bana uzatmanı rica ediyorum.

b) Yönelme durumu eki (-e / -a):
İsme getirilen “-a, / -e” hâl ekidir.
Örnek: Hazırladığı sunumları bilgisayara yükleyecek.

c) Bulunma durumu eki (-de / -da / -te / -ta):
İsimlere “-da / -de / -ta / -te” ekleri getirilerek yapılır.
Örnek: Aradığın kadim bilgiyi ancak bu kitaplarda bulabilirsin.

! UYARI
Bulunma durumu eki durum, zaman ve yer bildirir.

Örnekler: Yeni evimize baharda taşınmayı planlıyoruz. (zaman)
Bütün eşyalarını üst katta bırakmış ama evden çıkmış. (bulunma)
Öğretmenlerini ayakta bekleyen öğrencileri selamladı. (durum)

! UYARI

Bulunma durumu eki, bağlaç olan “de / da” ile karıştırılmamalıdır. Bulunma durumu eki olan “-de / -da” birleşik,
bağlaç olan “de / da” ise her zaman ayrı yazılır.
Örnek: Reklamlarda gördüğü bütün oyuncakları istemeye başladı. (bulunma eki)

Reklamlar da çocukların algısını etkileyen unsurlardandır. (bağlaç)

d) Ayrılma (Çıkma-Uzaklaşma) durumu eki (-den / -dan / -ten / -tan):
İsimlere “-dan / -den / -tan / -ten” ekleri getirilerek yapılır.
Örnek: Üst kattan gelen sesler, hepimizi rahatsız etmeye başlamıştı.

! UYARI

Ayrılma (çıkma) durumu eki yer, zaman, sebep ve karşılaştırma bildirir.
Örnek: Yağmur yağdığından tüm çamaşırlar ıslanmış. (sebep)

Aldığın kahverengi kazak diğerinden büyük. (karşılaştırma)
Kalan poşetleri arabadan taşımama yardım eder misin? (yer)
Dolaptaki son yiyecekler, geçen kıştan kalanlardı. (zaman)

205