Page 131 - 6 sınıf Dorya Fen Bilimleri Sınıf İçi Uygulama Klavuzu_edited

Sesin Sürati Sesin Sürati

Doğru - Yanlış
Kılavuz Bilgi
5. Madde Sesin sürati (m/s) Sıcaklık
Şimşek ve gök gürültüsü aynı anda meydana gelmesine rağmen önce şimşeğin ışığını görürüz, bir süre sonra gök gürül- Hava 332 0°C
tüsünü duyarız. Bu durum şimşek olayında elektrik enerjisinin ışık hızıyla, gök gürültüsünün ise ses hızı ile yayılmasından
kaynaklanır. Işık hızı, ses hızından karşılaştırılamayacak kadar büyüktür. Sesin havadaki sürati yaklaşık 340 m/s, ışığın Su 1432 0°C
havadaki sürati ise 300 000 000 m/s’dir. Demir 5000 0°C
Ses, bir enerji türüdür. Madde taneciklerinin titreşmesiyle ses, bir tanecikten diğerine aktarılır. Tabloda verilen bilgilere göre aşağıdaki ifadelerin doğru (D) veya yanlış (Y) olduğunu belirtiniz.

Kuvvetli bir patlamanın çevresindeki camları kırması, radyonun yakınına konulan mum alevinin titremesi sesin bir a. Sesin demirdeki sürati havadaki süratinden büyüktür.
enerji olduğunu kanıtlar.
Ses, suda yaklaşık 1500 m/s süratle, çelikte ise yaklaşık 5000 m/s süratle yayılır. b. Ses en yavaş gaz ortamda yayılır.
Ses kaynağından uzaklaştıkça sesin enerjisi azalır. Enerjinin bir kısmı taneciklerin birbiriyle çarpışması sonucu ısıya
dönüşür ve belli bir mesafe sonra ses duyulmaz olur. c. Ses farklı ortamlarda aynı süratle yayılır.

İşaretleme d. Ses suda, havaya göre daha yavaş yayılır.

6. Sesle ilgili,
3. Aşağıdaki olaylardan sesin bir enerjiye sahip olduğunu gösterenleri işaretleyerek belirtiniz.
I. Ses bir enerji türüdür.
II. Ses boşlukta yayılır.
III. Ses gaz ortamlarda sıvı ortamlara göre daha hızlı yayılır.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız I B) Yalnız II C) I ve II D) II ve III

7. Şimşek ve gök gürültüsü olayları ile ilgili aşağıda verilen ifadelerin doğru (D) veya yanlış(Y) olduğunu belirtiniz.
Dağcının bağırması Dağa doğru bağıran Yarasaların çıkardıkları Bazı opera sanatçılarının a. Şimşek ve gök gürültüsü aynı anda meydana gelir.
sonucu çığın düşmesi sporcunun sesini tekrar sesle yollarını bulabilmesi bağırarak bir bardağı
duyması kırabilmesi
b. Önce gök gürültüsünün sesini duyarız.
a. b. c. d.
c. Şimşek olayında elektrik enerjisi ışık hızıyla yayılır.

4. Bir öğrenci çalar saatini kurarak havası boşaltılmış cam fanus içine bırakıyor. d. Işığın havadaki sürati, sesin havadaki süratinden büyüktür.

a. Öğrenci çalar saatin sesini duyabilir mi? Açıklayınız. e. Gök gürültüsü ses hızıyla yayılır.

boşluk ............................................................................................................................................................... Tamamlayan Kavramlar
...............................................................................................................................................................
8. Aşağıda verilen ifadeleri doğru tamamlayan kavramı çerçeve içine alarak belirtiniz.
b. Çalar saatin sesini duyabilmesi için öğrenci hangi değişiklikleri yapabilir? a. Ses kaynağından uzaklaştıkça sesin enerjisi azalır / artar.

Vakum ............................................................................................................................................................... b. Ses hızı ışık hızından büyüktür / küçüktür.
...............................................................................................................................................................
c. Ses boşlukta yayılır / yayılmaz.
c. Çalar saatin sesini en yavaş ve en hızlı duyabilmesi için öğrencinin yapması gereken değişiklikleri yazınız.
d. Ses, farklı maddesel ortamlarda aynı / farklı hızlarla yayılır.
............................................................................................................................................................................................................................................
e. Sesin yayılması için maddesel ortam gereklidir / gerekmemektedir.
............................................................................................................................................................................................................................................
130 131