Page 63 - abstract-Book-version-22.10.18

III. EUROPEAN CONFERENCE ON SCIENCE, ART & CULTURE
ECSAC’18 – NORTHERN CYPRUS
Gazimağusa, October12-14, 2018

OP-57
ENGELLILIK KAVRAMININ TASARIM BAĞLAMINDA
DEĞERLENDIRILMESI 1

Anday TÜRKMEN* , Emel IŞLEYEN 2
1

*: Yazışmadan Sorumlu Yazar
1 : İstanbul Gedik Üniversitesi, Güzel Sanatlar ve Mimarlık Fakültesi, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü, 34876, İstanbul-Türkiye
2 : Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, İç Mimarlık Bölümü, 34660, İstanbul-TÜRKİYE.

Her birey zaman içerisinde kendi gerçekleşim düzeyine bağlı olarak gelişim göstermekte ve bu süreç içerisinde de
kendini saran fiziksel çevre ile doğrudan iletişim kurmaktadır. Ancak yaşamlarını birtakım kısıtlılıklar ile sürdürmek
zorunda kalan engelli bireylerin temel ihtiyaçlarını dahi yeterli ölçüde karşılayamaması kendini gerçekleştirme eşiği
için gereken temel mekanizmaların kurulmasını imkânsız hale getirmektedir. Ayrıca fiziksel ortamların organizasyonel
olarak birbirine bağlandığı günümüz tasarım anlayışında bu yapılı çevrelerden herhangi birinin erişilebilirlikten
yoksun bırakılması, kurgulanan diğer fiziksel çevrelerde sunulan imkânları da ulaşılabilir olmaktan uzaklaştırmaktadır.
Bu çerçevede yürütülen çalışma kapsamında, araştırma konusunun kuramsal kısıtlılıklarına yeni bir bakış açısı
kazandırabilmek için literatür taraması gerçekleştirilmiştir. İncelenen çalışmalarda kullanılan yöntemler, bulgular,
çıkarılan sonuçlar ve önerilerle konuya ilişkin problemin boyutları saptanmış ve incelenen çalışmalarda değinilmeyen
noktalar tespit edilerek araştırmanın bibliyografik künyesi oluşturulmuştur. Ayrıca, ulusal ve uluslararası ölçekte
geçerliliğini sürdüren tüm güncel yaklaşımlar tanımlı hale getirilmiş ve engelli kullanıcıların tasarım disiplinlerinde
temsil edilmesi fikri detaylandırılmıştır.

Engelliliğin türüne ya da kişisel tercihlere göre çeşitlilik sağlanması ve her kullanıcı profili için hareket esnekliğini
sunabilecek farklı yaklaşımlar sergilenmesi gerekliliğinden referans alınarak kurgulanan ve engellilik kavramı ile
tasarım olgusu bağlamında iletişim kurabilmeyi amaçlayan araştırmanın sonucunda, erişilebilirliğe, evrensel tasarıma
ve ergonomiye ilişkin üretilen düzgüsel tasarım yaklaşımlarının tümü teknik ve teorik anlatımlarla tanımlı hale
getirilerek; tasarım tüketiminin demokratikleştirilmesine engellilik ölçeğinde katkı sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler: Antropometri, Biyomekanik, Engellilik, Ergonomi, Erişilebilirlik, Evrensel Tasarım.

1 Bu çalışma, Dr. Öğr. Üyesi Emel İşleyen danışmanlığında, Anday Türkmen’in 2018 yılında Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar
Enstitüsü İç Mimarlık Anasanat Dalı’nda tamamladığı “Otel Ortak Alanlarının Engelli Kullanıcılara Yönelik Kurgulanması”
başlıklı yüksek lisans tezi esas alınarak hazırlanmıştır.
57