Page 70 - 10 แนวทางแหล่งน้ำขนาดเล็กเพื่อชุมชน

หน้าที่ 69

การเพาะขยายพันธุ์ปลานิลในบ่อซีเมนต์เพื่อเลียนแบบธรรมชาติ

เหมาะส าหรับเกษตรกรที่มีเนื้อที่จ ากัด การบริหาร
จัดการจะง่าย และเก็บรวบรวมลูกปลาได้ง่ายกว่าการเพาะและ
ขยายพันธุ์ปลานิลในบ่อดินโดยทั่วไป วิธีการเพาะขยายพันธ ุ์

ปลานิลในบ่อซีเมนต์เพื่อเลียนแบบธรรมชาติ ซึ่งโดยส่วนใหญ่
ิ
เกษตรกรมักจะท าการเพาะขยายพันธุ์ปลานลในบ่อดิน อีกทั้งยัง
ุ์
ไม่ทราบว่าการเพาะพันธปลาในบ่อซีเมนต์จะสามารถท าได้ แต่
ส าหรับวิธีการเพาะพันธุ์ปลานิลในบ่อซีเมนต์เกษตรกรจะสามารถ
จัดการพื้นที่ให้เลียนแบบธรรมชาติได้ จึงเหมาะส าหรับเกษตรกรที่

มีเนื้อที่จ ากัด การบริหารจัดการจะง่าย และเก็บรวบรวมลูกปลาได้ง่ายกว่าการเพาะและขยายพันธุ์ปลานิลในบ่อดิน
โดยทั่วไป

วิธีการคัดพ่อแม่พันธุ์ปลานิล

ปลานิลเพศผู้ ลักษณะติ่งเพศใต้ท้องจะยาว ปลายจะ
แหลมปลานลเพศเมีย ลักษณะติ่งเพศใต้ท้องจะกลมคล้ายรูป
ิ
หัวใจ

ขั นตอนวิธีการเลี ยงเพื่อเพาะพันธุ์ปลานิล

1. จัดเตรียมบ่อซีเมนต์ ขนาดความสูง 1 เมตร ความ
กว้างความยาวตามความเหมาะสม ต่อท่อ PVC เจาะรูที่ความสูง
50-80 ซม.เพื่อใช้ส าหรับควบคุมระดับน้ า (ควรจัดเตรียมบ่อใน
พื้นที่กลางแจ้งเพราะแสงแดดจะช่วยลดปริมาณเชื้อโรคและ
ปรสิตในน้ าได้ดีกว่าพื้นที่ในร่ม)
2. โรยปูนขาวที่พื้นบ่อให้ทั่ว แล้วใส่ดินตามลงไปในก้น

บ่อ (ดินร่วนปนทราย) ที่ความสูงประมาณ 30 ซม. จากนั้นโรย
ปุ๋ยคอกบาง ๆไว้บนหน้าดิน
3. ท าการปล่อยน้ าลงไปในบ่อทิ้งไว้อย่างน้อย 1
สัปดาห์ ควบคู่ไปกับการจัดหาพืชน้ า อาทิ ต้นบอน หรือผักตบชวา ใส่ลงไปในบ่อเพื่อใช้ส าหรับเป็นอาหารปลาและ
เป็นที่หลบแดดซ่อนตัว

4. คัดเลือกพ่อ-แม่พันธุ์ปลานิลที่มีอายุตั้งแต่ 3-6 เดือนขึ้นไป ปล่อยลงไปเลี้ยงในอัตราส่วนปลาตัวผู้ต่อปลา
ตัวเมีย 1 : 2 ต่อพื้นที่ 1 ตารางเมตร
5. หลังจากที่ปล่อยพ่อแม่พันธุ์ปลาลงเลี้ยงแล้วจะใช้ระยะเวลาประมาณ 1 สัปดาห์ขึ้นไป โดยสังเกตจากปลา
่
ตัวเมียจะเริ่มขุดดินสร้างรังเพื่อวางไข
6. ภายหลังจากที่ปลาพ่อแม่พันธุ์เข้าไปอาศัยอยู่ในรังประมาณ 10-20 วัน จะได้ลูกปลาขนาด 1-2 ซม.
เกษตรกรสามารถจับลูกปลาไปอนุบาลต่อในกระชังหรือในบ่อซีเมนต์ได้ต่อไป