Page 9 - รายงานการวิจัยการบริหารจัดการขยะทั่วไป ของโรงเรียนบ้านแม่งาวใต้โดยใช้หลักการบริหารแบบมีส่วนร่วม 5 ร
P. 9
สว่ นท่ี 1
บทนำ
1.1 ควำมเปน็ มำและสภำพปัจจุบนั ปัญหำ
ในคราวประชุมคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 3 พฤษภาคม 2559 คณะรฐั มนตรีไดม้ ีมติเห็นชอบ
แผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ (พ.ศ.25 59 -2564 ) ตามท่ีกระทรวง
ทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ มเสนอ เพ่อื ใช้เปน็ กรอบและทิศทางในการดาเนินการแกไ้ ขปัญหา
การจัดการขยะมูลฝอยและขยะอันตรายของประเทศ ซง่ึ มสี าระสาคัญให้เกิดการจัดการขยะมูลฝอย
อย่างครบวงจร โดยการมีสว่ นร่วมจากทุกภาคสว่ น ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม ม่งุ สู่
การแกไ้ ขปัญหาขยะอย่างย่งั ยนื ลดผลกระทบปญั หาดา้ นสิ่งแวดล้อม ซึ่งมวี ธิ กี ารทส่ี าคญั ได้แก่ การลด
การเกิดขยะมูลฝอยหรือขยะอันตรายท่ีแหล่งกาเนิด การนาขยะมูลฝอยกลับมาใชซ้ ้าและใช้ประโยชน์
ใหม่ การเก็บขนขยะมูลฝอยท่ีมีประสิทธิภาพ การกาจัดขยะมูลฝอยด้วยวธิ ีการท่ีถูกต้องตามหลัก
วชิ าการ การส่งเสริมภาคเอกชนให้เข้ามามีส่วนร่วมในการแปร รปู ขยะมูลฝอยเป็นพลังงานหรือ
เชอื้ เพลงิ ในแผนยุทธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) ไดก้ าหนดวิสัยทัศน์ “ประเทศไทยมี
ความม่ันคง ม่ังค่ัง ย่ังยืน เป็นประเทศที่พัฒนาแล้ว ด้วยการพัฒนาตามปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง” โดยในมิติ “ความยั่งยืน” ได้ระบุถึงการพัฒนาท่ีสามารถสร้างความเจริญรายได้และ
คุณภาพชีวิตของประชาชนให้เพิ่มข้ึนอย่างต่อเน่ือง ซ่ึงเป็นการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจที่ไม่ใช้
ทรัพยากรธรรมชาติเกินพอดี ไม่สร้างมลภาวะต่อสงิ่ แวดล้อมจนเกินความสามารถในการรองรับและ
เยียวยาของระบบนิเวศน์ การผลิตและการบริโภคท่ีเป็นมิตรกับสิ่ งแวดล้อมและสอดคล้องกับ
กฎระเบียบของประชาคมโลกซง่ึ เป็นทีย่ อมรบั รว่ มกนั (กระทรวงมหาดไทย, 2563 : 2)
และสา นักงาน คณ ะกร ร มกา รกา ร ศึกษา ข้ัน พื้น ฐา น ก็ได้ให้ควา มสา คัญ ใน ด้า น ปัญ ห า
ขยะมูลฝอยท่ีเป็นมลพิษต่อสิง่ แวดลอ้ ม จึงไดด้ าเนินโครงการสร้างจิตสานึกความรู้ในการผลิตและ
บรโิ ภคทเ่ี ป็นมิตรกับส่ิงแวดล้อม (สพฐ) กิจกรรมย่อยโรงเรยี นปลอดขยะ สานักงานคณะกรรมการ
การศึกษาข้ันพื้นฐาน (OBEC Zero Waste School) เพ่ือให้โรงเรียนในสังกัดจัดทารายงานวิจัย
ในประเดน็ ของการอนรุ กั ษท์ รพั ยากรธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ ม ประจาปีงบประมาณ พ.ศ.2564
การดาเนินการเก่ยี วกับการจดั การขยะทั่วไป/ขยะมูลฝอย สามารดาเนินการได้จากหลักการ
จดั การขยะ โดยอาศัยหลัก 5 R คือ1) Reduce การลดปรมิ าณขยะ โดยลดการใช้ผลิตภัณฑ์ที่มี
บรรจุภัณฑส์ ้ินเปลือง 2) Reuse การนามาใช้ซา้ เชน่ ขวดแก้ว กล่องกระดาษ กระดาษพิมพ์หน้าหลัง
3) Repair การซอ่ มแซมแก้ไขส่ิงของต่างๆ ให้สามารถใช้งานตอ่ ได้ 4) Reject การหลีกเลี่ยงใช้สิ่งที่
ก่อให้เกิดมลพิษ 5) Recycle การแปรสภาพและหมุนเวียนนากลับมาใช้ได้ใหม่ โดยนาไปผ่าน
กระบวนการผลิตใหมอ่ กี ครง้ั ซง่ึ ก่อนจะดาเนินการตามหลัก 5 R ได้นัน้ ต้องมีการคดั แยกขยะ เพื่อลด
ขยะที่ตอ้ งนาไปกาจัดจรงิ ๆ ให้เหลือน้อยทส่ี ดุ ก่อนท่จี ะทิ้งเพ่อื ความสะดวกในการจัดการตามหลกั 5 R
ดังนัน้ ต้องสร้างจิตสานึก สร้างความตระหนักในการคดั แยกขยะ เช่น การให้ความรูเ้ กยี่ วกับขยะแตล่ ะ
ประเภทเปน็ อยา่ งไร เปน็ ขยะที่สามารถนาไปใช้ประโยชน์ตอ่ ได้หรอื ไม่ และต้องมกี ารบริหารจัดการ
จุดที่ทิ้งขยะ มถี งั ขยะทแี่ ยกขยะแตล่ ะประเภทเพ่ือความสะดวกในการทง้ิ ด้วย
