Page 14 - รายงานการวิจัยการบริหารจัดการขยะทั่วไป ของโรงเรียนบ้านแม่งาวใต้โดยใช้หลักการบริหารแบบมีส่วนร่วม 5 ร

6

2.1 แนวคดิ และทฤษฎีท่ีเกีย่ วขอ้ งกับการจัดการขยะ

2.1.1 ความหมายของขยะหรือขยะมูลฝอย
ตามพจนานุกรมฉบบั ราชบณั ฑิตสถานฉบับ พ.ศ. 2525 กล่าววา่ มลู ฝอย หมายถึง เศษสิง่ ของที่ทิ้ง
แล้ว หยากเยือ่ ขยะ หมายถึง หยากเยือ่ มูลฝอย ตามพระราชบญั ญตั สิ ง่ เสริมและรกั ษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม
พ.ศ. 2535 ให้คาจากดั ความของคาว่า ของเสีย หมายความวา่ ขยะ มูลฝอย สิง่ ปฏิกูล นา้ เสีย อากาศเสีย
มลสารหรอื วตั ถุอันตรายอ่นื ใด ซ่ึงถกู ปล่อยท้งิ หรอื มที ี่มาจากแหล่งกาเนดิ มลพษิ รวมท้ังกากตะกอนหรือสิ่ง
ตกค้างจากสิ่งเหล่าน้ัน ท่ีอยู่ในสภาพของแขง็ ของเหลวหรือก๊าซในทางวิชาการจะใช้คาวา่ ขยะมูลฝอย
ซึ่งหมายถึง บรรดาส่ิงของที่ไมต่ ้องการใช้แล้ว ซง่ึ สว่ นใหญ่จะเป็นของแขง็ จะเน่าเป่ือยหรอื ไม่กต็ าม รวมถึง
เถ้า ซากสัตว์ มูลสัตว์ ฝุ่นละออง และเศษวัตถุท่ีทิง้ แล้วจากบ้านเรอื น ท่ีพกั อาศัย สถานที่ตา่ งๆ รวมถึง
สถานทสี่ าธารณะ ตลาดและโรงงานอุตสาหกรรม ยกเว้น อุจจาระ และปสั สาวะของมนุษย์ ซ่ึงเป็นสง่ิ ปฏกิ ูล
วธิ ีจัดเก็บและกาจัดแตกต่างไปจากวธิ กี ารจดั ขยะมูลฝอย ปจั จบุ นั วิทยาการกา้ วหนา้ ประชากรเพ่มิ อยา่ ง
รวดเรว็ อัตราการใช้ท่ีดนิ เพม่ิ ขึน้ เพือ่ ผลิตเครื่องอปุ โภค บริโภค อาหาร ท่ีอยอู่ าศัย เป็นเหตุใหเ้ ศษสิ่งเหลือ
ใช้มปี รมิ าณมากขึ้น ก่อให้เกิดปัญหาของขยะมูลฝอย พระราชบญั ญัติสาธารณสุข พ.ศ. 2535 ให้คาจากัด
ความ มลู ฝอย หมายถงึ ส่ิงต่าง ๆ ทีเ่ ราไม่ต้องการ ท่ีเปน็ ของแข็งหรืออ่อน มีความช้ืน ได้แก่ เศษกระดาษ
เศษผ้า เศษอาหาร ถุงพลาสตกิ ภาชนะกลอ่ งใสอ่ าหาร เถ้า มูลสตั ว์ หรอื ซากสัตวร์ วมตลอดถงึ วตั ถุอน่ื สงิ่ ใด
ทเี่ ก็บกวาดได้จากถนน ตลาด ทเี่ ลย้ี งสัตวห์ รอื ท่ีอนื่
ขยะ หรอื มลู ฝอย หรอื ของเสีย เป็นเหตุสาคญั ประการหน่ึงทกี่ ่อใหเ้ กิดปัญหาส่ิงแวดลอ้ ม และ มี
ผลต่อสุขภาพอนามยั มลู ฝอยหรอื ของเสียกาลังมปี ริมาณเพ่มิ มากขึ้นทกุ ปี เพราะสาเหตุจากการเพ่มิ ของ
ประชากร การขยายตัวทางเศรษฐกิจและทางอตุ สาหกรรม นบั เป็นปัญหาทีส่ าคัญของชุมชนซ่ึงตอ้ งจัดการ
และแก้ไข ปรมิ าณกากของเสียและสารอันตราย ได้แก่ ขยะมลู ฝอย ส่ิงปฏกิ ูล และสารพิษทป่ี นเปอ้ื นอยใู่ น
แหล่งน้า ดนิ และอากาศ ตลอดจนบางส่วนตกค้างอยู่ในอาหาร ทาให้ประชาชนทั่วไปเสี่ยงต่ออันตราย
จากการเปน็ โรคตา่ ง ๆ เช่น โรคมะเร็ง และ โรคผิดปกติทางพนั ธุกรรม เป็นตน้
ขยะหรือขยะมูลฝอย เป็นคาท่ีมักจะใช้ในความหมายเดียวกนั เป็นปญั หาท่สี าคญั ของชมุ ชนและ
สงั คม โดยปริมาณของขยะจะเพิ่มขน้ึ ตามการขยายตัวของประชากรและเศรษฐกิจ ถ้ามีการจัดการท่ี
ไม่เหมาะสมหรอื ไม่ถูกหลกั สุขาภิบาลก็จะเป็นสาเหตทุ ่ที าใหเ้ กดิ ปัญหาสขุ ภาพอนามัยของประชาชน ปัญหา
สง่ิ แวดล้อม ปญั หา ความไมเ่ ปน็ ระเบยี บเรียบร้อยของชุมชนซ่ึงมีผใู้ ห้ความหมายของขยะตา่ งๆดังน้ี
กรมควบคุมมลพษิ (2555 : 8) ไดก้ ลา่ วไวว้ ่า ขยะ ตามความหมายของกรมควบคมุ มลพิษ หมายถึง
สง่ิ ต่างๆ ทไ่ี มต่ อ้ งการใช้ หรือวสั ดุท่ใี ชแ้ ล้วซ่ึงเกดิ จากกจิ กรรมตา่ งๆในชมุ ชน การดาเนินชีวติ ท้ังในครวั เรือน
และจากการประกอบอาชีพ ไดแ้ ก่ เศษอาหาร เศษไม้ กระดาษ พลาสติก เศษแก้ว ขวด กระป๋อง รวมถึง
วสั ดขุ องใช้ทีช่ ารดุ และส่ิงของทต่ี ้องการทง้ิ
ยพุ ดี เสตพรรณ (2557) ได้กลา่ วถงึ ขยะมลู ฝอยว่า หมายถงึ เศษส่ิงของที่ไม่ตอ้ งการแล้ว สิ่งของท่ี
ชารุดเสียหายใช้ไมไ่ ดห้ รือเส่ือมคณุ ภาพ ต้องกาจดั ทาลายหรือส่ิงของทตี่ ้องทง้ิ หรือแจกจา่ ยให้แก่ผู้อื่น เช่น
เศษกระดาษ เศษอาหาร ขวดแก้ว พลาสตกิ ซากสัตว์ ซากรถยนต์ เป็นต้น
สรุปไดว้ ่าขยะ หมายถึง สงิ่ ตา่ งๆทไ่ี ม่ตอ้ งการใช้ หรือวสั ดุทใ่ี ช้แลว้ ซึ่งเกดิ จากกิจกรรมต่างๆ ซ่งึ ใน
การศกึ ษาครั้งน้ี ขยะในโรงเรียน หมายถึง ส่ิงต่างๆท่ีไม่ต้องการใช้ หรือวสั ดทุ ี่ใช้แล้วซึ่งเกดิ จากกิจกรรม
ต่างๆในโรงเรยี น ได้แก่ เศษอาหาร เศษไม้ กระดาษ พลาสติก เศษแกว้ ขวด กระป๋อง รวมถงึ วัสดุของใช้ที่
ชารุด และสงิ่ ของทีต่ อ้ งการทิ้ง