Page 38 - นาวิกศาสตร์ สิงหาคม ๒๕๖๓
P. 38
เรื่องจริงจริงจากวิกฤตการณ์ ร.ศ.๑๑๒
ตอนที่ ๒ พลเรือตรี กรีฑา พรรธนะแพทย์
วันที่ ๑๓ กรกฎาคม ร.ศ.๑๑๒ รบ
ระหว่างการเดินทางในค�่าคืนวันนั้น ท้องฟ้าปิด ฝนตกหนัก เรือรบฝรั่งเศสทั้ง ๒ ล�า มองเห็นกันไม่ค่อยถนัดนัก
ื
้
�
ต้องคอยดูไฟเรือเดินอย่างระมัดระวังเพ่อไม่ให้พลาดกัน เรือต้องเดินหน้าเต็มตัวเพ่อเข้าในแม่นาเจ้าพระยาให้ได้ก่อน
ื
เวลาน�้าลด
ตอนเช้าอากาศดีขึ้น ทหารประจ�าสถานีรบตลอดเวลา
ั
ั
ม.เดอแวลล์ เสนาบดีกระทรวงต่างประเทศฝร่งเศสได้มีโทรเลขจากกรุงปารีสไปยัง ม.ปาวีราชทูตฝร่งเศส
โทรเลขฉบับนี้มาถึง ม.ปาวีตั้งแต่ตอนเช้าของวันที่ ๑๓ กรกฎาคม ร.ศ.๑๑๒ (ซึ่งในขณะนั้นเรือรบฝรั่งเศส ๒ ล�า
อยู่ในระหว่างการเดินทาง เวลาประมาณ ๑๗๐๐ จึงมาถึงสันดอนปากน�้าเจ้าพระยา และได้เกิดการสู้รบขึ้นที่ปากน�้า
เจ้าพระยาในตอนค�่า) โทรเลขมีความว่า
“ราชทูตสยาม (พระองค์เจ้าวัฒนานุวงศ์) ได้มาแจ้งความเเก่ข้าพเจ้า (ม.เดอแวลล์) อย่างเดียวกับที่ท่าน (ม.ปาวี)
ั
ได้บอกมาตามโทรเลขลงวันท ๑๑ เดือนน พระองค์เจ้าวัฒนานุวงศ์ ได้แจ้งแก่เราอีกว่าให้รัฐบาลฝร่งเศสได้ทราบ
ี
่
้
ี
เสียด้วยว่าได้วางลูกตอร์ปิโด (ทุ่นระเบิด) ไว้ในร่องน�้า”
“ขอให้ท่าน (ม.ปาวี) ทูลแก่กรมหลวงเทวะวงศ์วโรปการว่า เราไม่ยอมให้สยามคัดค้านแต่อย่างใด และเราสงวนไว้
ซึ่งสิทธิอันชอบของเราที่มีอยู่ตามข้อ ๑๕ เเห่งสัญญาทางพระราชไมตรี ค.ศ.๑๘๕๖”
�
ั
ั
ี
“จงบอกกองเรือฝร่งเศสทราบว่า รัฐบาลฝร่งเศสจะยับย้งไม่ให้เรือลาใดข้ามสันดอนเข้าไปก่อนในเวลาน ถ้าแม้ว่า
ั
้
ประเทศหนึ่ง ๆ มีเรือรบเกิน ๑ ล�าในแม่น�้าเเล้ว เราก็จะไม่เปลี่ยนแผนความคิด”
“อนึ่งให้บอกไปยังนายพลเรือ ฮูมานน์ ฝ่ายเรายังสงวนสิทธิ์ที่เรามีอยู่ตามข้อ ๑๕ แห่งสัญญาพระราชไมตรี ค.ศ.
๑๘๕๖ ที่ท�าไว้กับรัฐบาลสยามอย่างเด็ดขาด”
�
้
ึ
�
ี
่
ในวันท ๑๓ กรกฎาคม น ฝ่ายสยามได้เตรียมการรับเสด็จอาร์ชดยุกออสเตรียน ซ่งกาหนดว่าจะมาถึงปากนา
ี
้
เจ้าพระยาในวันนี้ จึงได้จัดส่งเรือมกุฎราชกุมาร และเรือนฤเบนทร์บุตรีออกไปรับเจ้าชายที่ปากน�้า เรือมกุฎราชกุมาร
ออกไปจอดคอยอยู่ที่นอกสันดอน ภายหลังทราบว่าเจ้าชายออสเตรียนยังเสด็จมาไม่ถึง
ั
�
และในตอนเย็นวันนี้ ราชทูตฝร่งเศสก็ได้เเจ้งให้ทราบด้วยเหมือนกันว่า เรือรบฝร่งเศส ๒ ลาจะเข้ามาถึงสันดอน
ั
โดยตกลงว่าจะจอดอยู่เพียงที่สันดอนก่อน
�
แต่เพ่อความไม่ประมาท นายพลเรือจัตวา พระยาชลยุทธโยธินทร์ ซ่งมีหน้าท่เป็นผู้อานวยการป้องกันปากนา
้
ี
ื
ึ
�
เจ้าพระยาได้ออกไปที่สันดอนแต่ตอนเช้า ได้สั่งให้เรือมกุฎราชกุมารเข้ามาจอดภายในแนวป้องกันที่ปากน�้า
วันนี้ฝ่ายสยามได้จมเรือโป๊ะที่แนวป้องกันอีกหนึ่งล�า และได้วางตอร์ปิโด (ทุ่นระเบิด) อย่างฉุกเฉินทั้งหมดเพียง
๑๖ ลูกเท่านั้น
36
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๓ เล่มที่ ๘ สิงหาคม ๒๕๖๓
